Het miljoenenconflict van Amersfoort – de kwestie-Vahstal uitgelegd

Het miljoenenconflict van Amersfoort – de kwestie-Vahstal uitgelegd

Morgen op 9 maart 2021 gaat de gemeenteraad van Amersfoort stemmen over de Vahstal-zaak. Al meer dan dertig jaar is het in het nieuws in Amersfoort: het conflict tussen de Gemeente Amersfoort en vastgoedondernemer Hans Vahstal. De slepende ruzie tussen de partijen gaat maar door en na een bindende advies van een expertcommissie blijkt het de gemeente misschien wel miljoenen te gaan kosten. Hoe heeft het allemaal zo ver kunnen komen?

Wat is nu de stand van zaken? Het college van de Gemeente Amersfoort schrijft in een brief dat ze willen door procederen in de Vahstal-zaak. Er wordt gevraagd om de tussenbeslissing en de eindbeslissing te laten vernietigen om zo de miljoenenclaim te ontwijken. Wel willen ze alsnog proberen om een schikking te treffen met Vahstal. Het college snap dat het in tegenspraak lijkt om te procederen en te schikken. “Vanuit het behartigen van belangen van de gemeente enerzijds en proberen te komen tot een vergelijk is dit echter plausibel.’ Op 9 maart mag de gemeenteraad vertellen wat zij van de keuze van het college vinden.

Hoe is het allemaal begonnen? Even terug naar het begin. Eind jaren 70 begint Hans Vahstal als vastgoedondernemer in Amersfoort. Hij ziet dat de stad wil uitbreiden en koopt daarom wat weilanden op om te gaan bouwen. De toenmalig wethouder is het daar niet mee eens en sluit een deal met Vahstal: als hij de koop van de weilanden stopte dan belooft de gemeente dat er op een later moment een aantal vastgoedprojecten in Amersfoort gebouwd mogen worden. Hetzelfde jaar stapt Vahstal naar de rechter, hij vindt dat de afspraken niet worden nagekomen. Een jaar later, in 1999, krijgt hij gelijk van de rechter.

Na veel geruzie en een langlopend juridisch conflict komt er een nieuwe deal tussen de Gemeente Amersfoort en Vahstal in 2005. De Gemeente Amersfoort krijgt tien jaar de tijd om genoeg kansen te bieden aan de vastgoedondernemer om te bouwen. Eind 2015 stapt Vahstal opnieuw naar de rechter. De tien jaar zijn bijna om en weer vindt hij dat de deal niet is nagekomen. Ook vindt Hans Vahstal dat de gemeente hem te weinig goede opties heeft aangeboden. Volgens hem was het vooral de wat goedkopere woningbouw, in plaats van woningen in de wat luxere vrije sector.

De drie onafhankelijke juristen die zijn ingehuurd door de Gemeente Amersfoort kwamen eind 2020 met een bindend advies: de Gemeente Amersfoort is tekort geschoten. Van de 375 woning die aan Vahstal waren beloofd, zijn er maar 131 op een correcte manier aangeboden. Daarom maakt Vahstal nu aanspraak op een schadevergoeding. Geschat is dat dit een bedrag is van tussen de 40 en 50 miljoen euro kan zijn.

In een brief aan de gemeente schrijft hij: “De schadeplichtigheid van de gemeente, de hoofdsom, kosten en de wettelijke rente bedraagt tientallen miljoenen. Deze wettelijke rente en daarmee de schade voor de stad loopt op dit moment met duizenden euro’s per dag op.” Ook riep hij het stadbestuur op om niet in beroep te gaan tegen de eindbeslissing.

De hoge schade claim komt niet per se onverwacht. Voor het bindend advies van eind 2020 waren er al meerdere tussentijdse uitspraken gedaan door de rechter. In 2016 werd er al gezegd dat Vahstal genoeg aanknopingspunten had om een procedure te voeren. De Gemeente Amersfoort verwacht een positieve uitkomst en zet geen geld apart mocht het fout gaan. Vervolgens in 2017 is er weer een uitspraak. Weer bevestigt de rechter dan Vahstal in het gelijk staat en de woningen nog moet krijgen. Weer doet de Gemeente Amersfoort niets. Nu pas werden de drie externe experts ingeschakeld. Tot 2019 werd er geen woord gezegd over de Vahstal-zaak in de gemeentelijke begrotingen.

Hoewel het college dus probeert het bindend advies te laten vernietigen, wordt er nu dus wel gekeken naar de begroting van de gemeente. De Gemeente Amersfoort heeft op dit moment 88 miljoen euro om ‘risico’s’ te kunnen betalen. Als daar de schadeclaim aan Vahstal van moet worden betaald, dan zit er een gat in de begroting. Failliet kan een gemeente niet gaan, maar volgens richtlijnen van de provincie moet de gemeente dan binnen 4 jaar weer genoeg geld opsparen om toekomstige risico’s weer te kunnen dekken. Het is dus een mogelijkheid dat inwoners dat merken door hogere belastingen. Lukt het de gemeente niet om in 4 jaar het geld op te sparen, dan komt er verscherpt toezicht van de provincie Utrecht, elke uitgaven moet dan worden eerst worden goedgekeurd.

Over de auteur

Sanne Smit

Mijn naam is Sanne Smit. Ik ben eerstejaars journalistiek student op de Hogeschool van Utrecht.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *