Veen heeft geen sexy imago, maar het is belangrijker dan je denkt

Veen heeft geen sexy imago, maar het is belangrijker dan je denkt

Ireen van Dolderen in een veengebied

De Amersfoortse Ireen van Dolderen (22) is deel van RE-PEAT na aangestoken te zijn door het enthousiasme van vrienden. RE-PEAT is een internationale jongerengroep die zich inzet voor de bewustwording en aanpak van de impact van veengrond. Veengebieden spelen een grote rol in de opslag van CO2.

“Tijdens mijn studie was ik al best veel bezig met klimaatactivisme. Ik deed dat samen met vrienden, maar ook studiegenoten of andere mensen die dezelfde interesse hebben. In 2019 gingen twee vrienden die ik kende uit het klimaatwerk naar ‘Free the Soil’, een actiekamp in Duitsland. Een actiegroep die tegen industriële landbouw is, organiseerde het kamp. Er werden ook excursies georganiseerd en een van die excursies was naar een veengebied. Na de excursie belden zij mij op en raakte ook ik helemaal geïnspireerd door hun enthousiasme voor veengebieden. Zij hebben vervolgens de fundering gelegd voor RE-PEAT.

Veen is maar 3% van al het landoppervlakte op aarde, maar slaat 30% op van alle aardse koolstof die er is. Vernietiging van veen is nu verantwoordelijk voor 5% van de wereldwijde uitstoot. Als het in de grond zit en onder water staat is er niks aan de hand. Alle planten worden als het ware geconserveerd. Als het water uit het veengebied wordt gehaald, kan er weer zuurstof bijkomen. Het plantmateriaal kan weer worden verteerd en komt er CO2 vrij.

Toen ik later terugkwam in Nederland, heb ik mij bij RE-PEAT aangesloten en zo is dat eigenlijk begonnen. Veel bezig zijn met klimaatproblematiek is erg zwaar is. Mentaal is het zwaar, omdat het onderwerp zo iets groots is. Met RE-PEAT voelt het alsof dat een beetje doorbroken wordt. We zien wel dat de situatie heel zwaar is, maar wij gaan niet aan die druk onderdoor. Voor mij is activisme niet alleen specifiek het onderwerp of het doel, maar ook het hele proces. Met juist veengebieden zien wij heel veel mogelijkheid om een nieuwe aanpak uit te proberen. Het is een onderwerp waar veel mee moet worden gedaan binnen de actiewereld.

Er zijn verschillende redenen waarom veengebieden worden afgegraven en drooggelegd. Veel veen wordt afgegraven voor potgrond en de industriële landbouw. De grond bevat veel koolstof en is erg rijk aan goede stoffen. Koeien kunnen niet grazen op de drassige bodem, dus wordt het water uit het gebied gehaald om ze erop te kunnen laten lopen. In Ierland is het nog een veel gebruikte brandstof voor huizen en in Zuidoost-Azië is veen afgegraven en verbrand om ruimte te maken voor palmolieplantages. Het probleem daar is, dat veen een soort grote spons is die veel water kan vasthouden. Veenmos kan twintig keer z’n eigen gewicht in water opslaan. Het is een soort waterbuffer die water kan opslaan en langzaam kan afgeven. Wat er daar dus nu gebeurt is dat er veel overstromingen zijn omdat het mos en de bodem er niet meer is om het water op te slaan.

Uitstoot door veengebieden is een onderbelicht probleem. Het is best wel buiten ons zicht en je moet je echt realiseren dat veen zoveel CO2 kan opslaan. Bij een grote kolencentrale, een brandend bos of olieleiding zie je direct dat er iets heftigs aan de hand is. Je ziet direct hoe het zit, terwijl dat bij veen niet zo is. Veen ziet er niet schadelijk uit en je ziet niet de CO2 uit de grond trekken. Daarbij heeft veen ook niet echt een sexy imago. Het is modderig, er worden lijken in gevonden, je kan er in vastraken etc. Dat imago helpt natuurlijk niet als je mensen om veen wil laten geven.

Uiteindelijk moet er op grote schaal verandering komen. Dit gaat alleen als veel mensen politiek actief worden. Het gaat niet om lid worden van een politieke partij, maar zorgen dat er met groepen mensen problemen worden aangekaart en dat er verandering wordt afgedwongen. Zo zie je bijvoorbeeld dat de Nederlandse overheid nog steeds potgrond met turf (gedroogd veen) importeert. Ook laat Nederland nog steeds toe dat veel gebieden in provincies worden drooggelegd voor bijvoorbeeld landbouw. Er een manier komen voor een eerlijke transitie. Er zijn alleen te weinig mensen die de druk op de ketel houden. Er is een tegenmacht nodig, net als bij andere onderwerpen die met klimaatverandering te maken hebben.”

Over de auteur

Sanne Smit

Mijn naam is Sanne Smit. Ik ben eerstejaars journalistiek student op de Hogeschool van Utrecht.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *