Geen groots en extravert feest tijdens de opening van IDFA 2020

Geen groots en extravert feest tijdens de opening van IDFA 2020

Pathé Tuschinski Amsterdam 2020

AMSTERDAM- Geen volle bioscoopzalen met een enthousiast publiek dat wacht op het dimmen van de lichten. Geen drukke voyeurs en cafés waar filmmakers samenkomen en hun nieuwe filmprojecten met elkaar kunnen bespreken. In plaats daarvan kijken nu duizenden mensen, online vanuit huis, van over de hele wereld, naar de documentaires die tijdens het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA) 2020 te zien zijn. 

“Welkom iedereen. Goedemorgen, goedemiddag en goedenavond”, zegt Orwa Nyrabia, artistiek directeur van IDFA, opgewekt. Het is een vreemd idee. Duizenden mensen die vanuit verschillende plekken over de hele wereld live meekijken. Sommige mensen kijken de film in de vroege morgen. Andere midden in de nacht. Op sommige plekken is het herfst en op andere plekken is het lente, maar één ding hebben deze mensen vandaag met elkaar gemeen. Een liefde voor film. Orwa Nyrabia geeft het woord aan verschillende filmmakers en leidt de openingsfilm van vanavond met een grote glimlach op het gezicht in. Daarna geeft hij het woord aan de minister van cultuur.

“Ik sta hier in een bijna verlaten Tuschinski Theater in het hart van Amsterdam, kijkend naar honderden legen plekken. Een pijnlijk aanzicht van de impact van deze pandemie”, zegt minister van cultuur Ingrid van Engelshoven. Haar blik is zelfverzekerd en met een luidde stem wil zij haar boodschap duidelijk overbrengen. “Ik ben heel blij en trots dat IDFA dit jaar toch kan doorgaan. Hier. Live in meerdere Nederlandse filmtheaters en online in meerdere huishoudens.” Het is volgens haar van groot belang dat er films gemaakt en getoond blijven worden. Vooral is deze bizarre tijd. “Door documentaires kunnen we door tijd en ruimten reizen. Ze vertellen ons verhalen die ons dichter bij andere mensen brengt, naar onbekende werelden en nieuwe ideeën.” Deze verhalen zijn volgens van Engelshoven enorm belangrijk. Zeker in deze tijd waarin verkeerde informatie en filterbubbels ervoor zorgen dat we bang worden voor het onbekenden en ons uit elkaar probeert te drijven. We hebben het volgens haar nodig om ons verbonden te voelen. “Nu meer dan ooit hebben we de kracht van het samenbrengen van cultuur nodig, de nuances en nieuwe perspectieven die documentaires bieden.”

Volgens van Engelshoven heeft de Nederlandse regering een half miljard euro extra aan investering vrijgegeven voor de culturele sector gedurende deze crisis. Dankzij deze investering konden veel filminstituties ondersteund worden. Er is ook 15 miljoen geïnvesteerd in zelfstandige professionals, waaronder ook filmprofessionals. Ook werd er 6 miljoen euro vrijgemaakt om de kosten te dekken waar filmproducenten tijdens deze COVID-19 crisis mee te maken krijgen. Verder werd er 10 miljoen euro vrijgemaakt om de risico’s te dekken die door investeerders van filmproducties tijdens deze crisis worden gemaakt. Volgens haar zijn deze investeringen cruciaal. Na haar toespraak richt ook zij het woord aan een van de filmmakers van dit IDFA seizoen. “Arami Ulón”, zegt ze. “Ik wil je bedanken voor de prachtige film die wij nu gaan bekijken.”

De openingsfilm ‘Nothing but the sun’ is een documentaire die het verhaal van Matteo vertelt. Hij gebruikt een oude cassetterecorder om de verhalen op te nemen van de verdwijnende Ayoreo-gemeenschappen in Paraguay. De personen die hij spreekt zijn niet terughoudend om de harde waarheid te delen. Ze zijn namelijk ontzettend bang dat hun inheemse cultuur zal verdwijnen door de witte missionarissen. De titel ‘Nothing but the sun’ verwijst naar de mensen die in hoge bomen klimmen om zo dichter bij de zon te komen. Op deze manier bidden ze dat alles goed zal komen. Helaas zal dit niet genoeg zijn en daardoor komt de film hard binnen.

Soms hapert de verbinding en lijkt de website overbelast. Dit kan bij menig filmliefhebber tot irritaties gaan leiden. Toch hebben ze via de website een goede klantenservice paraat om de kijker thuis met de technische mankementen verder te helpen.

Wanneer de film is geëindigd verschijnen de verschillende gezichten van de filmmakers, van over de hele wereld op het bioscoopscherm. Een daverend applaus en het laatste woord worden gegeven aan de maker van de openingsfilm. Arami Ulón. De enige gast die naast de minister van cultuur vandaag in een lege Tuschinski zaal mag zitten. Met een krachtige stem en licht glanzende bruine ogen spreekt zij richting haar publiek. Voor een lege zaal maar met honderden mensen die vandaag vanuit huis mee hebben gekeken. “Ik hoop dat deze film een metafoor laat zien”, zegt ze. “We moeten elkaar niet uit het oog verliezen.”

De artistiek directeur overhandigd een kleurrijke bos met bloemen. “Het liefst zou ik je een grote knuffel willen geven”, zegt Orwa Nyrabia. Hij lijkt het te betreuren dat hij deze filmmakers en wereldverbeteraars niks extra’s kan bieden dan zijn enorme bewondering en een bos met bloemen van moeder natuur.

Hoewel deze opening geen groots en extravagant feest met zich mee brengt, hebben ze bij IDFA hard gewerkt aan een virtuele belevenis.  “We proberen natuurlijk iets van de sfeer tijdens het festival te behouden”, zegt Manon de Weerd van IDFA. “We zijn maanden bezig geweest met de website en hoe deze eruit moet zien. We proberen het een beleving te laten zijn. Als je een ticket hebt gekocht krijg je een link naar een andere pagina. We hebben bij de meeste films een opening en afsluitpraatje en we vullen het aan met interessante Q&A’s.”

Verder heeft volgens de Weerd ‘IDFA Meets’ dit jaar haar intreden gemaakt. Dit is een programma dat speciaal is ontwikkeld voor de nieuwe generatie documentair kijkers. Er worden verschillende Amsterdamse partners uitgenodigd en er is een randprogrammering. Deze is voorzien van panel talks en performances. Dit festival seizoen zijn Patta, Omroep Zwart en The New Originals online in gesprek met de filmmakers om urgente verhalen en nieuwe perspectieven te delen. “Na elke vertoning kun je blijven hangen om live vanuit de studio in de Brakke Grond na te praten”, zegt de Weerd.

Zelf krijgen de medewerkers een verwen doos met lekkere dingen en zullen ze online het feest met elkaar gaan vieren. Hoewel niemand dit jaar een film hoeft te missen betekent dat nog geen vanzelfsprekend succes voor de kaartverkoop. “Je zou misschien denken dat we nu meer kaartjes dan ooit kunnen verkopen omdat alles online is”, zegt de Weerd. “Dit jaar worden er ongeveer 1000 kaartjes per voorstelling verkocht. We maken van tevoren met verschillende distribiteurs afspraken over het aantal kaarten dat online verkocht mag gaan worden”, zegt ze.  Sommige film worden namelijk later nog in de Nederlandse bioscopen op het witte doek getoond. Of ze gaan uitverkopen durft de Weerd niet te zeggen. “Sommige films zijn nu al helemaal uitverkocht en voor andere zijn er nog genoeg kaartjes over.”

De bezoekers zijn tevreden met de oplossing die er vanuit IDFA geboden wordt. Zo ook documentaire liefhebber, Nathalie Schuit (28). “Ik ben ontzettend blij dat er een creatieve oplossing gevonden is voor IDFA dit jaar”, zegt ze. “Ook omdat ik zelf nog erg voorzichtig ben met corona was het voor mij een hele fijne oplossing om thuis de films te kunnen bekijken. Ik ben zelf erg benieuwd naar de documentaire ‘Bloody Nose’, ‘Empty Pockets’, ‘Garage People’ en ‘Grunda’. Misschien dat ik er eentje meepak in de IDFA Extended, maar het zal vooral online zijn.”

Over de auteur

1 reactie

  1. Tariq Kasem

    Mooi geschreven. Ik voelde de frustratie van de verbinding… En ondanks dat het frustrerend kan zijn, vind ik het toch wel iets hebben dat iedereen over de hele wereld met liefde voor de film zit te kijken. Ondanks de tijdsverschillen en afstand. Fijn dat je hier het licht op richt. Hopelijk is het volgend jaar voorbij en kan iedereen gewoon weer normaal naar een film.

    Antwoord

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *