‘Ik bel wel eens mensen die al overleden zijn’

‘Ik bel wel eens mensen die al overleden zijn’

Jeannine Monné

Sinds de komst van corona is de arbeidsmarkt een onzekere plek geworden. Terwijl de terugkerende lockdown de ene na de andere ‘niet essentiële’ onderneming doet sluiten en de rest in onzekerheid achterlaat, heeft het coronavirus tegelijkertijd geleid tot de vorming van enkele nieuwe banen waarin sommige van de getroffen werknemers hun (tijdelijke) thuis konden vinden. Zo ook Jeannine Monné (25)

“In september stopte mijn baan in de horeca, toen wisten we eigenlijk al dat het failliet ging. Dus toen dacht ik, hoe kan ik nog helpen, waar kan ik mijn steentje nog aan bijdragen tijdens de corona pandemie?”

Ze besloot aan de slag te gaan bij het bron en contact onderzoek van de GGD.

Kon je daar gelijk aan de slag?

Nee, niet meteen. Je krijgt eerst een cursus van twee weken over hoe je moet bellen. Je leert over gesprekstechnieken, over medicijnen en ik heb ook zo’n 30 uur aan zelfstudie gehad. Toen pas kon ik aan de slag.

En dat begint dus bij de bron?

Ja. Je belt als eerst om een corona patiënt te informeren dat hij positief getest is. Dan geef je adviezen over de isolatie periode, normaal is dat 7 dagen en 24 uur klachten vrij, je beantwoordt vragen en zorgt dat mensen boodschappen hebben, maar dat is eigenlijk alleen voor tachtig plussers die het moeilijk vinden om online boodschappen te doen. In dat geval zorg je er ook nog voor dat de Albert Heijn hun boodschapjes komt brengen of het Rode Kruis. Sommigen gesprekken zijn echt maar een paar minuutjes en met sommige mensen zit je 20 minuten aan de telefoon. Mijn langste gesprek was twee uur. Dat ligt er dan echt aan of ze nog veel vragen hebben of niet.

Maar die mensen zijn natuurlijk ook nog met anderen in contact gekomen.

Ja klopt, daar begint dan het onderzoek ‘waar komt de besmetting vandaan en waar gaat hij heen’. Dus dan ga je kijken waar is diegene de afgelopen 14 dagen geweest vanaf de eerst dag dat hij ziek is. Is hij in een ziekenhuis geweest, op een verjaardag, in een verzorgingstehuis, elke dag ga je af. Dat kan best een tijdje duren. En dan kom je dus uit op partners, kinderen, vrienden bij wie ze op bezoek zijn geweest maar ook, werkgevers, collega’s en supermarktpersoneel.

En die contacten moeten ook allemaal gebeld worden?

Iedereen vanaf twee dagen voor de eerste ziekte dag tot het moment dat diegene in quarantaine is gegaan. Dan ga je al die mensen informeren dat ze in contact geweest zijn met een besmet persoon. En dan informeer je hen ook over de quarantaine periode want voor hen gaat een periode van 10 dagen in. Dat is in verband met de incubatietijd nog iets langer dan de normale tijd. Maar je hebt in het bellen wel 5 verschillende fases. Face 1 is dat je iedereen belt en in fase 5 dan bel je eigenlijk alleen de besmette persoon en die moet dan iedereen zelf informeren.

In welke fase zitten we nu?

We zitten nu in fase 1B dat houd in dat we wel iedereen bellen behalve de werkgevers en dat we ook iedereen monitoren. Dus alle mensen die besmet zijn bellen we over 7 dagen nog eens maar dus ook alle mensen met wie ze in contact zijn geweest. Ik heb soms wel eens mensen die 20 contacten hebben gehad binnen anderhalve meter, die zijn dan op een verjaardag geweest of hebben een heel sociaal leven, daar ben je wel 2 a 3 uur mee bezig. En dan heb je aan het einde van de dag maar drie geteste mensen gebeld.

En fase 5?

Dat hebben we in december gehad, rond de 20ste, toen was het zo druk met ongeveer 11.000 besmettingen per dag dat je wel zo’n 30-40 verschillende mensen op een dag belde. Toen konden we eigenlijk ook alleen maar degene bellen die besmet was en dan had je op zijn hoogst een gesprek van 5 minuten. Maar nu heb je veel meer tijd voor de mensen en als mensen het nodig hebben zit je soms wel een uur met iemand aan de telefoon

Merk je een verschil sinds de nieuwe lockdown?

Ja absoluut, vooral door de dichte scholen. We zien wel dat de kwaliteit van leven voor de kinderen achter uit gaat maar als we kijken naar voor de lockdown toen middelbare scholieren nog gewoon naar school gingen konden we soms echt op een besmette scholier wel 30 mensen linken. En nu is er gewoon echt bijna niemand meer, zo weinig. Geen ouders meer die besmet zijn, geen broertjes of zusjes, geen leraren of vriendjes. Het zijn nu voornamelijk de verzorgingstehuizen, de kerken en achter de deur bij mensen thuis.

En hoe kijk je dan naar de toekomst met de nieuwe varianten in aantocht?

Ik denk dat hij zich nu al goed aan het verspreiden is, hij is namelijk echt zeer besmettelijk. Je hebt natuurlijk nu ook een Zuid-Afrikaanse waar de GGD zich zorgen om maakt. Zodra er ook maar iemand uit Zuid-Afrika of Engeland is gekomen dan moet ik stoppen met bellen en dan neemt iemand anders het over. Dan wordt alles drie dubbel gecheckt. Dus ze maken zich wel grote zorgen. Door hen wordt ook iedereen in het buitenland geïnformeerd die daar aan verbonden is. De isolatie periode is langer, het is besmettelijker en de klachten kunnen misschien wat langer aanhouden. Meer dan dat weet ik niet, daar informeren ze ons ook niet over.

En de mensen die je belt? Zijn die bang?

Ja heel erg! Zij weten zelf op dat moment nog niet de uitslag dus dan vragen ook best wel veel mensen ‘heb ik nou de normale coronavariant of heb ik nu de afwijkende’. Nu heb ik maar 5 keer meegemaakt, toen ik voor een bepaalde gemeente werkte, dat het een buitenlandse variant was maar de rest die hebben allemaal de normale variant. Een geluk bij een ongeluk kun je wel zeggen.

Je belt dus ook in verschillende gemeentes. Zie je daarin een verschil met Amsterdam?

Wel qua beleid, Amsterdam is heel streng, ook qua isolatie periode. Ze geven bijvoorbeeld aan, ook al zijn er in een huis drie badkamers en kan iemand goed afstand houden, nog steeds zeggen ze ‘nee dat kan niet je moet gewoon langer in quarantaine’. Vergeleken met bijvoorbeeld Twente, daar gaan ze er vanuit dat het huis veel groter is en dat je meer de ruimte hebt.

Amsterdam is ook heel erg streng met het monitoren. De rest van de GGD’s zijn daar nog niet echt mee bezig. Die informeren wel maar bellen niet terug na 7 dagen. Dat is op dit moment alleen in Amsterdam, Zuid-Holland en Enschede, waar ook een tijdje een grote corona brandhaard zat.

Reageren Amsterdammers ook anders?

Ja, ik moet je ook eerlijk zeggen dat ik het fijner/prettiger vindt om voor Gelderland, Twente, Friesland of voor Brabant te bellen. Amsterdammers vinden het lastig om hun gegevens af te geven. Dus je vraagt, wat is uw BSN nummer? Of wat is uw geboorte datum? Nou dat willen ze gewoon niet geven. In Twente gaat dat heel makkelijk, in Brabant ook, daar doen ze niet moeilijk over. In Amsterdam is het eerder, nou daar zit ik niet op te wachten, heb ik helemaal geen tijd voor en nee ik wil die gegevens niet afgeven.

Werken mensen wel vaker niet mee?

Soms. Er zitten natuurlijk ook nog mensen tussen die niet in corona geloven. Die zich hebben laten testen bijvoorbeeld voor hun werk. Ik had bijvoorbeeld iemand aan de telefoon die zich voor zijn werk had laten testen en aangaf dat corona niet bestond. En dat hij ook niet in isolatie ging.

“Hij was zelfs de dag ervoor met zijn

neusverkoudheid en hoest klachten naar

zijn moeder geweest in het verzorgingstehuis”

En ik kan vervolgens zien hoeveel besmettingen daaruit voort gekomen zijn. Die moeder is dus besmet geraakt, patiënten, zorgmedewerkers, het bezoek van de andere. Dan zie je maar wat voor impact één bezoekje kan hebben. Toevallig moest ik zijn zoon daarna ook bellen om aan te geven dat ze besmet waren en die gaf gelijk aan ‘ja, wij geloven er wel in en wij gaan ons best doen om onze vader thuis te houden, excuses.’ Je kijkt zodoende dan even in iemands huiskamer mee. Hele nare gesprekken krijg je daar af en toe door.

Nare gesprekken?

Dat je soms mensen belt en dan zijn ze al overleden, net opgenomen in het ziekenhuis of ernstig ziek. Ik had een tijdje terug iemand die kanker had, die had misschien nog maar een maand te leven, en dan ga ik vertellen er is een isolatie periode van 7 dagen en 24 uur klachten vrij, maar zo iemand komt natuurlijk niet 24 uur klachten vrij. Dat vind ik dan wel lastig, en ik moet ook eerlijk zeggen dat ik dan niet aangeef van, u mag niet meer naar buiten, want meneer heeft nog maar drie weken te leven. Dat doe je dan niet. Ik heb ook heel veel huilende mensen aan de telefoon, zorgmedewerkers die heel erg van slag zijn, die ook aangeven dat de werk situatie op dit moment niet vol te houden is. Veel zwangere zijn op dit punt ook heel bang.

Dat zijn inderdaad vervelende situaties. Maar overledenen? Hoe zit dat dan?

Ja, ik bel wel eens mensen die al overleden zijn. Dan krijg je de partner aan de telefoon die zegt ‘ja hij is net (aan corona) overleden. Hij was vanochtend dan al opgenomen op de IC maar het heeft niet gebaat en hij is vanmiddag overleden’. En dan net 10 minuten geleden hebben ze dat slechte telefoontje gehad en dan kom ik met mijn informatie dat meneer positief getest is. Daar zitten ze ook niet op te wachten natuurlijk. Dus het enige wat je dan kunt doen is sterkte wensen en dan hang ik gewoon rustig op.

Is het dan alleen maar narigheid?

Nee, meestal krijg ik juist hele positieve reacties. Mensen zijn echt dankbaar dat je ze gebeld hebt, dat je ze geïnformeerd hebt en dat ze weten waar ze aan toe zijn. En vragen die ze normaal niet aan de huisarts durven te stellen durven ze dan wel aan jou te stellen. Aan het einde van het gesprek, als je dan alle informatie hebt gegeven, dat mensen dan heel dankbaar zijn. Ik heb een aantal keer gehad dat mijn teammanager op de hoogte was gesteld. Er was een oud vrouwtje van 88, en ik had er voor gezorgd dat er boodschappen voor haar gedaan was en dat het Rode Kruis bij haar langs kwam. En toen had haar dochter, ook al een vrouw van 60, contact met mijn leidinggevende opgenomen van, ‘we zijn heel blij met de GGD en mijn moeder is echt heel goed geholpen’. Dat is wel altijd erg leuk, dat je mensen kan helpen. Soms niet, soms kan je iemand niet helpen. Dan kan je alleen maar zeggen dit is uw isolatieperiode en u moet nu gewoon binnen blijven en soms kan je mensen ook echt iets bieden.

Binnenkort stap je over op een nieuwe baan. Kijk je tevreden terug op je tijd bij de GGD?

Absoluut! Ik ben heel blij dat ik het gedaan heb en ik heb ook echt wel mensen kunnen helpen. Ik heb heel veel geleerd, ook over medicatie, normaal kom je daar helemaal niet in aanraking mee. Je ziet wel echt heel duidelijk hoe ernstig de situatie is en dan is het heel storend dat andere mensen zich niet aan de regels houden. Vooral omdat je er continu mee bezig bent. Ik merk ook in mijn omgeving dat mijn vrienden en familie mij nu bellen en vragen: hoe zit het nu daar mee? Waar moet ik het meeste op letten? Hoe zit het met de isolatie periode? En moet ik nu ook in quarantaine? Ik ben echt het informatiepunt geworden.

Over de auteur

Tessa van der Meij

Eerstejaars student journalistiek aan de Hogeschool Utrecht.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *