Welk effect hebben coronamaatregelen en testevenementen op jonge generaties?

Welk effect hebben coronamaatregelen en testevenementen op jonge generaties?

Afbeelding van mohamed Hassan via Pixabay

ARNHEM – De aankondiging van testevenementen in Arnhem lijkt voor opluchting te zorgen. Iedereen heeft op zijn of haar eigen manier last van corona en de daarbij horende maatregelen. Generaties ervaren echter wel ander soort ongemakken. Psycholoog Irene van Noort schijnt licht op hoe generaties anders lijden en welke effecten corona en de komst van testevenementen met zich meebrengt.

Kariann Stoltz, 8 april 2021

Irene van Noort is sociaal arbeids- en organisatie psycholoog NIP, trainer/mediator en werkzaam als programmamanager Samen opleiden verbonden aan de Opleidingsschool RPO-Rijnmond.

Op welke manieren lijden jongeren mentaal door corona(maatregelen)?

“Jongeren lijden mentaal. Dat komt door de vrijheidsbeperking en het sociale isolement dat ontstaan is als gevolg van maatregelen vanwege Covid19. Vooral als iemand zich streng aan de regelgeving houdt. Er is een verschil tussen jongeren die nog naar het Voortgezet Onderwijs gaan, dus jongeren van onder de achttien jaar oud en adolescenten. Adolescenten, ofwel jongvolwassenen, die een strakkere regelgeving moeten volgen. universiteiten en hogescholen zijn gesloten, alles gaat online. Jongeren tot achttien hebben nog wel enigszins de ruimte om met hun vriendenkring te interacteren. De maatschappelijke zorg is een groei in stress en depressieklachten onder de jeugd. Bij jeugd onder achttien, maar zeker onder adolescenten. Dat zit hem met name in de sociale deprivatie, het geen contact hebben en daarmee het gevoel van algehele veiligheid kwijt zijn.”

U vertelt net dat er meer depressieklachten zijn, hoe merkt u dat in de praktijk? Ziet u een stijging in aantal mensen die met een psycholoog willen praten?

“Er is een grote vraag, ook onder studenten, om deel te willen nemen aan mentale weerbaarheidscoaching. Dat zijn coaching bijeenkomsten waar je met lotgenoten hierover kunt praten. Daar wordt duidelijk dat je niet alleen staat in wat je meemaakt. Deelnemers van die bijeenkomsten kunnen steun vinden bij anderen en herkennen dat anderen met dezelfde onveiligheidsgevoelens en dezelfde stressoren worstelen. Op hogescholen en universiteiten zie je dat hier vraag naar is. Je ziet ook dat hogescholen en universiteiten dit willen faciliteren.”

Hoe uiten de depressieklachten zich bij adolescenten en jongeren?

“Dat uit zich op verschillende manieren. Een echte depressie houdt in dat iemand het leven niet meer ziet zitten en de gordijnen dichttrekt en zichzelf terugtrekt. Maar er zijn ook andere vormen van stress en depressieve gevoelens. Dat iemand de toekomst niet meer ziet zitten, geen energie meer heeft of niet meer in beweging komt of door angstgevoelens niet meer in beweging durft te komen. Die persoon zondert zich af en trekt zich terug. Iemand die hier last van heeft, heeft vaak ook geen vertrouwen meer in de toekomst en kan dan ook de studie opgeven.”

De coronasituatie die een afgezonderde leefomgeving als gevolg heeft duurt nu al een jaar. Welke effecten kan dat op de lange termijn met zich meebrengen?

“Dat wat je nu meemaakt, stop je in je rugzak met ervaringen. Dat heeft logischerwijs een langetermijneffect. Waar we nu door corona mee te maken hebben is cruciaal, omdat een hele generatie dit in zijn rugzakje stopt. Feitelijk missen heel veel studenten nu het vooruitzicht, een perspectief. Door het ontberen van sociale interactie doe je veel vaardigheden niet op. Dus is het zaak om aan vitaliteit, mentale weerbaarheid en sociale veerkracht aandacht te geven. Dat kan simpel door in een eigen sociale kring erover te praten. Het is belangrijk om te beseffen dat het er mag zijn, dat de angsten en onzekerheden er mogen zijn en uitgesproken mogen worden. Je mag kwetsbaar zijn, je hoeft niet alles perfect te doen en alles hoeft niet perfect te zijn. Als men dat beseft, dan denk ik dat de grote gemene deler in staat is om deze periode ook weer af te sluiten, af te ronden en gezond verder te leven. Maar het is wel zo dat dit in de generatie rugzak zit. Als iemand nu in depressie is geschoten of stress en sociale deprivatie heeft ervaren, dan is het wel zaak om dit op te lossen. Doe je dit niet, dan neem je dit mee in hoe je in de toekomst omgaat met stress en tegenslagen. Dat wat er deze periode door een grote groep jongvolwassen wordt gemist is het ontwikkelen van de sociale skills. De grote groep zal er ogenschijnlijk geen last van hebben, maar we moeten er wel alert op zijn. Als deze stressoren van sociale deprivatie aanhouden, bestaat de kans dat het aantal zelfmoorden stijgt. De mens is in haar oorsprong een sociaal dier.”

Bestaan er naast de coaching groepen nog meer manieren om deze gevoelens te verminderen?

“GGZ psychologen geven aan dat het belangrijk is voor de jeugd dat er veilige volwassenen zijn waar je mee kunt praten en die je steunen en begeleiden in je sociale emotionele ontwikkeling. Wat je ook kunt doen, is sporten. Sporten en bewegen is heel belangrijk voor de mentale weerbaarheid. Tot de leeftijd van 27 kan er weer gesport worden, daar valt de groep adolescenten onder. Ik ben heel blij dat deze groep weer kan sporten, want het mentale systeem hangt sterk samen met de fysieke gezondheid. Je moet goed voor jezelf zorgen. Wanneer iemand in een depressie terecht komt, dan stopt diegene vaak met voor zichzelf zorgen. Lichaam en geest zijn in deze periode cruciaal om goed voor te zorgen.”

Je zou dus kunnen stellen dat we in een vicieuze cirkel of neerwaartse spiraal terecht zijn gekomen?

“We zijn op weg om in een vicieuze cirkel te geraken. Als nu opnieuw een lockdown wordt afgekondigd, dan doen we eigenlijk alles wat niet gezond is voor het menselijk zijn. Dan zijn we bezig om overleven en negeren we de sociaal emotionele ontwikkeling.”

We hadden het net over hoe nu wel weer gesport wordt tot de leeftijd 27, dat gaat over adolescenten. Op welke manier lijden volwassen anders dan jongere generaties?

“Jeugd tot achttien zet de eerste grote stappen in het onafhankelijk worden en de wereld ontdekken. Adolescenten doen dit ook, die zetten stappen in het verkrijgen van autonomie. Zij onderzoeken en exploreren de sociale- en machtsdynamiek, de wereld en financiële onafhankelijkheid. Zij starten in een levensloopbaan. Volwassenen hebben deze stappen al gemaakt en zijn redelijk stabiel wat betreft ontwikkeling. Het leven gaat voor hen gewoon door. Als je een baan hebt is thuiswerken misschien niet zo tof, maar zij zitten niet in een fase van het leven waarin je ook nog de wereld aan het ontdekken bent. Die wereld heb je in de sociale interactie al ontdekt. De grootste klappen van de lockdown en sociale beperkingen vallen in de jongere generaties.”

De laatste tijd worden steeds meer testevenementen en uitjes aangekondigd. Welk effect heeft dit op de gemoedstoestand?

“Ik denk dat het heel goed is om het leven te vieren. Hier krijgen mensen energie van. De mentale weerbaarheid wordt versterkt wanneer je successen kan vieren, mag reizen en ontspannen. Er komen dan allerlei positieve stofjes los waarmee je in feite jezelf versterkt. Denk aan een elastiekje. Als er lange tijd spanning staat op een elastiekje dan verdwijnt de stretch. In feite werkt dat met mentale weerbaarheid ook zo. Als iemand voor lange tijd stress, serieusheid of verplichtingen ervaart, dan staat het op spanning en gaat de rek eruit. Mentale weerbaarheid is in feite die rek. Mentale veerkracht moet je creëren en dat kan men doen door te ontspannen, mensen te ontmoeten en naar evenementen te gaan. Ieder heeft zijn eigen manier om te ontspannen.”

Wanneer mensen naar testevenementen gaan en zij weten dat zij geobserveerd worden, wat doet dat met het gedrag dat die mensen vertonen?

“Een conclusie uit het experiment van Hawthorne, 100 jaar geleden, was dat de aanwezigheid van de onderzoeker effect heeft op de deelnemers aan het onderzoek. Men is geneigd om beter gedrag te vertonen wanneer hij of zij geobserveerd wordt. Ze gaan zich conform maatschappelijke norm gedragen. Wat is dan de consequentie voor dit soort evenementen? Dat is interessant, want alcohol vervaagt grenzen. Ik zeg altijd drank in de man, wijsheid in de kan. Ik denk dat naar mate de avond vordert de deelnemers zullen vergeten dat ze geobserveerd worden, omdat ze eraan wennen. Daarbij denk ik dat dit soort factoren ingecalculeerd zijn in het onderzoek. Zien we natuurlijk gedrag of sociaal wenselijk gedrag? Meet je wat je wil meten?”

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *