Is de antroposofie aan religie te binden?

Is de antroposofie aan religie te binden?

De antroposofie is een moderne maatschappelijke stroming, gebaseerd op het werk van Rudolf Steiner. Frank Terberg werkte 27 jaar in het Vrije School onderwijs. Een scholengemeenschap die is gebaseerd op de antroposofie. Hij werd op jonge leeftijd geïnspireerd door deze kijk op het leven. Maar in hoeverre is de antroposofie aan religie te binden?

Sterre Rekers, 30 juni 2021 

De antroposofie is een moderne maatschappelijke stroming gebaseerd op het werk van Rudolf Steiner. Er wordt bij deze stroming vooral gekeken naar de mens, het leven op aarde en hoe we als mensen hier het beste voor kunnen zorgen. Hiermee wordt geprobeerd vragen te beantwoorden door middel van een innerlijke, meditatief-kunstzinnige verdieping. Waar veel religies geloven in een God en in bijvoorbeeld de Bijbel, die hen verteld hoe zo goed mogelijk te leven, zoekt de antroposofie het meer in de mensen zelf.

Wat houdt de antroposofie voor jou in?
Laat ik dit uitleggen met een voorbeeld: ik zat op de Hogere Landbouwschool in Groningen, daar leerde ik over stikstof input en chemicaliën, terwijl ik milieukunde studeerde. Dat was niet de manier hoe ik naar de wereld wilde kijken. Toen was er een avond een lezing over De Landbouwcursus van Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie. Na deze lezing was ik geraakt, dit was het voor mij, de mens heeft een verantwoordelijkheid op aarde om in een kringloop goed te zorgen voor de aarde, de planten en de dieren. En op die manier zorgzaam te leven met al die verschillende elementen. Dat had natuurlijk niks te maken met als die stikstof en bestrijdingsmiddelen dat ik op school leerde. Voor mij is de antroposofie een soort morele verantwoordelijkheid om goed te zorgen voor de dieren, planten, de medemens en de wereld op zich.

            “Voor mij is de antroposofie een soort morele
verantwoordelijkheid om goed te zorgen voor
dieren, planten, mensen en de wereld op zich” 

Is het een vorm van religie, de antroposofie?
Nee, eigenlijk niet. Het is een meer een wereldbeeld of een mensbeeld. Een visie op wat een mens op aarde te doen heeft. De antroposofie geloofd wel in reïncarnatie. Het is het geloof dat een mens een ziel heeft die op aarde een aantal dingen leert en door reïncarnatie een volgende stap maakt.

Er worden wel veel Christelijke feestdagen gevierd, kerst en Pasen bijvoorbeeld. Dus er is wel een bepaalde invloed vanuit een geloof? 
Ja dat klopt, religie is een cultus in deze wereld. Kijk naar de verschillende religies, van sommige moet een aantal keer per week naar de kerk of bijvoorbeeld knielend naar Mekka bidden. Veel religieuze stromingen hebben allemaal regels, ook de katholieken bijvoorbeeld. Het kenmerk van religie is tot nu toe, je bid tot God die ergens boven je is of buiten je is. Maar de Christengemeenschap, het kerkelijke gedeelte van de antroposofie, zij zeggen: Christus zit in jezelf. De antroposofie doet veel met het Christus bewustzijn. De mens heeft ook een Christus in zich, maar dat moet ontwikkeld worden. Maar een mens heeft veel meer kanten dan alleen dat.

                                                          “Je kan als mens kiezen om chagrijnig 
                                                                te sterven en misdaden te plegen 
                                                            of juist goed zijn voor de medemens ” 

 Uit welke stroming komt de antroposofie? 
Rudolf Steiner heeft verschillende stromingen gebruikt. Een voorbeeld hiervan zijn de Katharen. De Katharen wonende in Zuid-Frankrijk, ze waren een Christelijk stroming. Deze mensen voelde al vanbinnen dat ze goed wilde zijn voor andere mensen en voor de dieren. Ze waren hierdoor ontzettend geliefd in Zuid-Frankrijk. Totdat de Paus kwam en zei dat het Karthanse geloof verboden moest worden. De Paus werkte met macht, met het leger en met de uiterlijke regels. Toen zijn alle Karthanse mensen vermoord. Ik wil daarmee niet het Christelijk geloof mee veroordelen. Maar je ziet daar wel duidelijk het verschil, dat de buitenkant van het geloof kan ontaarden, van de binnenkant van het geloof.

Dus dat het geloof meer in je zit, in plaats van dat het van buiten wordt opgelegd?
Ja, het is je eigen verantwoordelijkheid. Het is mijn ontwikkeling en mijn keuzes die ik maak. Dus het geloof in de mens, maar de God zit in de mens. De filosofie erachter is: van oorsprong zitten wij in een soort paradijs, en de mens heeft uiteindelijk de beslissing genomen om veel te willen ervaren als ziel. En van daaruit is de mens in reïncarnatie allemaal dingen aan het beleven. 
Het gaat er uiteindelijk om dat de mens in zichzelf weer de bron gaat ontdekken. Dus je kunt als mens kiezen om chagrijnig te sterven en misdaden te plegen of juist goed zijn voor de medemens.

Wordt er op de Vrijeschool ook vanuit een religieus oogpunt lesgegeven?
In de eerste klas worden veel sprookjes verteld, waar mooie beelden en bijvoorbeeld ook religie in zit. In de tweede klas zijn het meer de fabels, in de derde klas de Bijbel. De Noorse mythologie in de vierde klas, die hebben weer een hele andere ‘religie’ en de in de vijfde klas wordt de Griekse filosofie aan de kinderen verteld. In de zesde klas komen de Romeinen aanbod. Op deze manier krijgen ze van allerlei verschillende perspectieven en overtuigingen te horen. Daarnaast wordt er wel kerst gevierd en Pasen, het heeft wel duidelijk linken naar de Christengemeenschap. Er wordt geloofd dat Christus geboren is, dus dat ieder mens een stukje van hem in zich heeft. Maar nogmaals: het legt geen regels op.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *