Mantelzorg: onderwaardering- en financiering

Mantelzorg: onderwaardering- en financiering

Bron: Pixabay

ARNHEM/NIJMEGEN – Mantelzorgers in Nederland krijgen weinig tot geen beloning van gemeenten: op zijn hoogst een cadeaubon of een bloemetje eens per jaar. Dit bleek uit recent onderzoek van MantelzorgNL. Wat kan de Nijmeegse mantelzorgmakelaar Esther Slagboom vertellen over de verschillen tussen gemeenten en hoe ervaart (oud-)mantelzorger Hannah Peters de waardering voor haar werk?

Uit de Gezondheismonitor 2020 van het CBS blijkt dat 12.6 procent van de Arnhemmers mantelzorger is. Het percentage van het aantal mantelzorgers in heel Nederland ligt niet veel hoger: 13.6 procent.

Mantelzorgers krijgen in steeds meer gemeenten geen vergoeding meer krijgen voor hun werkzaamheden (RTL Nieuws). In de helft van de gemeenten in Nederland gaat het niet eens om een geldbedrag, maar om een cadeaubon met waarde van 61 euro per jaar. Deze gegevens zijn naar voren gekomen uit onderzoek van MantelzorgNL (‘‘De landelijke vereniging die opkomt voor iedereen die zorgt voor een naaste’’).

Minder beloning

In 2015 werd de decentralisatieoperatie gelanceerd en werd de taak van het belonen van mantelzorgers overgedragen van de centrale overheid naar de gemeenten. Vóór deze verandering kregen mantelzorgers 200 euro per jaar.
In vergelijking met nu is dat in een derde van de gemeenten gemiddeld 114 euro per jaar. In tien procent van alle gemeenten in Nederland worden mantelzorgers helemaal niet beloond. Zeven procent van de gemeenten geeft een bloemetje of pakket met lokale producten ter waarde van gemiddeld 20 euro. Uit deze gegevens blijkt dat er duidelijke verschillen bestaan tussen gemeenten als het gaat om de beloning van mantelzorgers.

Wat doen mantelzorgmakelaars?

Esther Slagboom, mantelzorgmakelaar, benoemt ook de transitie van overheid naar gemeenten sinds 2015, waardoor de gemeenten er veel taken op het gebied van zorg bijkregen. Zij zegt: ‘‘Deze zorg via de gemeente is voor iedereen toegankelijk, maar niet iedereen weet waar de juiste potjes te halen zijn.’’
Daarvoor zijn mantelzorgmakelaars er: de wet- en regelgeving die erbij komt kijken en de mogelijkheden in de zorg uitzoeken en mantelzorgers hierover informeren. Slagboom beantwoordt bij haar werk vragen als: hoe kunnen we het goed regelen, wat is mogelijk binnen een bepaald budget en wat is passend bij de mantelzorger en de zorgvrager? ‘‘Sommige gemeenten zijn makkelijker dan andere gemeenten, het wisselt nogal wat de mogelijkheden zijn en hoe groot de pot is per gemeente. Hier zijn ze niet transparant in en is het is aan mij aan de taak om dit helder te maken.’’

Een bloemetje of een workshop

Slagboom vertelt over die verschillen: ‘‘Je kunt een mantelzorgwaardering krijgen, dit is bijna in elke gemeente. In de gemeente Druten kwam ik erachter dat mantelzorgers elk jaar werden uitgenodigd en dan kregen ze een bosje bloemen, een lunch en een cheque aangeboden van de gemeente.’’
Slagboom vertelt dat er daarnaast ook veel bijeenkomsten en workshops voor mantelzorgers worden georganiseerd. ‘‘Je bent natuurlijk niet de enige. Er zijn meer dan vijf miljoen mantelzorgers.’’
Volgens Slagboom doet de gemeente West Maas en Waal heel veel, en valt het bij de gemeente Nijmegen af en toe wat tegen. ‘‘En dan verschilt het ook nog per wijk. De ene wijk heeft soms een grotere zorgvraag dan de andere.’’

Waardering en aandacht 

Hannah Peters is mantelzorger in de gemeente Zevenaar: ‘‘Voor zover ik weet ontvingen wij geen waardering van de gemeente.’’
Peters vindt dat er meer aandacht voor de mantelzorg mag komen en ze wijst op het belang van het stimuleren van mensen om de mantelzorg in te gaan. ‘‘Ik zou het wel mooi vinden als er meer mantelzorg zou zijn, dat het meer normaal zou worden.’’ Volgens Peters worden ouderen namelijk soms (te) snel in verplegingstehuizen geplaatst, zoals ze ook met haar eigen oma heeft meegemaakt. Meer werkenden in de mantelzorg zou dit probleem oplossen.
‘‘Voor sommige mensen is een financiële compensatie waarschijnlijk wel een drijfveer, ook al zou dit natuurlijk niet zo moeten zijn.’’ Peters vertelt dat er weinig bekend is over hoe je mantelzorger kunt worden, daarom vindt ze het belangrijk dat er voorlichting wordt gegeven.

Op de vraag of er meer waardering moet komen voor mantelzorgers, vooral op financieel gebied, antwoordt Slagboom: ‘‘Financieel is het denk ik niet haalbaar. De mantelzorgers besparen de overheid namelijk miljoenen. Miljarden, als het zo doorgaat. De waardering is niet in geld uit te drukken.’’
Slagboom is van mening dat het toegankelijker moet worden voor burgers om naar de gemeente te stappen en dat de gemeente beter naar hen moet gaan luisteren. ‘‘Mensen moeten gehoord worden.’’
Ze vindt dan ook net zoals Peters dat er meer voorlichting moet komen. ‘‘En wij als mantelmakelaars doen dat graag.’’ Daarnaast zijn workshops organiseren en mantelzorgers eens per jaar in het zonnetje zetten volgens Esther de manieren waarop er meer aandacht aan de mantelzorg kan worden gegeven.

Elizabeth Wenting sprak met mantelzorgmakelaar Esther Slagboom en mantelzorger Hannah Peters. Bekijk hieronder haar videproductie.

 

Over de auteur

Jasmijn Klerk

Student aan de Hogeschool van Utrecht voor Journalistiek. Schrijfster. Hondeneigenaar (fulltime).

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.