Ik ben een emotionele aansteller

Ik ben een emotionele aansteller

Willen ontsnappen uit een drukke supermarkt. Een specifiek geluid horen in een ruimte vol met mensen. Wanneer een vriendin of vriend zich niet goed voelt, het idee hebben dat je zijn of haar gevoel overneemt. Tja, heeft iedereen wel eens, dacht ik. Het is ook gewoon druk en kut in de supermarkt om half zeven ’s avonds. Een tijd geleden kreeg ik het idee om een column te schrijven over hoogsensitiviteit, het onderwerp interesseerde me wel en toevallig kon ik mijzelf ook wel in een aantal dingen herkennen. En toen scheen diezelfde avond opeens het licht op mij: misschien ben ik zelf wel hoogsensitief. Niet echt een warm en fijn licht, ik barstte namelijk keihard in tranen uit omdat mijn emotionele puzzel eindelijk in elkaar viel maar ik het tegelijkertijd zó niet begreep.

HSP (High Sensitive Person), hooggevoeligheid of hoogsensitiviteit is een aangeboren eigenschap waardoor je meer gevoelig bent voor omgevings- of innerlijke prikkels dan andere mensen. Over het algemeen ervaren deze mensen een diepere informatieverwerking, intense emoties en zijn zich bewust van elke detail of verandering in een ruimte. Michael Pluess, onderzoeker aan de Queen Mary Univeristy in Londen, noemt het een persoonlijkheidskenmerk. Elke High Sensitive Person ervaart zijn of haar hoogsensitiviteit daarom ook anders. Sommigen kunnen niet goed tegen te veel verschillende geluiden om zich heen, de ander reageert heel sterk op stemmingen van personen of je raakt overprikkeld door drukte, bijvoorbeeld tijdens het uitgaan. Er zijn hier overigens ook variaties op, zoals dat je in een auto niet tegen de radio kan, maar uitgaan geweldig vindt.

De Amerikaanse psychologe Elaine Aron was de eerste die een artikel schreef over HSP in 1997. Haar onderzoek kreeg weinig wetenschappelijke bemoediging, maar zorgde er wel voor dat haar zelfhulpboeken als de malle verkocht werden. Schijnbaar was er dus wel behoefte naar erkenning en positieve benadering van de problemen die hoogsensitieve mensen ervaarden. Desondanks blijft de belangstelling voor het onderwerp vanuit de wetenschap absent. Elke van Hoof vertelt in een interview voor het Belgische tijdschrift De Tijd dat ook zij tijdens haar onderzoek neus aan neus stond met wetenschappers die op het onderwerp neerkijken. Het feit dat het weinig wetenschappelijke ondersteuning krijgt komt omdat er een zweverig stigma omheen hangt. Er wordt vaak een link gelegd met helderziendheid en dat je er spiritueel voor moet open staan. Maar hoogsensitiviteit zit wel duidelijk in je hersenen en heeft niks te maken met spiritualiteit. Zowel onderzoeker Jadzia Jagielowicz in 2011 als Bianca Acevedo in 2014 toonden via MRI-scans aan dat op het gebied van informatieverwerking en empathisch vermogen er daadwerkelijk verschillen te zien waren in hersenactiviteit tussen de proefpersonen met en zonder HSP-kenmerken. Het feit dat hooggevoelige personen goed andermans gevoelens kunnen aflezen, heeft dus niks te maken met helderziend zijn maar puur omdat je meer subtiliteiten waarneemt en een sterker empathisch- en inlevingsvermogen hebt.

Dat ik in corona-tijd erachter ben gekomen dat ik hoogsensitief ben, voelt toch een beetje dubbel, omdat door de lockdown iederéén stress ervaart en de supermarkt niet aankan. Ik ben sowieso fucking emotioneel en misschien stel ik mijzelf ook een beetje aan. Is mijn hooggevoeligheid dan toch alleen gebonden aan corona? Sabijn Arts is psycholoog en lifecoach en geeft daarnaast cursussen over omgaan met hoogsensitiviteit. Toen ik in een interview vroeg welke invloed corona heeft op hoogsensitieve mensen, vertelde zij dat aan het begin van corona hsp’ers de lockdown als iets positiefs ervaarden. Een groot deel van haar cliënten en andere hsp’ers vonden de gereduceerde aanwezigheid van prikkels van buitenaf juist fijn. Aan de andere kant ervaarden zij de corona-gerelateerde prikkels als extra negatief. Omdat hsp’ers een meer ontwikkeld energetisch zintuigelijk gevoel hebben, voelen zij de onrust en angst voor corona op de wereld heel sterk aan. Als je dan niet op de hoogte bent van je hooggevoeligheid, voel je je extreem kut omdat je deze coronaprikkels niet kan plaatsen. Ook bij hooggevoelige studenten woog de vermindering in prikkels niet op tegen het wegvallen van structuur en weinig mensen zien, vertelt Arts. Tuurlijk heeft corona een negatief effect op mij, net als bij veel mensen om mij heen, en ook ik voel me meer prikkelbaar door corona. Maar de Albert Heijn vond ik vóór dat ik een mondkap ging dragen en een winkelmand voor me had ook al de hel.

Professor Elke van Hoof (Vrije Universiteit Brussel) startte in 2013 een onderzoek, waaruit bleek dat hsp’ers zich graag meer inzetten voor taken en aanvoelen waar extra hulp nodig is. Een negatief effect bleek wel te zijn dat hsp’ers hierna meer kans hebben op een burn-out of depressies. Arts gelooft, net als Van Hoof, dat hooggevoeligheid is om te zetten naar een kernwaarde van jou als persoon. In de veeleisende maatschappij waarin wij leven waarbij overprikkeling telkens op de loer ligt is dat alleen best wel een klus. Volgens Arts begint het allemaal bij je eigen hooggevoeligheid accepteren en je grenzen bewaken. Dus als ik wat eerder naar huis wil omdat ik even genoeg heb van alle mensen om mij heen, moet ik mij niet gaan verontschuldigen en me verplicht voelen om uit te leggen hoe hoogsensitiviteit werkt. Dat boeit eigenlijk niemand. Wanneer jij accepteert dat jij nou eenmaal zo in elkaar zit, kan je de kritiek hierop ook beter filteren. Als ik dus de supermarkt liever wil vermijden in spitsuren en altijd een boodschappenlijst maak (zelfs alleen voor twee tomaten) is dat OKÉ. Een feestje skippen en op de bank liggen met je dekbed en chocola, omdat je even geen behoefte hebt aan externe prikkels? Ook oké. ‘Zolang jij je grenzen maar kent”, zegt Sabijn Arts. Bovendien kan je je extreme empathische vermogen heel goed gebruiken in een vriendschap of op je werk. Je voelt dingen heel sterk aan, dat kan enorm waardevol zijn.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *