Schaduwkant LHBTI-community stelt inclusiviteit ter discussie

Schaduwkant LHBTI-community stelt inclusiviteit ter discussie

Foto ter illustratie | Beeld: Jelmer Koper

De positie van lhbti+-personen werd vaak als bedreigd ervaren door uitspraken vanuit religieuze hoek of besluiten in de politiek. Nu lijkt er sinds enige tijd een ontwikkeling te zijn bijgekomen die de acceptatie van lhbti’ers op de proef stelt, de gemeenschap of ‘community’ zelf. Een aanzienlijk grote groep mensen voelt zich niet langer thuis binnen die groep of is er nooit op diens plek geweest, dat blijkt uit meerdere onderzoeken. Dat beeld bevestigen vier jongeren uit de ‘scène’ die hun verhaal vooral bespreekbaar willen maken. 

“Als biseksueel hoor ik weleens zinnen als ‘je moet gewoon kiezen’ of ‘nee joh, jij bent helemaal niet bi, jij bent homo’. Ik heb hier ook weleens goed ruzie over gehad terwijl het me toch echt iets lijkt waar vooral ik weet of ik dat wel of niet ben”, begint Ricardo Hengstman, 22 jaar. Hij beschrijft het moment waaraan hij nare herinneringen heeft overgehouden. Hij zegt dat dit een van de incidenten is die hem het meest bij is gebleven.

Wel heeft hij in dit geval de persoon ermee geconfronteerd. “Nadat ik diegene er op had aangesproken, dat dat soort opmerkingen pijn doen omdat het voelt alsof mijn geaardheid niet bestaat, werd ik geblokkeerd op sociale media”, vertelt hij. Ricardo kreeg na de nodige extra uitleg uiteindelijk wel excuses. “Het zegt niet per se iets over de gemeenschap in het algemeen, maar, als je ook andere verhalen hoort, laat het denk ik wel zien dat dit nog te vaak gebeurd binnen de gemeenschap zelf. Een plek waar je dit juist niet zou verwachten”, zegt Hengstman.

Morele schandpaal
De ervaring van Ricardo Hengstman is slechts een onderdeel van een veel groter, alles omvattend probleem waardoor je je vraagtekens kunt zetten bij hoe inclusief de LHBTI-community werkelijk is. Het gebeurt ook regelmatig dat het (prominente) mensen overkomt met de schaduwkant van de community in conflict te raken. Onlangs liet de Amerikaanse Caitlyn Jenner zich uit over het al dan niet toelaten van tansgendervrouwen in de professionele meisjessport. De LHBTI-activist wilde zich mengen in de discussie, maar werd voordat ze de kans kreeg al bij het grofvuil gezet. De 71-jarige transgender vrouw zou ‘hypocriet’, ‘transfoob’ en ‘racistisch’ zijn. Jenner liet zich even later nogmaals ongelukkig uit, dit keer over het huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht.  

Caitlyn Jenner is nooit, maar dan ook nooit, een vriendin geweest voor onze gemeenschap. Ze is absoluut geen activist, maar slechts op eigen gewin uit. Het feit dat ze veel geld heeft, opent voor haar deuren die voor anderen gesloten blijven”, was een van de opvallendste reacties op Twitter. 

‘Caitlyn Jenner onder vuur na transgenderuitspraken’| Screenshot: Artikel Metronieuws 3 mei 2021

Die ‘gevarenzone’ van wat wel of niet acceptabel is om te zeggen, ervaart ook de achttienjarige Sanne uit Hoofddorp. “Een persoon uit mijn omgeving deelde een statement waar ik het niet mee eens was. Het ging over ‘transtrenders’ [mensen die vinden dat er niet meer dan twee genders bestaan, maar verder wel tolerant tegenover homo’s en lesbi’s staan] en dat die niet zouden bestaan. Toen zei ik dat die mensen wel degelijk in onze samenleving aanwezig zijn. Vervolgens kreeg ik een ban omdat ik zou bepalen wie wel en wie niet transgender is”, zegt Sanne. 

Zij ziet de community ook structureel van de minder rooskleurige kant. “Het hele concept van een community door één gedeelde of overlappende eigenschap is gewoon stigmatiserend en vreemd als je er over nadenkt”, vertelt Sanne. Zij vindt de twee constateringen die zij hieruit opmaakt “tekenend voor de hoge mate van intolerantie richting andersdenkenden, terwijl je onbewust best wel op een lijn zit met z’n alle”. 

Het vermoeden dat een vorm van ‘cancelculture’ ook binnen de LHBTI-community wel degelijk aan de hand is werd recent in Nederland weer bevestigd. Toen Pim Steenbergen, online creator, begin mei aanschoof in de SBS 6 talkshow ‘De 5 Uurs Show’ kon hij op een lading kritiek rekenen na zijn tv-optreden. In het programma had hij het over het taboe op rokken dragen naar je werk. Hij ging vorig jaar uit protest in een rok naar het werk en vertelt in de show over zijn ervaringen en overwegingen om dat te doen. Steenbergen wilde dit verhaal vertellen om de mensen die zich ook zo willen kleden, bijvoorbeeld manneneen hart onder de riem te steken.

Pim Steenbergen in de 5uurs Show van 7 mei over zijn statement om met een rok naar het werk te gaan. (Scan de QR-code of klik op de afbeelding voor het hele fragment)

Deze steunbetuiging betekende voor een deel van de  LHBTI-community het einde van de goede reputatie die Pim Steenbergen tot voorkort nog had. Hij verwijderde zijn Twitter account na een overvloed aan haatreacties. Hij liet in een kort statement weten dat het hem “pijn doet om het nooit goed te doen”. Daarnaast gaf Steenbergen aan in een moeilijke situatie te verkeren, mede na de reacties op zijn tv-optreden. 

Op het sociale media platform Twitter ontstond al snel een soort tweestrijd tussen mensen die je kunt associëren met de LHBTI-community. Sommigen spraken de ‘haters’ aan op hun pesterijgedrag, maar wilde vooral met hen in gesprek. De groep ‘haters’ betichtten Pim Steenbergen van het zijn van ‘transfoob’ en denigrerend jegens vrouwen. Voorbeelden bleven andere bespaard.  

Het perfecte plaatje
“In mijn ervaring is de LHBTI-wereld alles behalve inclusief, alleen als je een witte homoseksuele twink bent met blond haar en blauwe ogen”, vertelt de 23-jarige Ramsey uit omgeving Rotterdam. Hij kreeg diverse keren te horen dat hij zich ‘te straight’ zou gedragen en moest bewijzen dat zijn inmiddels ex-vriendje ook daadwerkelijk zijn vriendje was. “Dat ik niet bij de groep Afghaanse jongens hoorde die voor ons weggestuurd waren omdat de gay-bar niet ‘voor hun soort was’; toen we een relatie kregen vond men het nodig om aan hem duidelijk te maken dat hij ‘beter’ kon krijgen dan een ‘terrorist’”, voegt Ramsey toe.  

Niet alleen het non-verbale geweld waar Ramsey regelmatig mee te maken heeft gehad is de reden dat hij zich niet thuis voelt bij ‘de community’. “Daarnaast nog de zeer aanwezige ‘body shaming’ cultuur. Het is heel verontrustend en frustrerend dat dit deel van een al onder druk staande groep de ‘if you don’t look like us, you’re not one of us’ norm ook hanteert.” 

Het concept van de community heeft toch nog altijd wel een goede basis. “Tegelijkertijd zie je dat het allemaal veiliger kan én moet”, ziet Luuk de Koning (23) uit Utrecht. Luuk stipt daarnaast het hebben van een beperking als factor aan die ervoor kan zorgen dat “je er al vrij snel uit ligt, ook binnen deze inclusieve gemeenschap.” Hij leeft zelf met een vorm van autisme en merkt dat andere lhbti’ers hem heel snel veroordelen om wie hij is.  

Over het algemeen zegt Luuk dat de gemeenschap binnen zijn eigen omgeving redelijk veilig aanvoelt. “Als je op social media gaat wordt het al iets onveiliger hoewel je daar juist ook andere lhbti’ers kan ontmoeten.” Uit dat laatste haalt hij dagelijks juist veel kracht. Luuk is er dan ook regelmatig mee bezig om het belang van vrijheid voor lhbti’ers aan het licht te brengen. Luuk de Koning hecht daarnaast ook waarde aan het feit dat oudere personen uit de lhbti scène hun plaats kennen. “Het is niet oké om als 40-jarige homo zonder iemands toestemming iemand aan te raken, en te gebruiken.”

Feest van de liefde
Het idee dat nu misschien bij je opkomt dat de LGBT-community alleen maar uit onderlinge haat en nijd bestaat, dat weerlegt eigenlijk wel iedereen van de voorgaande sprekers. Zij zien een feest als Pride dan ook juist als viering van ‘inclusiviteit’. Hoewel het altijd beter kan. 

“De variatie die je ziet tijdens de Pride is belangrijk, van openlijk flamboyant tot gereserveerd maar allemaal persoons eigen. Natuurlijk heb je altijd negatieve framing, dat het te seksueel is of zo maar goed de meesten weten wel beter”, antwoord Ramsey op de vraag of er een te stereotype beeld heerst rond Pride (Amsterdam). Maar, “Als het écht inclusief was, is het een omarming van alle geaardheden (acceptabel onder onze wet) dus ook heteroseksualiteit. Maar veel mensen vinden dat er geen aandacht gegeven moet worden aan hetero’s tijdens Pride”, voegt Ramsey toe. “In mijn ogen is de echte overwinning van Pride het delen van de acceptatie en vrijheid die ons zo lang geweigerd is.” 

Uiteindelijk is de afsluitende vraag die herhaaldelijk naar bovenkomt bij menig lhbti’er of er eigenlijk wel iets als een ‘LGBT-community’ bestaat. “Er zijn heel veel mensen die ergens heel anders over denken dan een andere groep binnen de community. Het is dus niet zo’n samenhangende groep als mensen soms lijken te denken. Mensen zoeken die bij je passen lijkt me dus een goed idee, maar dat lijkt me in z’n algemeen logisch”, sluit Ricardo Hengstman af.  

Een plek waar je je thuis voelt lijkt niet gemakkelijk aan te wijzen, als je de ervaringen van deze lhbti’ers in je opneemt. Tegelijkertijd zie je dat ieder van hen een persoonlijk lichtpuntje uitzoekt om zich aan vast te houden in hun toch al kwetsbare positie. Het is afwachten of ‘de community’ in de toekomst minder met zichzelf in strijd raakt. Net als in veel andere gemeenschappen is er ook hier altijd stof tot nadenken en genoeg aanleiding om een goed gesprek over te voeren.

*Sanne is onder pseudoniem vermeld, dus dit is niet haar echte naam. Zij wil hiermee voorkomen dat haar kwetsbare uitlatingen verkeerd zullen worden geïnterpreteerd door haar omgeving. Zeker gezien haar nare ervaringen hiermee in het verleden wordt de veiligheid van deze bron extra gerespecteerd..
**Naast de opgevoerde bronnen zijn nog een divers aantal andere personen gesproken, van wie de verhalen goed aansluiten op het in dit artikel geschetste beeld.  

Over de auteur

Jelmer Koper

Mijn interessegebied is heel breed: van politiek tot muziek & entertainment, als er maar een mooi verhaal achter zit. Of je er natuurlijk een goed verhaal van kunt maken.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *