Achter de schermen bij IJsbaan Haarlem

Achter de schermen bij IJsbaan Haarlem

Michiel Kersten staat in de juryruimte uitleg te geven over de ijsbaan.

HAARLEM – Het wordt weer kouder in Nederland. Bij de meeste mensen gaan de handen al jeuken om de kerstboom op te zetten, of op zolder de schaatsen te zoeken. In Haarlem hoef je niet te wachten tot de vorst de vijvers met ijs bedekt, hier leggen ze namelijk zelf de ijsbaan aan. Maar hoe doen ze dat eigenlijk?

Aan de buitenkant van de ijsbaan staan er rijen met fietsen. Ondanks corona is het erg druk op deze dag. Bij binnenkomst is het lawaaierig en is een grote overvloed aan verschillende generaties mensen zichtbaar. Middelbare- en basisschoolleerlingen wurmen zich door de menigte om hun geleende schaatsschoenen aan te doen op de vele kleine banken, om een paar uur zoet te zijn op het ijs. De oudere sportievere bezoekers schaatsen fanatiek op de binnenbaan. Je hebt een middenterrein aan de ene kant, waar een aantal meiden proberen hun kunstschaatsroutines te oefenen. Heel elegant maken ze rondjes met hun armen recht gestrekt omhoog en dansen ze op het ijs. Je hoort ze herhaaldelijk tot acht tellen, terwijl ze verstoord worden door kinderen op sleeën en kunststof zeehonden. Ze proberen geconcentreerd te blijven en verder te oefenen, Maar aan de blikken van de meiden is een zekere vorm van irritatie af te leiden. Aan de andere kant van de middenplaats spelen kinderen ijshockey, dat afgezet is met felle gekleurde kussens, zodat de pucks en ballen niet alle kanten op vliegen. Om het middenterrein zit een ring waar je lange afstanden kan schaatsen en zelfs wedstrijden kan doen.

Alhoewel de meeste mensen snel in beweging zijn op de ijsvloer, hebben ze eigenlijk geen flauw idee wat er allemaal achter de grote schuurdeur gebeurt naast de schaatsverhuur. Voorbij die schuurdeur zijn een aantal kamers, waarbij de temperatuur en het ijs van de baan wordt gecontroleerd. Michiel Kersten, marketingmedewerker bij de ijsbaan, legt uit waar al die grote apparaten voor dienen.

De eerste kamer aan de linkerkant is een werkplaats, die de ‘hobbyruimte’ heet. Hier maakt Ronald momenteel kerstversiering. In de grote ruimte staat een werkbank en een aantal elektronische apparaten. Michiel Kersten zegt dat er nog veel onderhoud te doen is. In de hal is een breed raam gemaakt, dat uitkijkt op de reuze machines, dit zijn de radiatoren, zij vangen de CO2 op. ‘Onder de ijsbaan door wordt CO2 gepompt’, zegt Michiel Kersten. ‘De compressor stort de warmte af, dat gaat naar een warmtewisselaar en leidt naar een omgekeerde ijskast’, zegt Kersten. ‘Het is niet dat we het koud maken, wij trekken warmte.’ Via een warmtewisselaar wordt de warmte afgescheiden, dat wordt overgedragen aan de ammoniak in een compressor, daarna in een condensator, wat je dus buiten in de mega stalen ronde machines ziet. In dat apparaat wordt de ammoniak afgekoeld, zodat het weer warmte kan opnemen van de CO2. Het wordt gekoeld met lucht en water. Het is een gesloten circuit, dus de ammoniak en de CO2 worden niet afgestoten. De warmte gaat wel de lucht in. ‘CO2 kopen is ook erg duur’, zegt Kersten.

‘Wij zijn een van de weinigen, maar onze ijsbaan werkt op CO2.’

De besturingskamer gebruiken de medewerkers om de baan warmer of kouder te maken. Er hangen een aantal ingewikkelde schema’s van de baan, met meetpunten. ‘Op de meetpunten wordt gemeten hoe koud het daar is’, aldus Kersten. Via de besturing kan alles geregeld worden. ‘Komt er wind overheen, dan is er een deel van de baan warmer of kouder dan een ander deel. Je kan niet dezelfde temperatuur hebben op een baan.’ ‘Je moet bepaalde sectoren meer laten afkoelen dan andere sectoren.’

De blauwe schaafmachine

Een keer per uur moeten alle schaatsers op de schaatsring aan de kant van de baan staan, er komt dan een blauw karretje de baan op rijden, ter reparatie van het ijs, dit is de ijsdweilmachine. Ieder uur wordt de baan verzorgd, wat in de volksmond ook wel dweilen wordt genoemd. In de ijsdweilmachine zit een scherp mes verstopt, dit schaaft het ijs weer vlak. Vervolgens wordt al dat afgeschaafde ijs met de schroef van Archimedes verzameld in het midden van de container, waar een kuub aan ijs in kan. Dit ijs wordt vervolgens gedumpt in de ‘sneeuw-smelt-kuil’, ‘Wat uniek is, want de meeste schaatsbanen hebben dat niet’, zegt Kesters. Nadat er geschraapt is wordt er warm water gestroomd uit de schaafmachine. Warm water gebruiken ze, zodat het mooi overvloeit. Bij koud water bevriest het water te snel en krijg je hobbeltjes. ‘Waar wij echt goed in zijn is vlak, strak en mooi ijs neerleggen, je mag absoluut niet te dik ijs neerleggen, want dan isoleert het en kost het meer energie’, zegt Kersten.

‘Je hebt minder energie nodig met een dunnere ijsbaan.’

Met een trap naar boven kom je bij de jurykamer, hier kan Michiel Kersten over de hele ijsbaan kijken. Er zijn nog steeds veel mensen. ‘Niet alleen door de scholen, die allemaal een keer voor de kerstvakantie komen schaatsen’, zegt Kersten. Ook zijn er veel volwassenen te zien. Door de nieuwe coronaregels moeten ze na vijf uur gesloten zijn. ‘De mensen die meestal ’s avonds trainen, vragen nu aan hun bazen om ’s morgens of aan het einde van de dag een uurtje te mogen schaatsen.’

De machinekamer

In de laatste kamer, die de machinekamer heet, staan drie andere machines. In de onderstaande audio kunt u luisteren naar de audioreportage van Anouk von Scheven, die samen met Michiel Kersten uitgebreid achter de schermen van de ijsbaan over de luide machinekamer gaan praten en samen met mij het ijs uittest.

Over de auteur

Shannon Knaap

Shannon Knaap, Haar droom is om in Azië correspondent te worden en dan specifiek Zuid-Korea. Deze fascinatie is ontstaan door de televisie drama's die ze daar maken. Ook is Shannon druk bezig met Koreaans leren. Eerder is ze afgestudeerd aan de theateropleiding, maar heeft meer nieuwsgierigheid ontwikkelt om achter dingen te komen. Voor informatie over theater, Azië en creatieve dingen moet je bij haar wezen. "안녕하세요" - Shannon

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.