Beeldtraditie staat centraal in de kerstlezing van Michiel Kersten

Beeldtraditie staat centraal in de kerstlezing van Michiel Kersten

De presentatie die Michiel Kersten gebruikt om de lezing te ondersteunen wordt via een beamer op de witte kerk muur geprojecteerd.

HAARLEM – Kerst staat weer voor de deur, maar weten we allemaal nog wel waar het kerstverhaal om draait? De lezing van Michiel Kersten op 16 december vertelt het kerstverhaal door hoogtepunten uit de Europese kunst te laten zien. Hierbij focust hij zich op kunst uit de 13de tot de 17de eeuw en met name werk uit Italië. De lezing wordt gegeven in het verhalenhuis in Haarlem Noord om half drie.

De straat waar het verhalenhuis staat is vol geparkeerd en zelfs op de plek waar de fietsen geplaatst worden is er geen ruimte meer voor nieuwe bezoekers. Het verhalenhuis staat vlak naast de Immanuelkerk in de Van Egmondstraat. Als je het huis binnen loopt wordt je verwelkomt door een vrouw die alleen het coronatoegangsbewijs scant van de arriverende bezoekers, wanneer er gevraagd wordt of de tickets ook nog gecheckt moet worden, lacht de vrouw vriendelijk en maakt ze een gebaar met haar hand dat iedereen de zaal in kan, terwijl ze haar hoofd schudt. De vermeende zaal van het verhalenhuis blijkt een zaal van de Immanuelkerk te zijn.

Om half drie zit de linker kant van de kerk vol. De laatst binnengekomen bezoekers krijgen nog snel een glaasje glühwein en een koekje aangeboden voordat Kersten begint met zijn lezing. De belangrijkste Bijbelse verhalen die te maken hebben met Kerstmis worden opgefrist, zoals de verkondiging aan Maria, de aanbidding van herders en de komst van de drie wijzen.

Michiel Kersten vertelt, dat er voor kunstenaars uit de middeleeuwen weinig bronnen waren om een beeld te schetsen van bijvoorbeeld de geboorte van Jezus, want alleen in de bijbeldelen van Mattheus en Lucas komen de eerste dagen van Christus op aarde ter sprake. ‘Hierdoor hebben veel kunstenaars uit de middeleeuwen gewerkt met geschriften uit de eerste eeuw na Christus die het niet ‘gehaald’ hebben om in de Bijbel opgenomen te worden’, aldus Michiel Kersten.

Kersten laat schilderijen zien die een beamer projecteert op de witte muur van de kerk. Tijdens de uitleg komt er een vrouw binnen. Terwijl ze in haar roze jas snel een plekje zoekt om te zitten, komt ze per ongeluk op de foto te staan die een andere vrouw probeert te maken van de geprojecteerde schilderijen. De vrouw in de roze jas verontschuldigt zich terwijl de rest van de zaal volledig stil is.

Annunciatie met St. Margaret en St. Ansanus van Simone Martini.

Het schilderij ‘Annunciatie met St. Margaret en St. Ansanus’ van Simone Martini wordt geprojecteerd op de muur. Het schilderij beeldt de annunciatie, het moment dat Maria te horen krijgt dat ze zwanger zal worden van Jezus, uit. Aan de linker kant van het schilderij staat de engel die Maria het nieuws brengt.

Kersten vraagt aan het publiek welke bloem er in de vaas zit die tussen de engel en Maria staat. De zaal herkend de bloem meteen en roepen in koor ‘Lelie!’, het antwoord is goed. ‘Wat is de betekenis van de lelie?’ vraagt Kersten. Een oplettende man roept zonder na te denken

‘de maagdelijkheid van Maria.’

In het schilderij zitten meer van deze symbolen. De symbolen zijn beeldtradities die schilders vaak gebruiken om verschillende betekenissen te geven aan de schilderijen. In het volgende schilderij, ‘Verkondiging van Maria’ gemaakt door Jan van Eyck, die ook de annunciatie weergeeft, zitten nog meer beeldtradities. Zo vertelt Kersten dat de zeven lichtstralen symbool staat voor de zeven gaven van de heilige geest, maar ook voor iets anders. Hij vraagt de zaal of iemand dat weet. Een vrouw vooraan in de zaal roept luidkeels ‘De zeven zonden!’. De zaal begint te lachen, ‘Nee, in plaats van deugden denkt mevrouw meteen aan de zonden.’ Grapt Kersten.

Als het laatste schilderij aan bod is geweest is de lezing voorbij en begint de zaal te klappen. Iedereen trekt z’n jas weer aan en verlaat de kerk. Eén vrouw blijft bij de deur wachten tot Michiel Kersten tijd voor haar heeft. Kersten deelt nog een paar visitekaartjes uit en loopt naar de vrouw toe. In haar hand heeft ze een wijntas, ze zet deze op tafel en haalt een fles rode wijn eruit. ‘Mag ik jou bedanken?’ vraagt de vrouw. Kersten is verrast maar neemt het cadeau dan toch met beide handen aan. Hij bedankt de vrouw vriendelijk en laat de laatste gasten uit.

Wil je weten wat Michiel Kersten van de avond vond? Luister dan naar de audio van Wafae Hammoudi hieronder.

Over de auteur

Floortje Hoogkamer

Floortje Hoogkamer, beginnende journalist en een spring-in-'t-veld. Vanaf jongs af aan is ze al nieuwsgierig naar wat de wereld haar te bieden heeft. Ze hoopt dat haar verhalen mensen aan het denken gaan zetten. "Het maakt niet uit welke gebeurtenis je beleeft, alleen hoe je er op reageert!"

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.