Taalliefhebbers blijven geloven in de aantrekkingskracht van poëzie

Taalliefhebbers blijven geloven in de aantrekkingskracht van poëzie

muurgedicht 'Ode to Joy' in Leiden

LEIDEN- Gisteren was het Wereld Poëzie dag, een dag bedoeld om het literaire genre poëzie eens extra in de spotlights te zetten. Die aandacht is hard nodig want het genre is weinig populair onder jongeren. Taalliefhebbers in Nederland voelen de plicht deze grote kloof te dichten.

In Nederland zullen de meeste mensen bij het woord poëzie snel de link leggen met Nederlands meest invloedrijke schrijfster, Annie M.G. Schmidt. Hoewel het gros van de jongeren haar dichtbundels vroeger kreeg voorgelezen, lijkt het alsof de waardering voor die schrijfvorm na een bepaalde leeftijd compleet verdwijnt.  Lezen wordt minder aantrekkelijk. En gedichten? Die zijn óf kinderachtig óf oubollig. Volgens Nederlands docente Nina de Jong is het tegendeel waar; ‘Gedichten zijn niet enkel duffe en saaie kost. In poëzie zit een soort verrassingseffect wat het juist heel aantrekkelijk maakt. De dubbelzinnigheid van woorden en het spelen met woorden op een grappige manier maakt dat dichten ontzettend hip kan zijn. Poëzie brengt ook veel humor met zich mee en dat is een heel belangrijk medicijn bij het verwerken van lastige situaties.’

Of gedichten nu grof, grappig of zelfs erotisch van aard zijn, ze behoren elk tot het genre dichtkunst. ‘Poëzie is een heel breed kader waarin iedereen zijn of haar eigen style en eigen plekje kan vinden. Het is super toegankelijk en niks is per definitie fout’, vertelt poëzie liefhebber Jannes van Leeuwen(19). Jannes’ passie voor poëzie ontstond op het Rudolf Steiner College in Haarlem, waar hij in de vierde klas voor een korte periode les kreeg in dichten. Creatief bezig zijn met taal lijkt weinig aangemoedigd te worden vanuit het onderwijs, merkt Jannes; ‘Ik heb op dit moment het idee dat er niet eens echt geprobeerd wordt poëzie te laten bijdragen aan de ontwikkeling van jongeren. Je hebt op middelbare scholen de vaste vakken drama, tekenen en muziek maar poëzie of creatief schrijven mag daar naar mijn mening ook onderdeel van zijn.’

Waarom is poëzie zo belangrijk voor de ontwikkeling van jongeren?
In een tijd waarin generatie Z – de benaming voor de generatie geboren tussen 1996 en 2015 – meer te zeggen heeft dan ooit, kan poëzie werken als een handige tool. Jannes; ‘met gedichten kun je mensen aan het denken zetten. Hoe je dat wilt doen is aan jou maar de mogelijkheden zijn eindeloos.’ Als iets ons als mensen onderscheidt is het wel taal. Taal maakt dat we spreken maar het maakt ook dat we denken. Dat denkvermogen van ons kan nog weleens de overhand nemen, we krijgen tenslotte veel meer prikkels op ons af dan onze voorouders. Jannes; ‘Jongeren krijgen te maken met heel veel verschillende emoties. Die emoties een plek geven in de vorm van poëzie heeft een grote mentale meerwaarde, denk ik.’ Taal verbreedt ook onze wereld, vindt Nederlands docente Nina; ‘Dichtkunst laat zien dat de wereld groter is dan die waarin je bent opgegroeid en dat er ook andere manieren zijn om dingen onder woorden te brengen dan de WhatsApp taal die we tegenwoordig hanteren.’

Dat weinig jongeren lezen leuk vinden is geen publiek geheim. Visuele kunst, kunst dat gezien kan worden, valt daarentegen veel meer in de smaak. Om deze reden heeft het digitale platform Taalmuseum Leiden een initiatief bedacht dat tekst en beeld met elkaar verbindt; van de muur naar de klas. Muurgedichten zijn in feite stukjes poëzie aangebracht op een muur of gebouw. Er is behalve aan de tekst ook veel zorg besteed aan hun vormgeving. Of je nu onderweg bent naar werk of school, op een terras zit of de boodschappen doet, de gedichten vallen op en grijpen je aandacht. Taalmuseum Leiden hoopt dat muurgedichten.nl in de lesstof van scholieren wordt opgenomen. ‘Wat je nu ziet, is dat jonge mensen nauwelijks nog met poëzie in aanraking komen. Docenten moeten vaak zelf iets verzinnen in de klas en zij hebben hier doorgaans weinig tijd voor. Wij willen hen helpen met poëzie toch een stapje verder te kunnen gaan in de klas’, vertelt projectmedewerker Anoesjka Minnaard op de website van het museum.

Om jongeren enthousiast te maken voor poëzie zal het lesgeven nieuw leven moeten krijgen. Initiatieven als muurgedicht.nl zijn een fijn hulpmiddel. Toch blijven docenten de grootste spelers in deze kwestie. Nina; ‘Ik merk dat poëzie niet het lievelingsonderdeel is van mijn leerlingen, ze hebben veelal het idee dat gedichten saai zijn. Juist daarom probeer ik te laten zien dat poëzie meer is dan alleen het op rijm zetten van tekst. Vorig jaar heb ik bijvoorbeeld het nummer Sterrenstof van de Jeugd van Tegenwoordig in de les gebruikt, daar reageerde ze allemaal heel leuk op. Tijdens deze les waren de leerlingen meteen veel ontvankelijker.’

Over de auteur

Luna Potters

Luna Potters is woonachtig in Katwijk aan Zee en Journalistiek student aan de Hogeschool Utrecht. Al sinds klein duikt zij graag in de belevingswerelden van anderen door middel van het lezen en het schrijven van verhalen. Een luisterend oor zijn en mensen in contact brengen met hun emotionele kant is belangrijk voor Luna. "When someone shows you who they are believe them; the first time." - Maya Angelou

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *