Week van de Duurzame Monumenten

Week van de Duurzame Monumenten

Foto: Jurriaan Hoefsmit

HAARLEM – Het is de Week van de Duurzame Monumenten. Van 16 tot en met 20 mei 2022 organiseert de gemeente met verschillende organisaties thema-avonden voor monumenteneigenaren en is de opening van het monumentenloket ook deze week. Op 18 mei wordt een informatieavond georganiseerd voor Haarlemse inwoners die in een monument wonen.

Wat is de bedoeling van de informatieavond?
Vanavond gaan we met monumenteneigenaren, die zich hebben aangemeld, in gesprek over hoe het is om een monument te hebben en te verduurzamen. De laatste jaren is verduurzaming een trend, mensen willen nu verduurzamen door onder andere zonnepanelen en isolatie. Met als hoofddoel om de energierekening te verlagen. Het verduurzamen van monumenten is een ingewikkelde kwestie, daarom hebben we de week van “duurzame monumenten” georganiseerd om monumenten eigenaren daarbij te helpen.

Het hebben van een monument kan veel vragen opleveren zoals: wat mag wel, wat mag niet en wie de geschikte persoon is voor deze vragen. Tot op heden is het voor monument eigenaren een helse zoektocht.

De opening van het loket is de aanleiding om de Week van Duurzame Monumenten te organiseren. Vanavond 18 mei is een informatieavond, over wat is een monument eigenlijk? Een voorbeeld wat veel mensen niet weten is, dat de achterkant en interieur van een monument beschermd zijn. Het komt vaak voor dat mensen een huis in Haarlem kopen, en dan blijkt dat er voor veel dingen een vergunning moet worden aangevraagd.

De informatieavond gaat voornamelijk over: wat betekent het om een monument te bezitten en hoe kun je dit behouden en verduurzamen. Behouden is een kwestie van het monument goed in stand houden en sommige mensen gaan daar heel ver in, zoals het restaureren van het monument en het behouden van de originele look. Een voorkomend dilemma bij monumenten, is de keuze het behouden van de kwaliteiten van een monument of de keuze om het monument aan te passen aan deze tijd. Kies je voor originaliteit of een lagere energierekening.

Tijdens de informatieavond komt ook iemand van de rijksdienst van het cultureel erfgoed vertellen wat een monument is en wat het betekent. Vervolgens komt een ambtenaar van de afdeling duurzaamheid, vertellen wat de regels zijn bij de gemeente en waar kan je subsidie aanvragen.

Zijn er veel Haarlemmers die momenteel ook in monumenten wonen?
Jazeker! Momenteel zijn er 2500 monumenten en dat zijn rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Haarlem is de vijfde stad, dus op een rijtje van alle rijksmonumenten staat Amsterdam op 1 en wij staan op 5. Haarlem is vergeleken met Amsterdam een klein stadje met 169.000 inwoners en toch staan we op de vijfde plaats. Dus je kan je voorstellen, dat het een belangrijk onderwerp is.

Merkte je ook dat er behoefte is aan informatie van de inwoners zelf?
Ja, dat klopt daar is echt behoefte aan. We merken ook dat mensen een beetje vastlopen, ook door alle procedures bij de gemeente. Dan is het fijn dat er een aanspreekpunt is en een website. Op de website kan er een afspraak gemaakt worden d.m.v. een mailtje. Dit is ook het bijzondere van dit loket. Heel veel gemeentes hebben een loket, maar dat is dan eigenlijk een telefoonnummer. Hier is dus een ruimte ingericht, waar mensen kunnen komen zitten, waar mensen hun plannen kunnen voorleggen en dan geven wij je informatie en tips.

Wij werken voor de gemeente bij Team Erfgoed met een groep van 15 mensen, dat zijn onder andere adviseurs, onderzoekers en archeologen. Toch was de vindbaarheid een probleem voor de inwoners. Het loket is een heel zichtbare plek in de Bakenesserkerk waar ze terecht kunnen. Dus het was inderdaad een wens van de Haarlemmer, maar het was ook een wens van de politiek.

Waarom vindt de gemeente het belangrijk om het verduurzamen van monumenten aan het licht te brengen?
De gemeente is behoorlijk ambitieus wat betreft duurzaamheid. Een aantal voorbeelden zijn; van het gas af en meer werken aan energietransitie. Dus we hebben een groot programma omtrent duurzaamheid en dat komt voornamelijk vanuit de Groene Mug. Wij zijn ook blij dat binnen dat programma van duurzaamheid er een plek is voor monumenten.

Hoe duurzaam zijn de monumenten momenteel?
Wat ik vaak zeg over duurzame monumenten is: Het feit dat monumenten er nog staan, soms honderden jaren oud, dat is al duurzaam. Want bij het bouwen van woningen, bijvoorbeeld bij het maken van beton, daar komt veel CO2 vrij. Dus een monument is in principe al heel duurzaam.

Er zijn ook genoeg monumenten die onwijs verbouwd zijn, die je bijna niet herkend als oud pand. Bij een monumenten zijn onwijs veel verbouwingen vergunning plichtig, het isoleren en vooral zonnepanelen gaat nu hard. Dat willen mensen nu graag, maar daar is sinds dit jaar een nieuw beleid voor om zonnepanelen toegankelijker te maken. Niet voor alles is een vergunning nodig, het vervangen van een ketel voor een warmtepomp is voorbeeld daarvan. Het is lastig om hoeveelheid percentage te geven, maar over het algemeen willen monumenteneigenaren het zelf graag. Dat is ook landelijk onderzocht doormiddel van een enquête, waar blijkt dat ook monumenteneigenaren staan te popelen om te verduurzamen. Er is de laatste jaren sprake van een piek, maar nu gaat het echt hard, mede door de hoge energieprijzen.

Over de auteur

Wafae Hammoudi

Wafae Hammoudi (21) woonachtig in Haarlem en student journalistiek aan de Hogeschool Utrecht. Wafae wil via de journalistiek zoveel mogelijk nieuwe mensen en culturen leren kennen en dit doormiddel van tekst en video naar buiten brengen. 'Ik vind het heel belangrijk om altijd open-minded te zijn en het verhaal van verschillende perspectieven te bekijken'.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *