Wereldpoëziedag: ‘Zet je hart open voor poëzie’

Wereldpoëziedag: ‘Zet je hart open voor poëzie’

DEN HAAG- Eén van de eerste dingen die kinderen leren is spreken. In het begin is een bal, gewoon een ding voor ze, wanneer ze dingen een naam leren geven komt er een stukje erkenning. Dat stukje erkenning is erg belangrijk voor de ontwikkeling. Maar helpt poëzie met het beter omgaan van taal?

Afgelopen maandag was het Wereldpoëziedag. Een dag waarop het bevorderen van lezen, schrijven en publiceren van poëzie onder de aandacht wordt gebracht. Ook voor veel dichters en liefhebbers een dag om te laten zien waarom het nou zou belangrijk is. Ook op basisscholen wordt hier veel aan gedaan, door bijvoorbeeld een poëzieweek in te richten. Hier leren kinderen over rijmen en verschillende dichters.

Er zijn al meerdere onderzoeken uitgekomen over muziek en bepaalde klanken die andere reacties gegeven in de hersenen van baby’s. Maar in een onderzoek van promovenda Laura Hahn, taalwetenschapper van de Radboud University Nijmegen, zijn ze erachter gekomen dat kinderen veel meer leren als ze taal op een speelse manier aangeleerd krijgen. Een manier die veel weg heeft van poëzie. De meeste taalspelletjes die ouders doen met hun kinderen bevatten poëtische kenmerken; ritme, rijm en versregels. Door deze kenmerken leren kinderen al snel belangrijke patronen te herkennen van hun moedertaal. Hierdoor zou het dus ook makkelijker zijn om sneller een grote woordenschat te ontwikkelen.

Jong geleerd, oud gedaan

Kortom, poëzie doet wat met ons als mens. Niet alleen kinderen voelen dit ritme aan, ook volwassen. Veel mensen zijn opzoek naar hun innerlijke zelf of het beste uit jezelf halen. Er zijn veel coaches die je daarbij kunnen helpen, zoals ook bijvoorbeeld Haagse Hoogvliegers. Een netwerk waarbij ze door middel van trainingen willen bijdragen aan jouw innerlijke groei, emotionele heelwording en de overgang naar een hartgedragen bewustzijn op aarde. Directeur Haagse Hoogvliegers, Petra Hiemstra, is zelf ook liefhebber van poëzie. ‘Als lezer én schrijver kan ik ontzettend genieten van het ambtelijk vakmensschap van de dichter in mezelf en in anderen.’ aldus Petra. Een liefde voor taal zou je dus een kind kunnen aanleren door veel voor te lezen en zelf te laten rijmen. Poëzie wordt vaak gezien als iets saais maar dat hoeft het niet te zijn. ‘Poëzie combineert vorm, inhoud, melodie en gevoelswaarde. Een goed gedicht laat al deze componenten subtiel versmelten én elkaar versterken. Gedichten voor kinderen zijn verder ook vaak zo grappig!’ zegt Petra. Haagse Hoogvliegers heeft een speciaal programma #hoogvliegerproof waarbij zeer snelle denkers, beweeglijke types en vrolijke veelweters ook aan hun trekken komen.

Poëzie is niet cool genoeg

Maar waarom zien kinderen poëzie toch als iets saais, weggelegd voor de oudere generatie. Misschien heeft het wel iets te maken met het enigszins oubollige, stoffige karakter. Bovendien is muziek veel gemakkelijker en toegankelijk, door radio en tv. Je zet eerder de radio of tv aan voor muziek, dan dat je een stukje poëzie gaat lezen. Als je poëzie wilt lezen, moet je er echt voor gaan zitten, iets wat voor jonge kinderen vaak nog een hele klus is. ‘Kinderen zijn vaak druk in hun hoofd, maar als je iets neerzet als een soort projectje, zijn ze veel sneller geneigd om er aandacht aan te besteden.’ zegt Suzanne Buis, oprichter van Droomdenkers taalcentrum. Ze spreekt in het dagelijks leven over hoe kinderen die hoogbegaafd, droomdenkers, beelddenkend en hoogsensitief zijn, vaak ook heel anders denken. Poëzie kan hierbij een hulpmiddel zijn. Vaak voor dit soort kinderen gaat het begrijpen van poëzie, vooral als het diepzinnig wordt, op een totaal ander niveau. Voor droomdenkers bijvoorbeeld kan een gedicht veel interessanter zijn dan stomweg een uitleg lezen over een onderwerp. Zij zijn al bezig met de volgende stap namelijk, ook wel de diepere betekenis in een gedicht bijvoorbeeld.

Slimmer worden door poëzie?

Poëzie kan dus helpen met het begrijpen van een onderwerp op een ander niveau of om ergens dieper op in te gaan. Het heeft dus weinig te maken met ‘slimmer denken’ maar meer met anders kijken.

In het onderwijs is er ook steeds minder plek voor creatieve uitingen volgens dichter Marilse Eerkens: ‘Scholen zijn in mijn ogen steeds meer verworden tot een plek waar leerlingen zo snel mogelijk klaargestoomd moeten worden voor het beroepsleven. Er is minder ruimte voor nadenken, om nog eens terug te komen op wat je vindt, en je breed te ontwikkelen.’ Kinderen hebben ruimte nodig om te groeien op allerlei gebieden. Vaak worden kinderen die te veel fantasie hebben, gezien als te druk en te speels. Juist terwijl verbeeldingskracht zo belangrijks is voor in het dagelijks leven, hierdoor kan je bijvoorbeeld makkelijker in oplossingen denken. Poëzie helpt hier dus ook bij volgens Marilse, ‘Het lezen van gedichten of het kijken naar kunst helpt kinderen hun verbeeldingskracht aan te spreken. Verbeelding is volgens mij de eerste stap in een rijker mens worden of een betere burger. Verbeelding gaat bijvoorbeeld vooraf aan empathie. Je hebt het nodig om je een voorstelling te kunnen maken van andermans situatie.’

Over de auteur

Samantha van Reijsen

Hai! Ik ben Samantha van Reijsen, beginnend student Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht, maar ik woon in Zoetermeer. Ik ben erg nieuwsgierig en dat is vooral mijn drive om verhalen te vinden en door te vertellen aan anderen. Niet alleen schrijf ik maar maak ik ook foto's en documentaires voor verschillende bedrijven en in mijn vrije tijd ben ik bezig met de site voor het lokale cultuurcentrum in Zoetermeer om alle gebeurtenissen bij te houden. In het dagelijks leven heb ik het dus vaak druk, maar dat vind ik juist erg fijn. Ik schrijf graag over evenementen en bijzondere dingen die gebeuren in de buurt, vooral om de mening van het volk te laten horen!

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.