De grote stap die transitie is

De grote stap die transitie is

Samuel Sanders is 21 jaar en woont in Anna Paulowna. Sanders studeert International Public Management op de Haagse Hogeschool, hij zit in het eerste jaar.  Ik ken Sanders nog van school, we hebben een jaar bij elkaar in de klas gezeten. In die tijd hadden wij nooit veel contact. Ondanks dat we niet veel contact hadden, konden we het, wat mij betreft, wel met elkaar vinden.  Ik heb veel bewondering voor hoe open Sanders over zijn transitie was, alhoewel ik dat nooit heb uitgesproken. Deze bewondering kwam mede doordat ik rond die leeftijd zelf erg worstelde met mijn geaardheid. Ik durfde destijds niet zelf uit de kast te komen als homoseksueel.   Nu, zo’n vier jaar later, bel ik Sanders op om te praten over zijn ervaringen als transgender, het taboe wat hier nog steeds op rust en hoe hij is omgegaan met alle ongemakken.

Wanneer ontdekte je dat je met het verkeerde geslacht geboren bent?

“Het begon ongeveer op mijn vijftiende dat ik dacht van ‘hier klopt iets niet’. Dat begon eerst als een beetje ontdekken wat ik miste in mijn leven. Ik kon er mijn vinger niet goed op leggen wat dat dan was. Toen zat ik een jaar lang in een soort grijs gebied, waarin ik niet goed wist wat er aan de hand was en ik niet zo’n zin had om dat uit te zoeken. Toen ik net zestien was, ben ik op internet gaan zoeken en kwam ik iets tegen waarvan ik dacht ‘dat past wel bij mijn situatie’. Ik kwam erachter dat er ook nog van alles bestaat naast alleen de sexuality die in de puberteit kan veranderen. Dat er daarnaast ook een stukje genderontwikkeling is, wat losstaat van elkaar. Wist ik helemaal niet.”

En waar kwam je dit soort dingen dan tegen?

“Op sociale media en op forums (wat voor) zag ik het vooral voorbij komen. Het was voornamelijk Engelstalige informatie. In het Nederlands kon ik er toen nog weinig over vinden. Er was in het Nederlands één site met medisch juiste informatie te vinden, dat was www.transvisie.nl. Dat is echt wel voor Nederlanders die met het proces beginnen.”

Je kan dus stellen dat er in Nederland weinig aandacht voor transitie is. Denk je dat dit nu veranderd is?  Dus er was in Nederland weinig aandacht voor. Denk je dat dat nu anders is?

“Zeker, het begon al met dat programma van Arie Boomsma, ‘Hij is een Zij’. Daarmee werd het meer onder de aandacht gebracht. Op een gegeven moment werd het ook door de mainstream media opgepakt. Zo was er de eerste transvrouw die meedeed aan Hollands Next Top Model, hiermee kwam het ook onder de aandacht. Wat ook heeft geholpen is dat de drag scene opkwam. De drag scene is natuurlijk ook een stukje gender achtig iets wat bespreekbaar wordt. Dus zeker dat er nu meer over bekend is.”

En toen je erachter kwam, accepteerde je het toen meteen voor jezelf, of probeerde je het eerst een beetje te ontkennen?

“Ja, ik heb het nooit echt ontkent. Wel heel lang dat ik het nog even voor mezelf wilde houden en niet direct uit de kast wilde komen. Ik ben iemand die het eerst 100% zeker wil weten voordat er iets gaat gebeuren, dus het is niet dat ik het één keer las op het internet en het meteen van de daken schreeuwde. Ik heb er ongeveer een jaar mee rondgelopen.”

Hoe waren de reacties van je directe omgeving op je coming-out?

“Over het algemeen enorm positief. Ik heb het eerst aan mijn vrienden verteld, op school. Die namen het allemaal heel goed op, ze zeiden: ‘nou, dan noemen we je vanaf nu gewoon Sam’. Na mijn vrienden heb ik het aan mijn moeder vertelt, die positief reageerde Ze moest er natuurlijk wel even aan wennen, wat heel begrijpelijk is. Mijn school, in het algemeen, nam het super goed op. Toen ik het vertelde stelden ze meteen voor mijn naam in het systeem te veranderen. Ik mocht nog een extra keer met de schoolfotograaf mee, toen ik net mijn lange haar had afgeknipt na de eerste foto. Toen zei (!) school: ‘Er is nog een tweede ronde, als je wilt mag je nog een keer. Dan krijg je ook meteen een nieuw pasje, waarop je naam is aangepast’. Mijn opa en oma daarentegen, deden er wat langer over om het tot zich te nemen. Zo noemt mijn oma, mij nog steeds bij mijn oude naam, maar dat schuif ik eigenlijk volledig af op de ouderdom. Het kan natuurlijk ook zijn dat het bij de generatie hoort. Mijn opa en oma zijn heel gelovig opgevoed, woonden op de Veluwe enzo. Zij wisten niet wat ze overkwam toen ik uit de kast kwam als trans (gender red.) en ook nog als gay haha.”

Hoe heb je de periode tussen erachter komen dat je transseksueel bent tot je coming-out beleefd?

“Ik heb het de jaren voor en tijdens het uit de kast komen mentaal heel zwaar gehad. Zeker de periode voor de coming-out heb ik heel diep in de put gezeten. Gelukkig ging het veel beter nadat ik het aan mensen ben gaan vertellen, dus dat hielp bij mij juist wel. Misschien komt dat wel omdat het allemaal positieve reacties waren. Ik weet gelukkig niet hoe het zou zijn als dat anders was geweest. Ik denk zeker dat het nog een stuk zwaarder zou zijn als je niet geaccepteerd wordt. Je hoort vaak dat er in Amerika iedere week nog transvrouwen worden vermoord, alleen maar omdat ze trans zijn. Dat doet echt wel wat met je; “mijn zijn en mijn oriëntatie daarin zorgt ervoor dat mensen zo gek worden dat ze mensen kunnen vermoorden”.

Tijdens mijn research, kwam ik tegen dat transgenders vijf tot tien keer vaker zelfmoord plegen dan niet-transgenders. Ook denken zij er zeven keer meer over na, dat zijn schokkende cijfers. Ik durf het bijna niet te vragen, maar heeft dit bij jou ook wel eens door je hoofd gespookt?

“Ja. Niet concreet, maar af en toe als het echt lastig werd dan schoot het wel door mijn hoofd. Zo dacht ik vaak het volgende: ‘nou jeetje, als ik dit mijn hele leven lang door zo moet doen, ik weet niet of ik daar de kracht voor heb’. Gelukkig konden ook deze dingen goed besproken worden bij de genderpsycholoog.  Daar hielpen ze me heel erg bij, van ‘we snappen je gevoel, maar weet wel dat dit niet het einde is. Er gaat juist een wereld voor je open’. Dus ja, die cijfers, de eerste keer dat ik het las schrok ik er ook heel erg van, maar ik begrijp het ook heel goed. Helaas.”

Heb je tips voor jongeren die kampen met dit soort gedachten? Wat heeft jou er bijvoorbeeld doorheen geholpen?

“Mijn vrienden hebben heel erg geholpen en daarnaast praten met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Ik ben er heel erg open over en ik praat er gemakkelijk over. Dus voor de mensen die dit lezen en hier mee rondlopen: weet dat er altijd mensen voor je zijn en dat er altijd mensen zijn die je er een berichtje over kunt sturen die dit al meegemaakt hebben.  Zeg bijvoorbeeld ‘Goh, ik vind het zo lastig en ik zie dat jij al zo ver in het proces bent, kunnen we praten?’ Zoiets helpt gewoon heel erg, omdat je dan van een directe bron te horen krijgt wat er nog meer achter ligt. Omdat het vooral lastig is voor de periode dat je naar de gender VU (Afdeling van het VU medisch centrum over gender red.) kunt gaan. De wachttijden daar zijn zo lang. De tijd tussen het uit de kast komen en de stap naar het ziekenhuis, ook voor eventuele medische transitie, kun je echt de weg wel even kwijtraken en denken ‘hoelang gaat dit nog duren’. Dus praat erover, misschien met de huisarts of andere mensen die je vertrouwt. Als je het allemaal voor jezelf houdt, dat is niet te doen.”

Hoe sta je nu in het leven ten opzichte van bijvoorbeeld vijf jaar geleden, voelt je transitie nu voltooid?

“Bij mij voelt het nu echt wel voltooid. Ik zou nog eventueel andere operaties kunnen hebben, maar voor mij voelt dat niet als een noodzaak. Dat kan ik nog zo lang laten liggen als ik wil. Die ene keer ziekenhuis per jaar, zie ik dan niet als een proces maar gewoon als controle. Ik sta er nu heel positief in, ik zie dat de wereld is veranderd sinds ik begonnen ben. De ene keer is dat positiever dan de andere keer, maar ik zie wel dat er een beweging is dat het blijft veranderen.”

Vind je dat er nog steeds een taboe rust op genderproblematiek?

“Ik merk wel dat nog steeds als er iets over op het nieuws komt, bijvoorbeeld toen NikkieTutorials (bekende trans YouTuber red.) dat er dan enorm veel heisa omheen gemaakt wordt, dan denk ik wel ‘mensen, doe even normaal’. Misschien komt het doordat ik zo in die wereld geleefd heb, en nog steeds leef, dat het voor mij heel normaal is. Voor andere mensen is dat misschien niet zo normaal. Voor sommigen die erbuiten staan is het ook niet ‘normaal’, maar ik zou wel willen zien dat het op den duur normaal wordt, voor iedereen.”

Hoe moet dat taboe doorbroken worden?

“Blijf erover praten en houd niets geheim.  Ik merk zelf dat mensen sommige dingen niet aan mij persoonlijk durven te vragen en het daarom aan mijn vrienden gaan vragen. Dan komen er soms hele gekke verhalen, omdat het zo uit de context getrokken wordt. Daarom zeg ik ‘blijf in gesprek met de mensen die het echt hebben meegemaakt en geloof niet iedere post van de spreekwoordelijke Gerda op Facebook die er iets over te zeggen heeft, waardoor het dan weer zo in opspraak komt.”

Heb je een slotboodschap voor de jonge lezer die worstelt met zijn gevoelens, gender of geaardheid of in ieder geval het idee hebben dat ze ‘anders’ zijn?

“Ten eerste, blijf praten. Zoek iemand op waarmee je kunt praten en houd het niet allemaal voor jezelf. De gedachte dat ‘anders zijn’ niet goed is, moet je echt uit je hoofd zetten. ’Anders zijn’ betekent juist dat je andere kwaliteiten hebt in het leven en dat je daarmee de wereld een stukje verder kunt helpen. Dus anders is niet iets negatiefs, maar juist iets heel moois, waarmee je jezelf onderscheidt.’’

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *