Abortus in 2020: een gezellig onderwerp bij een borrel of nog altijd een taboe? 

Abortus in 2020: een gezellig onderwerp bij een borrel of nog altijd een taboe? 

25-12-2020 

Abortus, het blijft een groot taboe in Nederland. Toch breken jaarlijks 30 duizend vrouwen in Nederland hun zwangerschap af. Feiten gebaseerd op de jaarrapportage 2018 uitgegeven door de Inspectie Gezondheid & Jeugd: in 2018 zijn er in Nederland in de vijftien centra voor zwangerschapsafbreking ofwel abortusklinieken 31 duizend zwangerschappen afgebroken. Dat komt neer op zo’n 131 abortussen per dag. “Een schrikbarend getal” vindt ook Marjan Janssen, een nuchtere verpleegkundige uit de kop van Noord-Holland. Ze heeft een aantal jaren in de abortushulpverlening in Amsterdam gewerkt. “Het zou zo moeten zijn dat elke vrouw wel een vrouw kent die een zwangerschap heeft laten afbreken en juist dát blijkt niet zo te zijn. Meisjes en vrouwen denken ook allemaal dat zij de enige zijn die zo’n zware beslissing moeten nemen. Als ze in de kliniek komen, verbazen ze zich over de drukte die daar heerst, een volle wachtkamer en telefoons die roodgloeiend staan. Ze zijn niet de enigen maar toch voelt het zo, alleen, misschien zelfs eenzaam. Dat is ook wat velen zeggen in het gesprek voorafgaand aan de ingreep.” Janssen bevestigde mij dat het taboe op abortus – ondanks het al jarenlange recht hierop – er nog altijd duimendik bovenop ligt. “Want, hoeveel vrouwen ken jij die een abortus hebben ondergaan?” Ik moet het antwoord schuldig blijven: ik ken niemand. “Precies dat! Maar als je de harde cijfers ziet, is dat vreemd.” 

Wanneer je een ongewenste zwangerschap wilt afbreken moet je daarover in gesprek met een huisarts of een abortuskliniek. Na dit eerste gesprek gaat een termijn van vijf dagen bedenktijd in. Pas na die dagen kan daadwerkelijk tot een ingreep worden overgegaan. Mocht de twijfel daarna nog steeds bestaan, wordt de zwangerschap niet afgebroken. “Een afgebroken zwangerschap is een voldongen feit, er is geen weg terug. Je moet er dus echt achter staan om de ingreep te ondergaan. Dit betekent echter niet, dat vrouwen er niet heel verdrietig om zijn naderhand. Bovendien, met wie praat je hierover? Bij wie ben je veilig?” 

Een van de eerste vragen die wordt gesteld is hoe het met je gaat. Sommigen willen niet antwoorden. ‘’’Vertel, waarom is het gebeurd?’ Het is een stukje wetgeving. Het doet heel veel pijn, mentaal en lichamelijk. De vrouw in kwestie moet zich heel erg kwetsbaar opstellen. De meeste vrouwen gaan er bij een behandeling huilend in en ze komen er huilend uit.’’ zegt Janssen. Is het taboe op abortus misschien de reden van hun tranen? Omdat ze dit pijnlijke stukje van hun leven niet kunnen of durven delen? Die reden zal voor iedereen anders zijn, maar dat er een taboe op abortus ligt is een ding dat zeker is. Janssen: ‘’Abortus zal denk ik nooit meer uit de taboesfeer komen, maar zodra er meer mensen over gaan praten, wordt het in ieder geval wel wat beter bespreekbaar.’’ 

‘’De voornaamste reden waarom vrouwen abortus plegen, jong en oud, is omdat een kind niet goed uitkomt in hun leven op dat moment. Het kan ook zijn dat het niet goed uitpakt voor je eigen toekomst, vaak bij vrouwen onder de 21. Zij zijn volop bezig met hun studie en om hun carrière op te bouwen. Op dat moment kan het krijgen van een kind in een klap alles anders of zelfs kapot maken.’’ 

Abortus is in Nederland legaal geregeld via de Wet Afbreking Zwangerschap (1984). Elk verzoek moet echter nauwkeurig omschreven worden. Dat betekent dus dat elke vrouw een hoofdreden op moet geven. “Of dit allemaal de keiharde waarheid is, valt te betwijfelen” zegt Janssen. “Het is namelijk niet na te gaan of iemand echt nog een studie moet afronden, of iemand onveilige seks heeft gehad of dat er al vier kinderen thuis zijn en het gezin te groot is. Waar het om gaat is dat deze vrouwen in nood zijn en geen andere oplossing zien dan afbreking. Je vertrouwt vrouwen op hun woord, dat haalt gelijk de eenzaamheid er misschien wat uit”. Dat mogelijk niet eerlijk zijn, kan ook te maken hebben met het grote taboe dat dus nog steeds om zwangerschapsafbreking hangt. “Niemand zit op een feestje gezellig over haar abortus te praten want iedereen weet dat er dan veroordeeld wordt en je uit een groep gestoten kunt worden. En dan hebben we het nog niet eens over die vrienden die al jarenlang proberen zwanger te worden… Dat is pas erg. En het moet wel gezellig blijven…” 

Het lijkt erop dat zwijgen hierover voor iedereen beter is. Zolang er gezwegen blijft worden, blijft het taboe in stand. Hoe dat te doorbreken, is ook voor Janssen niet duidelijk. “Er zijn zoveel taboes in de wereld. Daar hebben we eigenlijk psychologen voor nodig, maar ook daar ligt een taboe want als je naar een psych gaat, ben je koekoek. Het ene taboe staat het andere dus in de weg. Laten we vooral elkaar niet veroordelen, misschien helpt ons dat in meer onszelf en vooral in veilig zijn. 

Heb je na het lezen van dit artikel behoefte aan ondersteuning, neem contact op met je huisarts of kijk op www. FIOM.nl 

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *