De GGD zorgt voor ons tijdens Corona, maar hoe gaat het met de GGD zelf?

De GGD zorgt voor ons tijdens Corona, maar hoe gaat het met de GGD zelf?

Erica Idema, staf- en jeugdarts bij de GGD

(Het gesprek met Erica Idema is uit januari 2021)

Door de Coronacrisis is nog meer druk gelegd op de GGD. Voor Corona was het al druk, maar door de pandemie is de werkdruk nog verder verhoogd. Door het extra werk is er inmiddels een personeelstekort. “Er is een landelijk tekort van jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen” aldus Erica Idema, staf- en jeugdarts bij GGD Holland midden. “Nu ook, net zoals in de reguliere zorg, kunnen wij ook niet altijd alles doen. Collega’s van ons werken ook mee aan de coronabestrijding. Dit zorgt voor een nog groter tekort aan mensen. En ook wij worden ziek, en moeten in quarantaine, en kunnen daardoor af en toe niet werken.”

Erica Idema is al 27 jaar werkzaam bij GGD Hollands midden als staf- en jeugdarts. Als jeugdarts, ook wel bekend als consulatie artsen, proberen zij gezondheidsproblemen zo vroeg mogelijk op te sporen met de gedachte ‘voorkomen is beter dan genezen’. Dat doen zij doormiddel van voorlichting geven aan jongeren en ouders, en screenings om bepaalde problemen zo vroeg mogelijk op te sporen. Zo meten en wegen ze kinderen en kijken ze of baby’s op tijd leren kruipen en spreken. Als stafarts denkt ze meer na over het beleid: wat zijn de werkwijzen, hoe kan je een aanpak veranderen en hoe voer je innovaties door?

Door Corona en het personeelstekort is het lastig voor de jeugdartsen om hun werk optimaal te doen. “Wij willen elk jaar een bepaalde groep kinderen onderzocht hebben en dat lukte al niet altijd, maar het afgelopen jaar nog minder dan andere.” Door Corona gaan veel consulten telefonisch in plaats van fysiek, wat ook andere problemen met zich meebrengt. Erica: “Je kan het kind zelf niet zien en moet afgaan op het gesprek dat je met de ouders hebt, om te kijken of zij zorgen hebben en vinden dat het gaat met hun kind. Als wij ons als team zorgen maken over een kind laten we ze wel langskomen. Wat specifiek is voor de jeugdgezondheidszorg is, als je naar huisarts gaat, je uit jezelf gaat, maar bij ons het een uitnodiging is. Er is geen verplichting, maar we doen wel erg ons best om in contact te komen met ouder en kind.”

“Er zijn natuurlijk kinderen waar wij op gegeven moment zo veel zorgen over hebben, dat we vermoeden dat ze verwaarloosd of misschien zelfs mishandeld worden. Als we dat merken, doordat we bijvoorbeeld zien dat een moeder kil doet tegen haar kind, dan word het wat minder vrijblijvend. Dan behandelen we het met het team en schakelen we eventueel Veilig Thuis in. Maar doordat het nu vooral telefonische consulten zijn is dat moeilijker om op te sporen, we moeten echt op de ouders vertrouwen. Dat is een risico van telefonische consulten”.

Maar de jeugdartsen- en verpleegkundigen zijn niet de enigen die toezicht houden op de ontwikkeling van kinderen. Zij werken samen met leerkrachten op scholen, die ook observeren. Leerkrachten melden het eerst bij de ouders en jongeren zelf, dan pas wordt de GGD, met toestemming van de ouders, betrokken.

Na een lange tijd stilzitten mogen kinderen nu weer sporten en naar school. “Dat is enorm belangrijk voor de kinderen, vooral voor de kinderen die thuis klem zaten in een situatie die ‘niet gezellig’ is. Ook voor ouders is het een stressvolle tijd nu, bedrijven dreigen failliet te gaan, mensen zijn ontslagen en zitten thuis op elkaar lip. Dat kan voor veel stress zorgen en daarmee neemt het risico op mishandeling toe. Daar komt nog bovenop dat Corona zelf ook impact heeft op het welzijn van de kinderen, vooral op de mentale gezondheid en een toename van psychosociale problemen.”

Ook voor het personeel van de GGD zelf heeft Corona veel impact. Regelmatig zitten Erica’s collega’s in quarantaine omdat ze een test moeten doen. “Het vraagt veel flexibiliteit van collega’s, ze moeten soms werken op dagen waar ze normaal vrij zijn.” Wat Erica ook benoemt als iets wat lastig voor hen is, is dat de maatregelen continu veranderen. “Dat betekent dat wij als staf ook continu nieuw beleid moeten maken en brieven en uitnodigingen aanpassen. Dat moet iedereen weer doorlezen en aanpassen, wat voor nog een hogere werkdruk zorgt. Ook daardoor vallen er weer mensen uit.”

Ondanks alle werkdruk en negatieve ontwikkelingen houden ze wel goede moed bij de GGD. “We zijn hard bezig om systemen te moderniseren en om processen te digitaliseren. Zo gaan we werken met digitale vragenlijsten, online cursussen en Webinars, dat scheelt ons een hele hoop tijd. We hopen dat zodra er goede vaccins zijn en veel mensen zijn ingeënt de druk van Corona weggaat en we ons weer kunnen storten op het reguliere werk.”

Over de auteur

Jochem van Leeuwen

Jochem van Leeuwen (26) is een journalist die de wereld probeert te begrijpen en zijn bevindingen wilt delen. Geïnteresseerd in geschiedenis, de ruimte, filosofie en wetenschap. Verliest regelmatig slaap om het laatste nieuws te volgen.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *