Nout is transgender. Drie weken zijn de borsten van Nout verwijderd. Een groot moment binnen de overgang van vrouw naar man. Ik bezoek hem vier keer gedurende deze periode. Hij is geboren in een meisjeslichaam en zit midden in zijn transitie. “Dankzij testosteron kan ik mezelf worden.”
Elisabeth van der Ploeg
“Niet naar mijn tepels kijken hoor. Die zijn nog ‘crispy’,” zegt Nout lachend voor hij zijn binder opent. Voorzichtig haalt hij het strakke vestje van zijn borst af. Het is twee weken geleden dat de borsten van Nout zijn verwijderd. Nout is transgender en zit midden in zijn transitie van vrouw naar man. “Ik heb vandaag mijn eerste check up gehad. Alles is goed. Er zit nog vocht in mijn rechterborst. Ik voel daar extra druk op.” Na twee weken mag het drukvest even af. Midden in zijn woonkamer in Lunteren staat een spiegel. Het is muisstil in de kamer. Knoopje voor knoopje gaat de binder los. De blauwe hobbelige lijn van de chirurg zijn nog zichtbaar op zijn borst. Hij haalt twee drukkussentjes van zijn borst af. Achter de kussentjes laat hij zijn platte mannelijke borstkas zien. Een zelfverzekerde jonge man kijkt naar zichzelf in de spiegel. “Vroeger kon ik niet naar mijn borsten kijken. Dit is de eerste keer dat ik zo lang naar mijn bovenlijf heb gekeken,” vertelt Nout trots als hij naar de spiegel kijkt.
Ronde eettafel
Ik word openhartig welkom geheten in het huis van Nout. Zijn moeder zit al klaar aan de ronde eettafel. We geven elkaar een elle boog en het gesprek kan beginnen. Het is acht uur. Elke avond zit het gezin samen thee te drinken op Britse wijze. Terwijl ik rustig ga zitten wordt mij thee door Nout ingeschonken. Hij begint met vertellen. Wanneer voelde hij dat hij transgender is? “Ik was drie jaar oud toen ik voelde dat mijn lichaam niet klopte. Ik kan dat onderbuikgevoel nog voelen. Dit ben ik niet.”
Vader Jeroen komt naar beneden. Hij heeft net zijn snor goed gedaan voor het interview. Hij gaat rustig zitten en begint met terugblikken op Nout zijn jeugd. “Toen hij twaalf jaar was kon hij niet meer eten. Hij zat in een eetstoornis. Het was zo erg, dat hij opgenomen moest worden in het ziekenhuis. De dokters konden geen diagnose stellen,” vertelt vader rustig. Het gezicht van de moeder van Nout trekt bij. Het gezin wordt weer terug gezogen in die nare tijd.
Vader Jeroen luistert aandachtig naar hem. “Bij het eerste gesprek met de dokter kreeg ik een vermoeden. Nout is niet blij met zijn lichaam. Hij wil de pubertijd niet in. Hij wil geen vrouw worden.
Terug in het moment
Het gesprek vloeit zich voort aan de eettafel. Nout was geboren als meisje. Hij heette toen Noor. “Het doet pijn om de naam weer te horen,” zegt de moeder van Nout. Het is even stil aan de eettafel. Nout breekt de stilte en vertelt over het sociaalmedia platform Youtube. Daar vindt hij andere transgenders die hetzelfde beleven als hij. “Ik voelde me niet alleen. Dat voelde goed. Ik zat in een tweestrijd. Misschien zit het tussen mijn oren dacht ik.”
Toen Nout veertien was kwam hij uit de kast. “Ik had het in paniek aan mijn ouders vertelt. Mijn vader vroeg aan mij of ik liever een jongen wilde zijn. Ik moest heel erg hard huilen. Alle opgekropte emoties kwamen naar buiten.”
De ouders van Nout blikken terug op dat moment. “We namen het direct serieus. Hij kwam terecht op de wachtlijst van het Amsterdam Medisch Centrum.” Daaraan voegt Nout toe. “Het waren de zwaarste jaren van mijn leven. Ik had drie jaar gewacht tot het eerste gesprek met mijn gendertherapeut. Ik was depressief. Het was zo erg dat ik mijn bed niet uitkwam.”
Het was een moeilijk proces als ouder benadrukt Jeroen. Hij omschrijft het als een rouwproces dat je als ouder doorgaat. “Ik heb altijd gezegd dat ik dochters wilde hebben.” Op de geboorte kaart van toenmalige Noor citeerde hij de schrijver Harry Mulisch. ‘Echte mannen krijgen alleen maar dochters’ stond op de kaart. “Ik heb mijn dochter verloren, maar heb daar een gelukkige zoon voor in de plaats gekregen,” vertelt vader trots als hij naar Nout kijkt.
Op de hoogte
Paar dagen later ben ik welkom in Nout zijn kamer. Zijn kamer hangt vol met zelfgemaakte portretten die erg veel op hem lijken. Overal waar je kijkt is een tekenfilmpoppetje te zien. Toen Nout depressief was, is hij gaan leren tekenen. Hij gaat op zijn bed zitten met naast hem een dikke knuffelkat. Hij vertelt over zijn sociale transitie. Dat is een periode waar familie en vrienden op de hoogte worden gesteld van zijn geslachtsverandering. “Thuis spreekt iedereen mij aan met hij en hem. Mijn kledingkast is aangepast en mijn haren zijn kort.” Nout woont samen met zijn ouders en jongere zus in het Gelderse dorp Lunteren. Het dorp bevindt zich midden in de Biblebelt, waar homo’s en transgenders een gevoelig onderwerp zijn. “Maar ons gezin is niet betrokken bij de orthodoxe christelijke gemeenschap,” vertelt Nout. “Ik heb vanuit mijn omgeving geen negatieve reacties gehad.”
De diagnose
We maken een rondje door het dorp. Richting zijn oude basisschool de Sprong. Nout heeft drie jaar moeten wachten voor hij het proces van geslachtsverandering onderging. Het begon een gesprek met de gender therapeut vertelt hij al wandelend “Voor mijn eerste gesprek was ik heel zenuwachtig. Ik vroeg me af: ben ik wel transgender?”
Voordat de transgender met hormoonbehandeling kan beginnen, moet de gender therapeut de diagnose genderdysforie stellen. Genderdysforie is een intens gevoel van onvrede met het geslacht waarmee je bent geboren. Je geboortegeslacht past niet bij hoe je voelt en wilt uiten. Dit kan bij sommige transgenders leiden tot depressie of angst. “Mijn psycholoog zag het meteen bij de eerste ontmoeting dat ik genderdysforie had. De periode die daarna volgde was echt slopend. Bij het eerste gesprek was alles al duidelijk. Ik was verplicht de zes maanden af te maken.”
Gelukkige veranderingen
We wandelen het schoolplein op. Na vaststelling van de diagnose genderdysforie, kan de hormonale behandeling van start gaan. Voor de transitie van vrouw naar man gebruiken transmannen het hormoon testosteron. Nout zit nu twee jaar aan het testosteron. Eén keer per maand krijgt hij een nieuwe dosis. “Het voelt echt euforisch. Ik heb er drie jaar op gewacht. Dankzij testosteron kan ik mezelf worden. Ik ben onlangs door een vreemde ‘hij’ genoemd. Terwijl ik een mondkapje op had.” Met een grote glimlach op zijn gezicht, loopt hij naar het klimrek. Daar was hij als kind te vinden. Die intense blijheid die transgenders voelen, staat bekend als gendereuforie. Het is het gevoel dat je gelukkig bent met het lichaam waar je in zit.
Na een aantal maanden worden de veranderingen van het lichaam zichtbaar vertelt hij. “Het doet mijn mentale gezondheid heel goed,” zegt Nout blij. “Mijn stem is zwaarder. Mijn ademsappel komt naar voren. Ik heb een baard. Mijn heupen en bovenbenen zijn smaller. Ik heb meer haar over mijn hele lichaam!”
Ronde vorm
Ik spreek Nout via Skype. Hij zit in zijn kamer. Hij vertelt over de borstverwijderende operatie. Een half jaar na de start van testosteron komt een transgender in aanmerking voor de operatie. “Mijn borsten waren niet zo groot. Dankzij de binder had ik weinig last van mijn borsten.” Een binder is een strak vestje dat ervoor zorgt dat de borsten niet opvallen. Hij kampte met tegenslag vertelt hij. Een jaar geleden brak hij zijn sleutelbeen. “Ik kon mijn binder niet meer dragen. Ik kreeg daarom meer last van mijn dysforie. De ronde vorm van mijn borsten werden zichtbaarder. Borsten horen niet bij mij.”
Stap voor stap
Het is twee weken na de operatie en we zitten aan dezelfde ronde eettafel in zijn huis in Lunteren. Ik vraag aan hem of hij nog wat wil veranderen aan zijn lichaam. Hij denkt na en zegt: “ik leef in het nu. Soms denk ik na over wat er niet in mijn broek zit. Hoe is het om een penis te hebben. Het is iets waar ik aan blijf denken. Ik probeer me daar niet op te focussen. Ik doe alles stap voor stap. Ik heb geen haast. Ik voel me goed zoals ik nu ben. Dat is het belangrijkste.”