De gemeente Arnhem wil veertig gezinnen schuldenvrij maken in de wijk Immerloo II. Dat is de armste wijk van Nederland. De eerste stappen zijn gezet. Wat blijkt: bij bijna twee derde van de schulden is de Rijksoverheid de schuldeiser. Maar de bewoners zijn hoopvol.
Het kwijtschelden van alle schulden van veertig gezinnen in de wijk. Dat is de missie waar gemeente Arnhem acht maanden geleden mee startte. ,,Ik had geen idee waar we instapten. We zijn maar gewoon begonnen”, zegt Lauriks wethouder bestaanszekerheid van de gemeente Arnhem. De gezinnen krijgen daarna twee jaar lang intensieve begeleiding om overige problemen aan te pakken. Het doel: mensen weer de ruimte geven om te bloeien.
De geselecteerden voor dit project moeten wel aan een aantal criteria voldoen. Bij gezinnen met kinderen moet er sprake zijn van hoge schulden met een flinke betalingsachterstand. Volgens Lauriks ging de start van de pilot wel moeizaam. ,,Je merkte eerst bij gezinnen veel wantrouwen. Dat is ook niet gek.” In de wijk Immerloo wonen veel slachtoffers van het Toeslagenschandaal. ,,Iedereen kent hier wel een slachtoffer. Bij sommige mensen zijn er zelfs kinderen uit huis geplaatst.”
Rijksoverheid is de meest lastige partij
,,Nu gaan de gesprekken voor de pilot steeds beter. Je merkt dat er meer hoop is bij de mensen.” De gemeente maakt afspraken met de schuldeisers. Waarna slechts een klein deel hoeft worden betaald. Volgens de gemeente Arnhem heeft iedere schuldeiser tot nu toe meegewerkt, maar blijkt de Rijksoverheid de meest lastigste partij.
,,Het was voor onze experts op het stadhuis vaak heel lastig om erachter te komen bij welk loket ze moesten aankloppen”, zegt Lauriks. ,,Het kwam zelfs voor dat een gezin zes verschillende dossiers bij één onderdeel van de Rijksoverheid had. Al die dossiers hadden een eigen zaaknummer en ambtenaar. Vind je het dan gek dat mensen niet meer de weg vinden? En ondertussen lopen de schulden op. Met zware boetes en extra kosten.”
Twee derde heeft een schuld bij de overheid
Ook blijkt dat bij bijna twee derde van de gezinnen de schuldeiser de Rijksoverheid is. Daarvan heeft negentig procent te maken met de eerste levensbehoeften: zoals gas, water, licht, huur en de zorgverzekering. ,,Als je een rekening van de overheid niet op tijd betaalt, kan de schuld binnen een jaar oplopen van 60 naar 1500 euro. Dat we als overheid geld verdienen aan de ellende van een ander begrijp ik niet”, zegt Lauriks.
Lauriks wil de ervaringen aan de orde brengen bij de Tweede Kamer en het kabinet. Volgens Lauriks zou het kwijtschelden van schulden in de toekomst de maatschappij juist geld besparen. ,,Schulden hebben is een nationaal probleem. Het maakt gezinnen kapot en het kost de maatschappij heel veel geld. Er is echt systeemverandering nodig om dit op te lossen.”