Multimediaal Verhaal
Stel je voor. Op een dag vertelt je zestienjarige dochter dat ze een jongen is. Het verbaast je niet, want je dochter was altijd al een jongensachtig meisje. Je staat onvoorwaardelijk achter hem. Thuis wordt hij langzaam met hij en hem aangesproken. Dan opeens besef je het. Elke stap die je zet, laat je emotioneel je dochter los. Dat spleet je moeder hart open.
Door: Elisabeth van der Ploeg
Rouwen. Het hartverscheurende gevoel dat je ervaart als een naasten komt te overlijden. Rouw is ook mogelijk als je kind als transgender uit de kast komt. Een onbekende en eenzame wereld. De helft van alle ouders met transgender kinderen ervaren rouw om hun kind. Niet alleen het transgender kind maakt een transitie mee, maar de ouders ook. Op basis van interviews met vijf moeders, schets ik het rouwproces dat zij mee maken.
Geïnspireerd op het verhalen van Kristen Visser, Jolijn Bouwmeester, Irene Geluk, Caroline Schaeffer en Carolien Korpel. Al deze moeders zijn ouder van een transgender jongen.
Stap je mee in het rouwproces?
Uit de kast
Uit de kast komen als transgender ziet er binnen elk gezin anders uit. Irene is moeder van een transgender zoon. Haar dochter komt op dertienjarige leeftijd uit de kast. Op Paarse Vrijdag zet zij zich samen met een non-binaire vriend in voor de LHBTQ+ gemeenschap. Ze komt thuis en Irene gaat met haar aan tafel zitten. Irene vraagt aan haar dochter: “Ben jij deel van de gemeenschap of je vriend?”
Het verhaal van Irene. Haar zoon is 17 jaar oud.
https://soundcloud.com/elisabeth-van-der-ploeg/irene-geluk-transgender-over-comming-out-moeder-mixdown/s-tQ8rj8PxU7c?si=3f7d22923f944b31a2cc70c0d46b30ca&utm_source=clipboard&utm_medium=text&utm_campaign=social_sharing
Volgens Kristen Visser reageren ouders verschillend als hun kind uit de kast komt als transgender. Kristen ziet een verschil in de reactie van de vader en van de moeder. Mannen bijven in hun eigen emotie hangen en vrouwen schieten in de overlevingsstand, stelt Kristen. “Veel moeders zetten hun emotie ‘uit’ om er goed voor hun kind te zijn.” Kristen begeleidt ouders die in een rouwproces zitten om hun zoon of dochter. Zij is zelf ook ouder van een transgender zoon van 20 jaar oud.
Zo kwam haar dochter uit de kast.
https://soundcloud.com/elisabeth-van-der-ploeg/kristen-comming-out/s-aie5yYw4fjS?si=0637adf3a4a04eefa66d4b2965bbd288&utm_source=clipboard&utm_medium=text&utm_campaign=social_sharing
Rouwen
Volgens Kristen is het proces van rouw anders bij de leeftijdsfase waar het kind in zit. Een moeder van een kind dat uit de kast komt vóór de pubertijd rouwt anders, dan na de pubertijd.
“Hoe ouder het kind, des te langer het kind bezig is met zijn geslacht. Als ouder loop je een grote achterstand op. Het kind zit er al jaren mee in zijn maag. Bij sommige gezinnen kan dit leiden tot een breuk binnen het gezin. Een jong kind is niet bezig met wat er in zijn broek zit. Hij spreekt uit wat hij denkt. Als ouder ben je betrokken bij de transitie. Je doet het veel meer samen met het kind.”
Kristen over het gevoel van rouw. Ze vertelt over het proces waarin ze haar dochter aan begint te spreken als haar zoon.
https://soundcloud.com/elisabeth-van-der-ploeg/kristen-over-rouw/s-8atZUYhT3c9?si=e476d6fbe6d7474799ca2595deef2ece&utm_source=clipboard&utm_medium=text&utm_campaign=social_sharing
Ook Caroline Scheaffer vindt het moment van naamsverandering het allermoeilijkste. Haar dochter kwam op haar 19e uit de kast. “Dan komt het besef dat ik geen dochter meer heb. Ik had niet verwacht dat ik dit gevoel zou voelen.”
Caroline over het moment waarop haar dochter, haar zoon wordt.
https://soundcloud.com/elisabeth-van-der-ploeg/caroline-schaeffer-rouw/s-BxxEaRQpxvO?si=b949606181644318956310fcda889d86&utm_source=clipboard&utm_medium=text&utm_campaign=social_sharing
Jolijn Bouwmeester is moeder van een jonge dochter genaamd Liz. Toen dochter Liz drie jaar oud was, begon ze steeds vaker vragen te stellen als: ‘Mama ik wil geen borsten’ en ‘Als ik later papa ben..’ Jolijn zag de verdriet in de ogen van haar kind. “We waren ons ervan bewust dat dit geen fase was. We hebben het gelijk serieus genomen,” zegt moeder Jolijn. Liz wordt Lars. Maar voor Jolijn ging dat veel te snel. “Ik zag dat mijn kind ongelukkig was. Hij zag eruit als een jongen, maar werd aangesproken als meisje. Dat wilde hij niet meer.”
Jolijn over het rouwen. Lars is nu 9 jaar oud.
https://soundcloud.com/elisabeth-van-der-ploeg/jolijn-bouwmeester-rouw/s-rDWPwNIUmGv?si=a473ed3038944e02ba31c77045ec6c73&utm_source=clipboard&utm_medium=text&utm_campaign=social_sharing
Hoeveel ouders van transgenders te maken hebben met rouw, is niet te zeggen. Volgens Kristen maakt de helft van de ouders rouw mee. In deze grafiek is te zien dat het aantal aanmeldingen voor de gendertherapeut de laatste jaren flink toeneemt.
Verwerken
De sterke pieken van verdriet verzwakken langzaam en er komt ruimte om te ademen. “Het komt voor dat het verdriet mij opeens in het gezicht stompt. Het is niet zo heftig meer als in het begin. Ik kan ermee omgaan,” vertelt Kirsten. “Na mate de transitie vordert voelt je kind zich thuis in zijn lichaam. Je krijgt er een gelukkig kind voor terug. Dat is het mooiste wat er is. Dat gaat helpen in het proces.”
Carolien Korpel is ook moeder van een transgender zoon. Haar zoon staat nog op de wachtrij voor de gendertherapeut. Hij komt uit de kast als transgender en daarmee mag zijn omgeving dat ook weten. Het laatste station is sociale media. Op Facebook schrijft Carolien een openhartige brief aan haar zoon.
De brief van moeder Carolien. Lees de brief in combinatie met de audio.
https://soundcloud.com/elisabeth-van-der-ploeg/brief-caroline-korpel/s-9GI8ZoKCebI?si=996d3b06e2614de5b5d370cf4a5e076e&utm_source=clipboard&utm_medium=text&utm_campaign=social_sharing
"Mijn dappere kind, vandaag heb je belangrijk nieuws over jezelf gedeeld op je tijdlijn en je wilde graag dat ik hetzelfde zou doen, zodat er geen geheimen meer zijn. Veel mensen wisten het al een tijdje en vanaf vandaag mag iedereen het weten, dat jij geen zij bent, maar een hij...Ik ben zo trots op jou! Want hoe stoer is het, dat je iets wat je ons jarenlang niet durfde te vertellen, nu toch hebt uitgesproken.
Vastberaden heb je ervoor gekozen om voortaan als jongeman door het leven te gaan. Je hebt nog een lange weg te gaan en die zal niet altijd even makkelijk zijn. Gelukkig heb je heel veel mensen om je heen, die jou begrip en steun geven en dat verdien je! Misschien kom je ook mensen tegen die het niet begrijpen en nare dingen zeggen. Maar je zal er niet alleen voor staan. Ik sta voor, naast en achter jou! En elke stap die je neemt brengt je een stukje dichter bij jou. Niet omdat je anders wilt zijn, maar omdat je jezelf wilt zijn!
Dag lieve Ymke. Ik heb zo veel mooie herinneringen aan jou en aan ons samen en die zal ik koesteren voor altijd. Fijn dat je begrijpt dat ik heel soms ook een beetje verdrietig ben. Maar dit is gelukkig geen echt afscheid, want van binnen ben en blijf je altijd je eigen unieke jij.
Hallo lieve Luuk, je bent zo welkom! Gelukkig hebben we zeeën van tijd voor ons, om heel veel nieuwe herinneringen te maken.Love you always!
Kusjes van mama