Social media is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. We hebben altijd onze telefoon bij en houden alles in de gaten op, Instagram, Facebook, Whatsapp en Tiktok. Maar hoe veilig is het gebruik van Social Media en wat voor gevolgen heeft dit op de mentale gezondheid van jongvolwassenen?
Verschillende platformen
Er zijn veel verschillende Social Media platformen bijgekomen en gestegen in de afgelopen jaren. Mensen maken veel intensiever gebruik van Social Media. Uit onderzoek van het ‘Nationale Social Media Onderzoek 2021’ blijkt dat 13,7 miljoen mensen van vijftien jaar en ouder gebruik maken van Social Media. De groep tussen de vijftien en negentien jaar en twintig en negenendertigjaar zijn meer platforms gaan gebruiken. Daar is een stijging te zien van 0,5 procent bij de leeftijd van vijftien tot negentien en bij twintig tot negenendertig is dat 0,3 procent. Als we kijken naar de verschillende platformen, groeien Instagram en LinkedIn het hardst. Zo is Instagram gestegen van 5,6 miljoen in 2020 naar 5,9 miljoen in 2021. LinkedIn ging van 4,7 miljoen in 2020 naar 5,0 miljoen in 2021. Maar het platform TikTok is een van de grootste qua gebruik onder jongeren, het aantal gebruikers ligt 2,5 keer zo hoog als in 2020. Aan de bovenstaande cijfers te zien kan je er niet omheen dat Social Media een groot deel van je leven beïnvloed.
School en Social Media
Tegenwoordig krijgen jongeren op een jonge leeftijd een telefoon en komen ze snel in aanmerking met Social Media. Zo wordt de aandacht van jongeren snel opgeëist door Social Media in plaats van belangrijke zaken zoals de focus op een studie en/of school. Uit een studie die is gedaan in Amerika in het jaar 2019 blijkt: als je meer dan twee uur op een dag aandacht besteed aan Social Media, het kan drijven tot vermindering van je focus op het voortgezet onderwijs. Docenten in het voortgezet onderwijs geven aan dat zij zich zorgen maken over de prestaties van leerlingen door het gebruik van Social Media. Als we een aantal jaar terug gaan naar het jaar 2017 heeft DUO een onderzoek gedaan onder docenten waaruit bleek dat: 92 procent van de docenten merkt dat het gebruik van Social Media, een negatief gevolg zou hebben op de studieprestaties van leerlingen. De leerlingen zouden een slechte concentratieboog hebben, snel afgeleid zijn en geen tijd maken voor hun huiswerk. Het positieve aan school in combinatie met Social Media is dat leerlingen sneller een taal leren. Ook communiceren ze beter met elkaar. Dit kan worden verklaard doordat alles via de online wereld gaat.
Nachtrust en Social Media
De overgang van tiener naar jongvolwassenen ook wel de jongeren genoemd, hebben gemiddeld acht á tien uur slaap nodig per nacht. Dit hebben zij nodig om goed te functioneren zowel fysiek als mentaal. Wetenschappelijke studies geven aan dat jongeren minder slapen, dit blijkt uit het onderzoek van Johansson et al., (2016). De jongeren geven zelf aan dat ze minder slapen en dat het zou komen door verschillende omgevingsfactoren. Het onderzoek geeft aan dat als je vlak voor het slapen en ‘s nachts wakker kunt worden van berichten, je nachtrust wordt verpest. Hieruit blijkt ook dat het psychische klachten kan veroorzaken. Dit kan zich uiten in een stijging van, stemmingswisselingen, depressies en verschillende angstklachten. De studie die Johansson et al.,(2016) heeft uitgevoerd gaat in op het gebruik van je telefoon één uur voordat je naar bed gaat. Zo heeft hij gekeken naar 140 jongeren tot 17 jaar. Uit dit onderzoek kwam dat jongeren inderdaad slaap te kort hebben en niet optimaal fit wakker worden. Wat opviel is dat meisjes hun telefoon veel gebruiken voor platformen zoals, Instagram. De jongens spelen vooral spelletjes. Als we kijken naar een ander onderzoek van, Zundert en collega’s wat in 2015 is gedaan blijkt dat, meisjes tot 16 jaar sneller negatieve gevolgen ervaren als ze een slechte nacht hebben gehad dan jongens van deze leeftijd. De nachtrust zou worden verstoord door het geluid en licht van binnenkomende berichten op je telefoon. Het piekeren over Social media wordt in het Rapport: Opvattingen over sociale media, CBS (2018) duidelijker. Door het vele gebruik krijgen jongeren minder nachtrust, ze gaan piekeren over wat ze voorbij hebben zien komen op een Social media platform. Uit cijfers van het CBS blijkt, dat personen met een niet-westerse migratieachtergrond vaker een negatieve invloed ervaren van Social Media op hun nachtrust. In de afbeelding hieronder staat, hoe personen van 18 t/m 25 jaar de invloed van sociale media ervaren op hun nachtrust, schoolresultaten en contact met vrienden en/of familie. Dit zijn cijfers uit het jaar 2015 en 2017 (CBS).
Deze grafiek is tot stand gekomen doordat het CBS een onderzoek heeft gedaan onder jongeren tussen de 18 t/m 25 jaar. Jongeren geven aan dat Social Media een invloed heeft op hun leven. Er is een stijging te zien ten opzichte van 2015. Jongeren ervaren vaker een negatieve invloed op hun nachtrust. Het is gegroeid van 26% in 2015 naar 41% in 2017. De verwachting is dat het in de toekomst toeneemt.
Lager zelfbeeld en Social Media
Uit onderzoek van Shaw & Gant (2004), zou Social Media in combinatie met je zelfbeeld positief kunnen zijn. Het onderzoek heeft verschillende aspecten getest zoals, zelfvertrouwen, eenzaamheid, depressie en sociale steun. Uit het onderzoek kwam dat eenzaamheid afneemt door het gebruik van Social Media. Anderzijds nam het ervaren van steun op moeilijke momenten en het zelfvertrouwen/zelfbeeld toe. In 2015 heeft Nesi & Prinstein een analyse gemaakt. Zij analyseerden de invloed van evenzo Instagram en Facebook op het gebruik van zelfvertrouwen en welzijn.
Zij hebben getoetst op theorieën en mechanismen. Het onderzoek gaat uit van het idee dat de zelfpresentatie wel zeker een invloed heeft op het zelfvertrouwen van jongeren die Social Media gebruiken. Nesi & Prinstein (2015) geven aan dat door de technologie van tegenwoordig de focus op jezelf wordt versterkt. Hierbij hebben ze het over, vergelijken met een persoon met een hogere status. Dit zou in combinatie met reacties en feedback de identiteitsvorming van jongeren kunnen ontmoedigen. Nu in 2021 is er een onderzoek gedaan vanuit de Social Media platformen Instagram en Facebook. Wat doen deze Social Media platformen met de mentale gezondheid van jongeren? Ze hebben achttien maanden over het onderzoek gedaan en hebben verschillende enquêtes afgenomen. Zo is er aan tienduizend gebruikers gevraagd, wat hun gedrag is op een Social Media platform zoals Facebook. Dit is vergeleken met het gedrag waar Facebook al vanaf wist. Wat kwam dan uiteindelijk uit het onderzoek? De jonge gebruikers tot 22 jaar geven het platform Instagram de schuld van hun gevoelens van, onzekerheid, angst en depressie. Jongeren voelen zich minder mooi dan andere op het platform. Het gevaar hiervan is dat een platform zoals Instagram alleen maar het perfecte plaatje zou weergeven, waardoor jongeren ziektes zouden kunnen creëren zoals een eetstoornis. Dit omdat ze een beeld zien wat in hun ogen perfectie uitstraalt. Het onderzoek uit ‘The Wall Street Journal’ geeft aan wat er in Amerika en Groot-Brittannië gebeurd. Maar we kunnen met de bovenstaande informatie ook wel stellen dat het een wereldwijd probleem is. Om terug te komen op de stelling: of Social Media iets doet met je mentale gezondheid. Kunnen we met de bovenstaande begrippen wel vaststellen dat het weldegelijk invloed heeft op je mentale gezondheid. Niet alleen negatief maar ook positief. Zonder de komst van Social Media hadden we nooit zoveel met elkaar kunnen communiceren als dat we nu doen. Maar een tip, Blijf in de realiteit en laat de online wereld niet jou hele leven beïnvloed. Als ouders zijnde let op het gebruik en praat met je kind over de echte wereld. Op Social Media lijkt alles mooi maar de echte wereld is zo veel mooier.
