Sommige bezoekers van begraafplaats De Munikkenhof nemen Joodse traditie over

Sommige bezoekers van begraafplaats De Munikkenhof nemen Joodse traditie over

Box met begraafplaats steentjes. Foto: Wouter ten Hove

Veenendaal – Wie op de begraafplaats de Munikkenhof in Veenendaal komt, ziet misschien op verschillende graven handgeschilderde steentjes liggen. Handgeschilderde steentjes op initiatief van een Veense inwoner. Bij de ingang van de begraafplaats staat een box. Een box waarop ‘begraafplaats steentjes’ staat. Het meenemen van een steentje en deze neerleggen bij een dierbare is een Joodse traditie, maar hoe is dit ontstaan?

Wat houdt de Joodse traditie in?

De oorsprong van dit gebruik is oud en stamt mogelijk uit de oudtestamentische tijd, toen het Joodse volk een nomadisch bestaan leidde. Mensen stierven in de woestijn en werden begraven op de plek waar dit gebeurde. Een hoop stenen werd gebruikt om het graf te markeren. Soms werd degene die overleed, begraven op de harde ondergrond onder een hoop stenen. De stenen hadden enkele functies, ter markering of de overledene te beschermen tegen wilde dieren. Later kreeg het leggen van een steentje bij een graf een symbolische betekenis. Roos Jongejan, een Joodse vrouw uit Utrecht vertelt: ”Een steen leggen bij een graf is uit de oudtestamentische tijd. Nu is dat door de jaren heen veranderd. Nu neem je een steentje mee en leg je dit bij een dierbare neer, als teken van respect en onvergankelijkheid”. Een aantal van deze symbolische betekenissen: Stenen vergaan niet en hebben een eeuwigheidswaarde. Een onvergankelijke steen, die weer en wind kan doorstaan, staat voor onvergankelijke liefde en eeuwig geloof. Door een steentje aan de grafsteen toe te voegen, geeft de bezoeker aan verder te willen bouwen op de goede daden van de overleden persoon. Als teken dat het graf bezocht is, zoals op andere begraafplaatsen bloemen worden neergelegd.

Lizzy Jongejan, kleindochter van Roos Jongejan, heeft deze joodse tradities overgenomen. ‘’Toen mijn opa overleed (ook al was hij niet Joods), legde iedereen een steentje op zijn graf’’, aldus Lizzy. Het is een teken van onvergankelijkheid, andere mensen leggen bijvoorbeeld een bloem op de kist van de overledene. Lizzy vervolgt haar verhaal: ‘’Hoewel mijn oma een groot bloemenliefhebber is en dat zij dat ook graag bij haar wil hebben, wil zij vooral de steentjes-traditie aanhouden. Zij heeft nu het idee als zij daar zou liggen, zij de steentjes als een warm aandenken zal beleven. Zoals foto’s in de vensterbank staan, zo zullen de steentjes voor haar aanvoelen als een warme gedachtenis van haar geliefden’’.

Veense initiatiefnemer

Initiatiefnemer Eline Jurriens is vorig jaar begonnen met het beschilderen van deze steentjes. Het beschilderen van steentjes heeft niets te maken met de Joodse traditie, maar het meenemen van een steentje wel. Aan het begin van de coronapandemie besloot Eline een puppy te kopen en wandelde hierdoor veel door Veenendaal en het bos Kwintelooijen in Rhenen. Daar vond zij veel steentjes en wilde hier iets mee. ”Mijn eigen zus en nichtje zijn beiden begraven op de Munikkenhof in Veenendaal en ik wilde voor hen beschilderde steentjes maken”, aldus Eline. Daarbij ontstond de vraag: ‘’Waarom doe ik dit niet voor iedereen?’’ Door het beschilderen van steentjes heeft zij het gevoel dat zij andere steunt in het rouwproces. ”Ik krijg ook bedankbriefjes die in de box worden neergelegd en dit geeft zo veel voldoening”.

Na het vinden van de juiste materialen en het oefenen van het beschilderen, maakt zij nu wekelijks ongeveer vijftig steentjes. Af en toe krijgt zij ook hulp van haar moeder. Eline vervolgt: ‘’Voorlopig ga ik hier zeker mee door, ik heb net een gesprek gehad met een uitvaartservice en wij zijn van plan om 11 juni 2022 een workshop te geven op de begraafplaats om met z’n alle steentjes te gaan beschilderen’’. Na de paasdagen zal hier een Facebookbericht over verschijnen en is een inschrijving voor deze activiteit niet nodig. Waar op Facebook is nog niet duidelijk.

Bekijk hieronder de video met Lizzy Jongejan over deze Joodse Traditie

Over de auteur

Wouter ten Hove

Hey, wat leuk dat je dit leest. Mijn naam is Wouter ten Hove (26 jaar oud) op dit moment woonachtig in Veenendaal. Tweedejaars student Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht. Mijn interesses binnen de journalistiek liggen bij het laatste nieuws en politiek, maar de modebranche springt eruit. Dit heb ik mogen ontwikkelen doordat ik 'Mediastyling Mode' heb gestudeerd aan de Akademie Vogue in Amsterdam.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *