Stadsgids Jaap Pilon over Veenendaal: ‘’Een klein paradijsje op aarde’’

Stadsgids Jaap Pilon over Veenendaal: ‘’Een klein paradijsje op aarde’’

Stadsgids Jaap Pilon voor de Cultuurfabriek in Veenendaal. Foto: Elias Ludikhuijze

Veenendaal – Al bijna 6 jaar leidt hij mensen met vol enthousiasme rond in Veenendaal. Stadsgids Jaap Pilon gaat elke zaterdag met zo’n twintig mensen op stap om de verhalen van Veenendaal te vertellen. ‘’Bijna niemand kent de geschiedenis van Veenendaal.’’ Omdat Veenendaal geen historisch centrum vindt hij het verhaal juist zo belangrijk. ‘’En dat probeer ik dan zo enthousiast mogelijk te brengen.’’

Waar kom je zelf vandaan?

‘’Ik ben geboren en getogen aan de Kerkewijk als zoon van een huisarts. Daarom kende ik van jongs af aan al veel mensen. Ik ben daarna geschiedenis gaan studeren en gaf 33 jaar geschiedenis op een middelbare school. Ik ben vervolgens 20 jaar de politiek in gegaan waar ik me vooral op cultureel gebied heb ingezet. Ik woon nog steeds aan de Kerkewijk, naast het ouderlijk huis.’’

Ben je altijd al zo geïnteresseerd geweest in de geschiedenis van Veenendaal?

‘’Ik heb een haat-liefdeverhouding met Veenendaal. Toen ik jong was vond ik het een onooglijke stad. Er waren veel fabrieken waar ook 90 procent van de inwoners werkte. Het was ronduit een armetierige boel. Pas vanaf de jaren 80/90 toen alle grote fabrieken failliet gingen ben ik van de stad gaan houden. Vanaf dat moment ben ik me ook met de stad gaan bemoeien. Als je jezelf inzet kan je van een lelijk dorp een mooie stad als dit maken.’’

Je kent de historie als geen ander, wat fascineert je het meest?

‘’Veenendaal heeft de bijzonderste geschiedenis van Nederland.’’

Dat is nogal een statement?

‘’Dat klopt maar het is echt zo. De meeste dorpen in Nederland zijn ontstaan uit de handel, of de landbouw of vanuit de ligging aan een rivier. Met Veenendaal is dat niet het geval. Het is opgericht in één dag door 56 ondernemers om turf te exporteren. 12 maart 1546 om precies te zijn. Dat hebben ze illegaal gedaan op het grondgebied van de stad Rhenen. 200 jaar lang hadden ze geen burgemeester, geen wethouder, helemaal niks. Veenendaal is dus eigenlijk ontstaan uit dat bedrijf van 56 ondernemers en uitgegroeid naar een stad van bijna 70.000 inwoners. Als je dat vertelt is het altijd nieuw, ook voor mensen die in Veenendaal wonen. Daar hebben we nog nooit van gehoord is dan ook meestal de reactie na het verhaal.’’

Je vertelt net dat maar heel weinig mensen de geschiedenis echt kennen. Hoe komt dat?

‘’Je kan niks zien. Veenendaal heeft geen centrum met oude gebouwen die zelf al het verhaal vertellen. Het verhaal moet de stadsgids zo enthousiast mogelijk vertellen. Op een gegeven moment liep er een man mee in de groep die zei: ”mocht je iets niet weten over die straat, vraag het mij gerust want ik ben daar geboren.” Aan het einde van de tour kwam hij terug en zei dat hij 80 procent van wat ik verteld had, niet wist. Dat is toch bijzonder. Het voelt ook als een morele plicht. Mensen lopen nu heel anders door het centrum. Als dat zo is, heb ik mijn doel bereikt.”

Hebben mensen vaak vooroordelen omdat het in de Biblebelt ligt?

‘’Veenendaal ligt in de Biblebelt en heeft een naam van een christelijk dorp waar niks mag en kan. Eerst schaamde ik me waar ik vandaan kwam. Er kwam altijd een negatieve reactie, maar naar mate de jaren vorderden ben ik steeds trotser geworden op Veenendaal. Nu ben ik super trots. Heel vaak hoor ik van mensen dat ze dachten dat Veenendaal heel anders was. Ik wil uitdragen dat het anders is. Het is een stad met heel veel cultuur, veel ondernemers, met moderne mensen. Dat moet iemand doen.’’

Als je Veenendaal in een paar zinnen zou moeten beschrijven, welke zijn dat?

‘’Veenendaal zit in mijn ziel en is de plek die mij energie, passie en vriendschap geeft. Ik hoop en voel me ook moreel verplicht om van Veenendaal de mooiste stad van het land te maken. Ik ben van huis uit een verbinder en in Veenendaal kunnen we elkaar vinden. Het is inmiddels een stad maar we blijven voor elkaar zorgen. Een soort van heel klein paradijsje op aarde.’’

Over de auteur

Elias Ludikhuijze

Na mijn vwo examen ben ik begonnen aan de opleiding journalistiek in Utrecht. Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in politiek, mensen en hun verhalen. Mijn passie ligt bij video en montage. Video is voor mij dé manier om verhalen te vertellen. Als visuele denker kan ik alle kanten op in de montage, waarmee vaak de essentie van verhalen gecreëerd wordt. Ik denk out of the box en probeer nieuwe concepten en ideeën tot uitwerking te brengen. Ik ben allround-journalist, wat inhoudt dat ik geen problemen heb met produceren, tekst, interviewen en onderzoeken. Ik streef naar diepgaande en objectieve berichtgeving. Ik hecht erg veel waarde om context te bieden aan het nieuws, zodat het begrijpelijk en overzichtelijk voor iedereen is.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.