Wie bespeelt de klokkentoren in Hilversum?

Wie bespeelt de klokkentoren in Hilversum?

Foto: Gemeentehuis Hilversum Fotograaf: Jesper Gorter

De klokken in het torentje van het gemeentehuis wie kent ze niet. Ze gaan elk half uur, en op de hele uren speelt het beiaard automatisch een heel nummer. Elk uur speelt er een ander nummer en sinds 18 maart wordt er om tien uur, één uur en zes uur een nummer afgespeeld voor Oekraïne, maar wie zit er achter het beiaard en wie bespeelt dit mooie instrument en hoe werkt een beiaard nou eigenlijk?

Zou je jezelf kort willen voorstellen en vertellen wat je momenteel doet?

“Ik ben Wim Ruitenbeek en ik ben een beiaardier. Ik bespeel meerdere beiaarden in Nederland en probeer om het vakmanschap van de beiaardier in leven te houden”.

Hoe bent u bij het vak van beiaardier terechtgekomen?

“Al vanaf de kleuterschool was ik met muziek bezig, eerst blokfluit, daarna op de orgel en trompet. Beiaard vond ik ook een mooi instrument en toen we op mijn 14e een studieklavier konden kopen ben ik les gaan nemen bij Freek Bakker, mijn voorganger in Hilversum. Daarna heb ik gestudeerd aan de Nederlandse Beiaardschool in Amersfoort bij Arie Abbenes en Bernard Winsemius en zo ben ik beiaardier geworden”.

Hoe werkt een beiaard nu eigenlijk en hoe zit deze in elkaar?

“Een beiaard is een typisch Nederlands instrument. 500 jaar geleden is het instrument ontstaan in Nederland en het beiaardspel staat nu op de Unesco lijst voor immaterieel erfgoed. Hoe het beiaard zelf werkt is als volgt: de klokken hangen stil, in de klok zelf hangt een klepel die met een draad verbonden zit aan de toets in het klavier, als je dan een toets aanslaat trek je de klepel tegen de klokkenwand aan. Zo kun je alle klokken vanaf het klavier zelf bespelen”.

 

Bij de renovatie van de beiaard zijn er dingen vernieuwd en bijgekomen, het klavier is vervangen en het speelwerk is vernieuwd, hoe veranderen deze aanpassingen het geluid van de beiaard?

“Er is inderdaad heel groot onderhoud geweest, In de loop der jaren slijten de klepels door het spelen, De klepels zijn gemaakt van een zachter materiaal dan het klokkenbrons, zodat de klok niet slijt. Voor een mooie aanslag van de klok dienen de klepels rond te zijn maar inmiddels waren ze aardig plat gespeeld, wat ervoor zorgde dat een aantal klokken niet mooi werden aangeslagen en dat is nu aangepast. De automaat zelf heeft een heel nieuw speelsysteem en die klank is echt enorm veranderd. Het oude systeem uit 1958 werkte met grote magneethamers. Als de klok moest klinken viel de hamer hard op de klok, dat klonk wat agressief en indringend. Voor een korte melodie op de automaat voldeed dat wel, maar nu klinkt de automaat veel beter. De magneethamers zijn verwijderd en er is een pneumatisch systeem geplaatst op het klavier en de automaat gebruikt nu dus ook de klepels aan de binnenzijde van de klok. Dit klinkt veel fraaier en biedt ook meer ritmische mogelijkheden”.

 

Er komen in 2022 meerdere nieuwe bellen bij, wat verandert er dan in het spel?

“Klopt, dit jaar komen er drie nieuwe klokken bij waarvan een Bes-klok en hiermee worden de 51 klokken die nu de standaard zijn voor een beiaard ook toegepast op de beiaard in Hilversum. Ik speel zelf veel musical- en popmuziek, daarbij mis ik vaak deze lage Bes-klok, bovendien worden veel nieuwe beiaardcomposities ook geschreven voor beiaarden met een lage Bes. Er zijn steeds meer composities die niet speelbaar zijn in Hilversum en dat is natuurlijk ontzettend jammer omdat het zo’n mooie beiaard is. Na de uitbreiding staat niets ons meer in de weg om bijvoorbeeld weer zoals vroeger concoursen te organiseren en is de beiaard weer helemaal klaar voor de muziek van de toekomst”.

Hieronder vind u een video die uitleg geeft over hoe een beiaard nu eigenlijk werkt:

Tekst en video: Jesper Gorter

Over de auteur

Jesper Gorter

Ik ben Jesper. Ik kom uit Hilversum en ben een beginnende journalist die items maakt over Hilversum. email: Jesper.gorter@student.hu.nl

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.