Pastor Pieter van Eijsden over Nieuwe Bijbelvertaling: “De taal moet laagdrempelig blijven, de boodschap niet.”

Pastor Pieter van Eijsden over Nieuwe Bijbelvertaling: “De taal moet laagdrempelig blijven, de boodschap niet.”

Het Nederlands Bijbelgenootschap heeft op 29 oktober bekend gemaakt dat volgend jaar de herziening van de Nieuwe Bijbelvertaling uit 2004 zal verschijnen. De Bijbel is op 12.000 punten herzien. Pieter van Eijsden (46), pastor van Evangeliegemeente De Deur Hilversum, deelt zijn kijk op bijbelvertalen: “Zolang de moraal maar niet wordt aangepast.”

Foto: Pieter van Eijsden (aangeleverd)

“In de middeleeuwen was de Bijbel in het Latijn. Het gewone volk kon de Bijbel niet lezen. Veel Bijbelvertalers hebben vervolgens gewerkt om de Bijbel beschikbaar te maken voor iedereen, zodat iedereen hem kon lezen. Ik vind dat heel goed. Ik denk dat het ook goed is om de Bijbel nu nog om de zoveel tijd aan te passen, zodat hij laagdrempelig blijft. Ik vind het mooi dat deze laagdrempeligheid er is. De boodschappen van de Bijbel zijn misschien heel ouderwets, maar de methode is makkelijker en toegankelijker. En dat spreekt meer mensen aan.”

Het Nederlands Bijbelgenootschap zal woorden die men niet meer gebruikt, veranderen naar modernere woorden. Zullen mensen daardoor de Bijbelverzen anders gaan interpreteren?

“Ik ben niet heel erg bang dat hierdoor de interpretatie verloren gaat. Ik denk wel dat er een ander gevaar in bijbelvertalen zit. Ik denk dat het goed is als je de taal wil aanpassen naar deze tijd, maar je moet de boodschap van de Bijbel niet veranderen. Elke bijbelvertaler heeft toch een bepaalde bril op waarmee hij vertaalt. En als hij de Bijbel vanuit de moraal van vandaag de dag gaat vertalen, dan verlies je de moraal van de Bijbel. Dan verlies je de context.”

Het Bijbelgenootschap zal onder andere de Bijbel aanpassen aan de hand van reacties van lezers. Is dat een goede aanpak?

“Nee. Dan passen ze de Bijbel aan op de mening van de massa. Ze moeten bij de grondtekst blijven. Je hebt de Statenvertaling, die ligt van alle Nederlandse vertalingen het dichtst bij de bron. Maar die is wel heel lastig te lezen, het is heel oud Nederlands.”

En de Bijbel moet laagdrempelig zijn, zodat meer mensen de Bijbelteksten kunnen begrijpen. 

“Ja, dat is dus de balans die je wil hebben. Maar als men aan de hand van de mening van de massa de Bijbel gaat aanpassen… Kijk bijvoorbeeld naar echtscheiding: 40 jaar geleden was scheiden heel erg en nu is het bijna normaal. Dat wil je niet hebben met de Bijbel. De taal geschikt maken voor deze tijd, dat vind ik goed. Maar de boodschap moet niet aangepast worden. Ik denk dat men de Bijbel vooral zelf moet onderzoeken. De Bijbel waar ik uit preek is de NBG51, maar soms bekijk ik een andere vertaling en dan lees ik hele andere dingen. Dat is best wel grappig.”

Is dat niet verwarrend voor sommige mensen, dat de teksten verschillen?

“Dat zou kunnen. Maar als je de Bijbel als geheel blijft zien, zit dat gevaar er niet zozeer in. De strekking van de Bijbel is namelijk over het algemeen altijd hetzelfde, ook al worden andere vertalingen van woorden gebruikt. Ik heb laatst een studie gedaan naar het woordje ‘prijzen’. Dat woord wordt aangeduid met aanbidding, juichen, schreeuwen, neerknielen, gitaarspelen en handen omhoog heffen.”

Dus één zo’n woord heeft meerdere betekenissen?

“Ja, en het is alleen maar mooi als je dat voor jezelf uitzoekt. Je moet de Bijbel je eigen maken, zelf de context er uit halen. Als je eenmaal begint met studeren, dan wordt het echt heel interessant. De Bijbel is immers een levend boek. ‘Ik heb de Bijbel gelezen, ik heb hem nu uit’, nee. Zo gaat dat niet. De Bijbel is nooit ‘klaar’. Je haalt er elke keer weer nieuwe dingen uit die tot je leven spreken.”

Een levend boek… De aanpassingen om de zoveel jaar maken de Bijbel ook een soort levend, toch?

“Ja! De vertalingen zijn in dat opzicht ook een soort levend. Maar als je de Bijbel leest als een levend boek, is de vertaling niet eens zo heel erg belangrijk.”

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *