In je handen klappen voordat je de deur open maakt: dit is leven met een dwangstoornis

In je handen klappen voordat je de deur open maakt: dit is leven met een dwangstoornis

Zo’n 250.000 Nederlanders hebben last van dwanggedachten en dwanghandelingen, zij lijden aan OCD, ook wel een dwangstoornis genoemd. Hun leven wordt beheerst door deze gedachten en de handelingen nemen al hun tijd in beslag. Frederieke Van Der Heijden is GZ psycholoog en behandeld OCD-patiënten. Zij ziet van dichtbij het effect dat de stoornis op mensen kan hebben. “Je moet je voorstellen: je hebt een normale baan, een gezin, en daarnaast zijn er nog allerlei dwanghandelingen die ook aandacht en tijd kosten,” vertelt ze.

Een persoon met dwanggedachten heeft irrationele of uitvergrote angsten. Zo kan de persoon bang zijn dat er iets ernstigs gebeurd met een dierbare, of dat hij of zij besmet raakt door een ziekte. Iemand met deze dwanggedachten heeft geen controle meer over de angsten, zo legt de hersenstichting uit. Dwanghandelingen zijn voor ODC-patiënten een manier om de gedachten te onderdrukken. “Op het moment dat je er meer dan één uur per dag mee bezig bent, voldoe je aan de criteria van een obsessief compulsieve stoornis, “ zegt Van Der Heijden. Bij het uitvoeren van de handeling, ervaart de persoon rust. Hij of zij heeft door de handeling namelijk het idee dat hij iets ergs heeft weten te voorkomen.

Net zoals er verschillende angsten zijn, zijn er ook verschillende dwanghandelingen. Zij die bang zijn om ziek te worden, blijven schoonmaken, of wassen obsessief vaak hun handen. Andere voorbeelden van dwanghandelingen zijn, voorwerpen op bepaalde locaties moeten hebben, of de voorwerpen recht moeten hebben. Een korte handeling doen voordat je aan iets begint, zoals in je handen klappen voordat je een deur open maakt, of bepaalde traptreden overslaan, zijn ook vormen van handelingen die mensen met OCD moeten doen. Door het doen van deze rituelen gaan de personen geloven dat hun angst geen werkelijkheid wordt.

Er zijn verschillende oorzaken die verantwoordelijk kunnen zijn voor een dwangstoornis. Een dwangstoornis kan erfelijk zijn, de angsten en handelingen zijn dan overgenomen van een familielid. Vaak is de dwangstoornis het resultaat van een stressvolle of traumatische gebeurtenissen. Het overlijden van een geliefde is hiervan een voorbeeld, maar ook seksueel misbruik of mishandeling. Sommige mensen zijn simpelweg vatbaarder voor OCD dan andere. Mensen die snel angstig zijn of graag controle houden, krijgen sneller last van dwangstoornissen dan mensen die dit niet hebben. Thuisarts.nl geeft aan dat alleen wonende, werklozen en depressieve personen ook gevoeliger zijn voor dwangstoornissen.

Het ontwikkelen van een dwangstoornis, gebeurd omdat mensen zichzelf kunnen overtuigen dat het uitvoeren van de dwanghandeling, een ernstige gebeurtenis kan voorkomen. “Doordat je die dwanghandeling inzet, kan je gaan geloven dat die handelingen als consequentie hebben dat datgene waar je bang voor bent niet gebeurd. Omdat je nooit uitvind wat er gebeurd als je die handeling niet inzet.” Legt de GZ psycholoog uit.

Er zijn verschillende manieren om een dwangstoornis te behandelen. Een behandelaar stelt als doelen, dan de patiënt weer voor zichzelf moet kunnen zorgen, weer moet kunnen meedraaien in de maatschappij en weer geluk moet kunnen voelen. Een behandelaar of psycholoog voert veel gesprekken en leert mensen hoe ze met hun klachten kunnen omgaan. Het is belangrijk dat de patiënt actief en regelmatig gaat leven. Er zijn groepscursussen en online cursussen waar iemand zich voor kan aanmelden.

Veel gebruikt is cognitieve gedragstherapie. Een voorbeeld hiervan is exposure en responspreventie, waarbij de patiënt wordt blootgesteld aan zijn angsten en bewust de handelingen niet moet doen. “De exposure is: ik ga me blootstellen aan dat waar ik heel erg bang voor ben. De responspreventie is: Ik mag niet reageren en dan stel ik me bloot aan de angst die dan opkomt.”

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *