Factcheck: bestaat er klimaatvriendelijk veevoer of niet?

Factcheck: bestaat er klimaatvriendelijk veevoer of niet?

De koeien eten veevoer, maar of het zo klimaatvriendelijk is?

Soja: het perfecte krachtvoer voor de veehouderij. Veel mensen denken dat soja voornamelijk wordt gebruikt voor tofu en sojaburgers, maar niets is minder waar. Ruim negentig procent van de soja die in Nederland wordt ingevoerd, wordt gebruikt voor veevoer. Het eiwit in de boon levert veel melk en vlees op, maar vooral in landen als Brazilië wordt veel tropisch bos omgeploegd tot sojavelden. Bestaat klimaatvriendelijk veevoer of niet?

Esther Ouwehand, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, beweert dat klimaatvriendelijk veevoer niet bestaat. Zij beweerde afgelopen donderdag, op 25 november, het volgende op Twitter: “Klimaatvriendelijk veevoer bestaat niet.” De veehouderij is volgens haar geen voedselproducent, maar een voedselverspiller. Dat kost heel veel extra land, en dat gaat allemaal ten koste van de natuur. Ouwehand deelde deze uitspraak op Twitter naar aanleiding van een aflevering van het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma Zembla, geproduceerd door BNNVARA. Zij onderzochten afgelopen week de sojaroute.

Bron: Twitter

Bord vol ontbossing
Zembla dook tijdens de aflevering ‘Bord vol ontbossing’ in de sojaketen. De veevoerindustrie in ons land is een van de grootste afnemers van de Braziliaanse soja. Nederland is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek de vierde importeur van soja ter wereld, mede door onze enorme veestapel – de hoeveelheid vee op een boerderij of in een bepaald gebied. Fabrikanten van veevoer gebruiken jarenlang soja waarvoor regenwoud in Brazilië is vernietigd. In 2015 gooit de sector het roer om: vanaf die tijd wordt alle soja in Nederland ingekocht bij gecertificeerde bedrijven, die geen gebruik maken van ontbossing. Ook veevoerfabrieken, boeren en bedrijven die vlees en zuivel leveren – zoals Friesland Campina en slachterij VION – willen ontbossingsvrij produceren. Deze bedrijven leveren alleen nog maar vlees en melk van dieren die gevoerd zijn met duurzame soja. Maar hoe bewijzen deze bedrijven dat de soja ontbossingsvrij is? De soja in ons land is voorzien van een speciaal keurmerk: RTRS (Roundtable for Responsible Soy), mede opgericht door het Wereld Natuur Fonds. Dit klinkt veel belovend, maar dan moet je wel weten waar de soja eigenlijk vandaan komt.

Veel bedrijven claimen dat de soja in hun producten ontbossingsvrij is, maar weten niet waar de soja vandaan komt. Daarom zocht Zembla dit uit in Brazilië. De beelden van een brandend Amazonegebied kent iedereen, maar de sojateelt heeft zich de afgelopen jaren verplaatst naar een ander bosgebied genaamd de Cerrado. Dit gebied is drie keer zo groot als Frankrijk, en hiermee de grootste bossavanne ter wereld. De sojabedrijven zijn voortdurend in strijd met natuurbeschermers en de lokale bevolking. De laatstgenoemde groep wordt vaak bedreigd en de bewakers van de bedrijven zijn vaak agressief. SLC, een beursgenoteerd bedrijf met ruim 16 plantages in Brazilië, houdt de boel in 2018 zelfs voor de gek: zij zouden het grondgebied van de plantage in tweeën hebben gedeeld. Het ene deel is gecertificeerd, maar het andere deel niet. Op het andere stuk grond kan het bedrijf gewoon doorgaan met ontbossen, terwijl SLC beweert dat alle soja duurzaam geproduceerd is. Mede hierdoor is de helft van de Cerrado vernietigd, alleen afgelopen jaar werd er al ongeveer 700.000 hectare verwoest.

Een grote hoop
Nederlandse veevoerfabrikanten kopen certificaten en betalen hiervoor een klein bedrag aan de keurmerkorganisatie (RTRS). Dit geld gaat naar boeren die ergens op de wereld duurzame soja verbouwen. Toch blijkt dat slechts drie procent van de soja het RTRS-keurmerk heeft. Dit kleine beetje soja belandt in dezelfde silo’s als de soja die niet ontbossingsvrij is. Goede en foute soja worden dus op een grote hoop gegooid en naar Nederland verscheept. Nederlandse bedrijven betalen wel extra voor soja met een keurmerk, maar de soja die ze gebruiken is niet ontbossingsvrij.

Geen vertrouwen meer
Keurmerkorganisatie RTRS geeft toe dat de sojacertificaten geen perfecte oplossing zijn, maar vindt wel dat er dankzij het keurmerk successen zijn geboekt in de strijd tegen ontbossing. Het Wereld Natuur Fonds (WWF), een van de initiatiefnemers van RTRS, heeft geen vertrouwen meer in het label. “Ik geloof niet meer in de certificering en de verkoop van credits. Wij zijn teleurgesteld”, aldus Natasja Oerlemans, voedsel- en landbouwexpert bij het WNF in Zembla.

Conclusie
In veevoer met een duurzaamheidskeurmerk zit soja die wordt geproduceerd met behulp van ontbossing. De claim van Esther Ouwehand klopt en kan bevestigd worden: klimaatvriendelijk veevoer bestaat niet. Duurzaam geproduceerde soja bestaat wel, maar daarna wordt alles op een grote hoop gegooid waardoor de dieren worden gevoerd met ‘foute’ soja. De boeren produceren op hun beurt weer voor bedrijven die vlees en zuivel leveren aan supermarkten. Zo kunnen consumenten met het kopen van deze producten onbedoeld bijdragen aan de verwoesting van de Cerrado.

 

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *