Muziek is een vrouwelijk woord

Muziek is een vrouwelijk woord

Beeld via Pexels

Door: Bente van den Hurk

Dirigenten en musici, beroepen die de afgelopen jaren vooral gedomineerd zijn door het mannelijk geslacht. Tot op het heden zijn er aanzienlijk minder vrouwelijke dirigenten dan mannelijk. Heeft de klassieke muziek de vroege emancipatie gemist? Toch lijkt het erop dat de vrouwen een grote inhaalslag maken. Steeds meer vrouwelijke dirigenten leiden de Nederlandse- en internationale orkesten. Maar dit is lang niet altijd zo geweest en gaat niet zonder slag of stoot.

Geschiedenis
Maar hoe kan het toch dat de klassieke muziekwereld vooral bestond uit mannelijke dirigenten en musici? Klassieke muziek is begonnen in de oudheid. In de oudheid was er nog geen sprake van emancipatie, hierdoor werkten vooral de man en zorgde de vrouw voor de kinderen. Dit conservatieve idee heeft zich nog jaren doorgezet in verschillende beroepspraktijken, zo ook de klassieke muziek. Orkesten waren muziekverenigingen waar vooral mannen speelde, geleid door mannelijke dirigenten. Bij de muzikale besloten verenigingen van toen waren vrouwen niet welkom, meldt Trouw. Tegenwoordig is dit niet meer zo maar er zijn nog steeds uitzonderingen, bijvoorbeeld bij het orkest ‘Wiener Philharmoniker’. Kort geleden heeft het orkest gespeeld in het Amsterdamse Concertgebouw, er waren ruim tachtig musici waarvan maar zeven vrouwen.

Vrouwelijke dirigenten
Tot nu toe stonden er nog maar zeven vrouwelijke dirigenten voor het orkest in de afgelopen honderd dertig jaar, meldt de Volkskrant . Dit is niet door een tekort van kwalitatieve goede vrouwelijke dirigenten, maar de dominante mannelijke klassieke muziek wereld heeft de talentvolle vrouwelijke dirigenten gehinderd. Het conservatieve slijt langzaam van dirigent- en musici zijn af. Antonia Brico is de eerste vrouwelijke dirigent die een orkest ‘mocht’ leiden. Ze heeft veel weerstand geleden omdat zij een vrouw was. Toch had ze bijna het concertgebouw orkest gedirigeerd. Maar Willem Mengelberg, de chef-dirigent in die tijd, stopte dit. “Volgens hem konden vrouwen geen leiding geven aan een symfonieorkest. Het werd fysiek onaantrekkelijk gevonden en vrouwen moesten zich volgens critici maar beperken tot het bespelen van een muziekinstrument, verteld film regisseur, Maria Peters bij EenVandaag. Maria heeft in 2018 de film ‘De Dirigent’ regisseert. Een waargebeurd verhaal over de Nederlandse Antonia Brico. Antonia was 24 jaar toen ze in 1926 dirigent wilde worden. Ze werd vierkant uitgelachen maar is uiteindelijk de allereerste vrouwelijke dirigent geworden. Met succes, ze leidde een symfonie orkest en speelde in binnen- en buitenland, maar niet zonder weerstand, meldt EenVandaag.

Vooruitstrevend
In de Nederlandse orkesten waar ruim 10.000 musici een baan hebben, spelen voor het eerst in tijden meer vrouwen dan mannen. In de leeftijdscategorie tussen de 25 en 45 jaar zijn de vrouwen in de meerderheid, ruim boven de helft. Bij wedstrijden en prijzen kijkt de jury nu niet meer naar de gender van een musici. Er wordt gekeken naar talent, ongeacht van het geslacht. Bij muziekconcoursen in bijvoorbeeld, Utrecht en s’ Hertogenbosch maakt de Edison Klassiek, de oudste muziekprijs van Nederland, geen onderscheidt meer in man of vrouw maar alles draait om kwaliteit, meldt Trouw. Er is geen ophef hierover, in tegendeel tot jaren geleden. Er is door de jaren heen veel veranderd qua ongelijkheid tussen man en vrouw. Het lijkt erop dat er succesvolle emancipatie van dirigenten en musici in de klassieke muziekwereld is, er is weinig tot geen ophef meer over en er is ruimte voor vrouwelijke dirigenten.

Over de auteur

Bente van den Hurk

Hi, mijn naam is Bente van den Hurk en ik ben startend journalist based in Utrecht! Een creatieve en directe journalist met een passie voor feminisme, mode en cultuur. Ik onderzoek en bespreek graag onderwerpen waarmee ik de vinger op de zere plek kan leggen. Feminisme, toxic masculinity en gender in cultuur, maatschappij en mode. Deze onderwerpen bespreek ik doormiddel van tekst en beeld om je op elke manier aan te kunnen spreken. Ik heb een achtergrond en ervaring in media vormgeving en mode styling, deze skills pas ik op een creatieve manier toe in mijn journalistiek werk. 
Meer weten over mij of interesse in samen een een productie maken? Bekijk mijn werkervaring en cv op LinkedIn en/of stuur mij een berichtje via LinkedIn of bereik mij via 0622800117!

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *