Plotseling je land moeten ontvluchten: “Iedereen was in paniek”

Plotseling je land moeten ontvluchten: “Iedereen was in paniek”

Foto door: Max Kukurudziak

Na maandenlange spanningen aan de Russisch-Oekraïense grens viel het Russische leger op 24 februari Oekraïne binnen. Sindsdien is er een enorme vluchtelingenstroom op gang gekomen vanuit Oekraïne. Volgens VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn er sinds het begin van de invasie al meer dan twee miljoen mensen vanuit Oekraïne naar buurlanden gevlucht.

Één van die vluchtelingen is Tatiana Nazar, zij is onderweg naar Nederland. “Op de dag dat de oorlog begon klonken er luchtalarmen en vlogen er militaire vliegtuigen door de lucht. Iedereen was in paniek en probeerde een veilige plek te zoeken om te schuilen.” Nazar en haar man komen uit de west-Oekraïense stad Ternopil (niet te verwarren met Tsjernobyl), ongeveer 120 kilometer ten westen van Lviv. Op het moment van schrijven is het in Ternopil nog rustig, maar volgens Nazar zijn er op 100 kilometer afstand wel al bombardementen gemeld.

Oorlog

De eerste schoten en ontploffingen begonnen op 24 februari enkele minuten na een speech van de Russische president Vladimir Poetin, waarin hij het bestaansrecht van Oekraïne als soevereine staat in twijfel trok. Daags eerder, op 22 februari, erkende Rusland officieel de volksrepublieken Donetsk en Loegansk. Deze Oekraïense provincies zijn sinds 2014 in handen van pro-Russische separatisten. Na het erkennen van de volksrepublieken kondigde Poetin een ‘vredesmissie’ in de regio aan. Dit bleek later de laatste stap voor een totale invasie in Oekraïne.

Naarmate de oorlog voortduurt wordt het Russische leger, onder leiding van president Vladimir Poetin, steeds wreder. De Amerikaanse regering waarschuwt voor de mogelijke Russische inzet van chemische of biologische wapens in Oekraïne. Volgens Jen Psaki, woordvoerster van het Witte Huis, “moet iedereen oppassen dat Rusland mogelijk chemische of biologische wapens in Oekraïne gaat gebruiken. Eventueel onder valse vlag, om de schuld op andere landen af te schuiven”. Op 9 maart verwoestte het Russische leger een kinderziekenhuis in Marioepol, zo meldt het stadsbestuur van de stad. Deze aanval markeert de verdere escalatie van het conflict, waarbij steeds vaker burgerslachtoffers vallen.

Fight or flight

Tegen de verwachtingen van het Kremlin in werpen de Oekraïners een krachtig verzet op. De Oekraïense president Zelensky zegt in de hoofdstad Kiev te blijven vechten om de stad en zijn land te verdedigen, samen met zijn landgenoten. In veel steden worden er wapens uitgedeeld aan burgers die mee willen vechten tegen de Russen en buitenlanders kunnen zich bij de Oekraïense ambassade in hun land melden voor een vrijwilligerslegioen. Het enorme Oekraïense verzet verbaast veel Russische soldaten, die in hun eigen land door staatspropaganda waren overtuigd dat Oekraïne wordt bestuurd door neonazi’s en dat de soldaten zouden worden verwelkomd als bevrijders.

Hoewel er een dienstplicht geldt voor Oekraïense mannen, besluiten veel mensen alsnog het land te verlaten. Officieel mogen dienstplichtige mannen niet de grens over, maar dit gebeurt toch. Veel Europese landen hebben noodopvangen voorbereid voor de grote vluchtelingenstromen. In Nederland kunnen er, volgens Veiligheidsberaad voorzitter Hubert Bruls, binnen korte tijd 50.000 vluchtelingen worden gehuisvest, 2000 per veiligheidsregio.

Vluchtelinge Tatiana Nazar en haar man hebben al eerder in Nederland gewerkt en gewoond. Zij maakten huizen schoon in Utrecht en zijn nu ook van plan om weer terug naar de domstad te komen. Nazar gaat nu in haar ééntje terug naar Nederland. Haar man blijft achter in Oekraïne om mensen te helpen. Als hij wordt opgeroepen om te vechten in het leger zegt hij te zullen gaan. Tatiana Nazar: “Ik ga nu zoeken naar een baan, omdat ik voor mijn familie moet zorgen en al ons spaargeld naar het leger is gegaan.” De reis naar Nederland is echter zwaar en lang. Bijna alle vluchten vanuit Oekraïne zijn geannuleerd en er staan grote files bij de grensovergangen. Nazar is met een bus vol moeders en kinderen naar Griekenland gegaan en probeert vanuit daar Nederland te bereiken.

Nooit verwacht

Voor veel Oekraïners kwam de Russische invasie totaal onverwachts. Rusland en Oekraïne zijn diep verbonden en de burgers zien elkaar als broedervolk vanwege de gedeelde geschiedenis en afkomst. “In mijn ergste nachtmerries had ik deze oorlog me nooit kunnen voorstellen. Ik dacht dat het in de 21e eeuw mogelijk was om over alles te praten en tot oplossingen te komen. Maar naar blijkt is er met Rusland niet te praten”, aldus Nazar.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.