Fact-check: ongenuanceerde informatie gezondheidsvoordelen vasten

Fact-check: ongenuanceerde informatie gezondheidsvoordelen vasten

ROTTERDAM - Een vrouw zweet flink met de Belly Attack tijdens een les Zumba in een sportschool in Rotterdam. De goede voornemens worden meteen in praktijk gebracht en de extra pondjes van de feestdagen moeten er weer af. ANP ROBIN UTRECHT

@wellnesstactics op TikTok claimt op 6 maart 2022: ‘Did you know? Fasting once in a week while drinking only water resets the immune system, helps in weight-loss and gives you a healthy heart.’ Het ‘Weight Loss & Natural Remedy Tips’ account telt 183,4K volgers. Deze boodschap ligt een stuk genuanceerder. Diëtiste Claire Molin licht dit toe. Zij werkt bij diëtistenpraktijk ‘Samen Sterk’ en is gespecialiseerd in voeding en gedrag.

 

Klopt het dat ééns per week vasten je immuunsysteem reset? ‘Nee, verre van’, antwoordt Molin. ‘Als je gaat vasten zitten daar zeker kleine gezondheidsvoordelen aan, maar die zijn allemaal indirect. Je hebt juist voeding nodig om je weerstand op peil te houden. Je komt de hele dag door bacteriën tegen en je lichaam heeft voedingsstoffen en energie nodig om dat tegen te gaan. Ik kan minimaal twintig dingen uit mijn mouw schudden die ik eerder zou adviseren voor een beter immuunsysteem dan één keer in de week vasten.’

Het Voedingscentrum schrijft over een populaire manier van vasten: intermittent fasting. Het centrum meldt dat deze manier van vasten gunstige gezondheidseffecten kan hebben en effectief kan zijn voor gewichtsverlies. De gunstige gezondheidseffecten worden veroorzaakt door het gewichtsverlies.

Hangt dat af van je aanvankelijke gewicht en levensstijl? Molin: ‘Ja, als je gewend bent om laat te ontbijten zal het niet veel verschil maken. Daarbij, hoe zwaarder je bent, hoe meer je eigenlijk nodig hebt om jezelf in stand te houden. Iemand van 100 kilo verbruikt meer door alleen op een stoel te zitten, dan iemand van 50 kilo.’ Ook komen er valkuilen kijken bij het vasten. ‘Wat ik vaak zie bij cliënten is dat het vasten wel goed gaat, maar dat ze daarna toch de neiging hebben om een croissantje of een saucijzenbroodje te kopen. Dit onder het mom van: ‘ach, ik ben al zo goed bezig’. Dan doe je het effect al teniet’, vertelt Molin. Ze vertelt daarnaast dat een dieet, detox of periodiek vasten altijd tijdelijk is. ‘Als je levensstijl in de basis een probleem veroorzaakt, dan los je dat met een dieet tijdelijk op. Je gaat daarna op oude voet verder en het probleem zal terugkeren’, aldus Molin.

Bovendien melden de Hartstichting en het Voedingscentrum dat de langetermijneffecten nog onderzocht moeten worden en voor nu nog niet bekend zijn. Daarbij is afwisselend vasten risicovol voor sommige mensen. Volgens de Hartstichting geldt dit voor mensen met aanleg voor eetstoornissen, mensen die zich snel niet lekker voelen als ze een tijd niet eten, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en mensen met te lage bloedsuikers. Molin: ‘Als iemand ook maar enigszins neigt naar een eetstoornis, zou ik het vasten nooit aanraden. Bij eetstoornissen gaat het vaak om restrictief eetgedrag: ‘Op dit tijdstip mag ik niet eten.’ Of: ‘Als ik dit eet, mag ik dat niet eten.’ Met vasten moedig je dat restrictieve nog meer aan.’

Zorgt vasten dan voor een gezond hart? De Hartstichting schrijft dat het mogelijk de bloeddruk en de cholesterol verbetert: ‘Een gezond gewicht, cholesterol en een goede bloeddruk verlagen je risico op hart- en vaatziekten.’ Molin: ‘Als je lichaam wat reserves opeet, omdat je zelfs niets eet komen er wat minder vetstoffen rondom je organen. Dat kan goed zijn voor je hart, maar het hoeft niet zo te zijn. Het zijn vooral allemaal indirecte dingetjes die te maken hebben met gewichtsverlies.’ Bovendien is het voor iemand met een gezond gewicht niet nodig om af te vallen. Molin: ‘Dat is het grote probleem bij zo’n bewering. Volgers krijgen allemaal één en dezelfde boodschap, maar zo werkt dat in de praktijk niet. Ieder persoon is verschillend.’

Conclusie: de informatie van @wellnesstactics is ongenuanceerd en daarmee onjuist. De kernboodschap van Molin: ‘Een gezonde levensstijl is het belangrijkst. Het is niet de populairste boodschap, maar het is de meest effectieve manier om goed voor je lichaam te zorgen. Zoveel mogelijk eten volgens de schijf van vijf en lekker veel bewegen.’ Waarom heeft een account als @wellnesstactics dan zoveel volgers? Molin: ‘Mensen willen het werk niet doen. Een quick fix beloven zorgt voor veel clicks en likes. Naar de sportschool gaan en de chips links laten liggen vindt niemand leuk. Mensen kopen sneller dure dieetpillen dan een sportschoolabonnement.’ Dat blijkt ook uit de achterliggende boodschap van @wellnesstactics. Na wat doorklikken kom je terecht op pagina’s als ‘FREE 7 Day Fat Flush – Colon Detox Guide’ en vliegen de aanbiedingen voor dieetpillen je al gauw om de oren.

Over de auteur

Sarah van Houwelingen

Taal is zeg maar echt mijn ding.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *