Stichting Onterfd Goed helpt musea ontzamelen

Stichting Onterfd Goed helpt musea ontzamelen

Kunst dat jaren- soms eeuwenlang ligt weg te stoffen in depots. Ondanks dat het zonde klinkt, gebeurt het bij 98% van de kunstwerken die in handen zijn van musea en gemeenten. Inmiddels raken de depots vol en moet er in plaats van verzameld, ontzameld worden. Echter zitten hier veel restricties aan wat het ontzamelen ingewikkeld maakt.  

Om te ontzamelen moet er rekening gehouden worden met veel wetten en regels. Die regels zijn echter niet meer up to date. Dit maakt het ontzamelen erg ingewikkeld terwijl er heel veel spullen in depots liggen die niet meer van hoge waarde zijn. Bijvoorbeeld honderden oplages van dezelfde zeefdruk.

 

Leidraad Afstoten Museale Objecten

Sinds 1991 heeft de museumvereniging een ethische richtlijn opgesteld om het ontzamelen van musea in goede banen te leiden.  In de Leidraad voor het Afstoten van Museale Objecten (LAMO) staan twee principes centraal met als uitgaanspunt dat “afstoten altijd als doel heeft de kwaliteit en samenstelling van de collectie te verbeteren en/of objecten een plaats te geven waar ze beter functioneren.” Allereerst mogen beschermwaardige objecten volgens de richtlijn niet worden afgestoten. Beschermwaardige objecten zijn namelijk onvervangbaar of onmisbaar. Dit is bijvoorbeeld het geval als er geen vergelijkbaar werk in Nederland is of als het werk een belangrijke functie heeft voor de Nederlandse cultuur.

De tweede ethische richtlijn is dat bij iedere afstoting, andere musea de kans moeten  krijgen om een object over te nemen. Om dit in goede banen te leiden is zelfs een online-afstotingsdatabase opgericht waar musea ongewenste objecten kunnen aanbieden. Op www.afstotingsdatabase.nl moeten musea hun af te stoten werken hier verplicht plaatsen. Via de site kunnen andere musea dan hun interesse uitten, of aangeven dat kunstwerken beschermwaardig zijn.

Vernietigen

In geval dat kunst niet beschermwaardig is, en geen ander museum het wil hebben, wordt het vaak weggegooid. Kunst dat weggegooid wordt, dient vernietigd te worden.  Als musea dus kunst wegdoen en er is geen animo vanuit een ander kunstinstituut is, moet het dus vernietigd worden. Zonde, zo vindt Jolande Otten, directeur van Stichting Onterfd Goed. Zij zet zich in om voor de afgestoten kunst een nieuw huis te vinden.

Stichting Onterfd Goed helpt musea en gemeenten met het herplaatsen van kunstwerken. Als een modern museum bijvoorbeeld kunst uit de gouden eeuw heeft, willen zij daarvan af. Een ander museum heeft misschien wel baat bij dit kunstwerk. Stichting Onterfd Goed helpt bij het bemiddelen tussen de musea.

Kunstwerken die niet meer gewild zijn, komen bij Onterfd Goed terecht. Onterfd Goed zorgt ervoor dat deze afgestoten kunstwerken weer een nieuw thuis vinden. Doordat Onterfd Goed een stichting is zonder winstoogmerk, worden de kunstwerken voor een schappelijke prijs verkocht. Zo kunnen kunstliefhebbers met een kleine portemonnee wel een origineel kunstwerk in huishalen.

Als je een kunstwerk koopt krijg je er adoptiepapieren bij. Dit is volgens stichting Onterfd Goed belangrijk om zodat men de herkomst weet van het kunstwerk, en het verhaal erbij. Dit is een manier, voor gemeentes en musea om op een respectievelijke wijze kunst weg te doen.

Verzamelen is makkelijk maar ontzamelen niet

Het verzamelen van kunst is makkelijk. Musea en gemeenten krijgen vaak kunstwerken van gulle particuliere verzamelaars. Vaak worden er beloften gemaakt dat de verzamelingen compleet zijn en blijven de gevers verwachten zelf ook dat hun kunstwerken bewaard worden. Als kunst wordt ontzameld, wordt die belofte verbroken. Volgens Jolande moeten musea en gemeente kritischer zijn met wat ze aannemen. Deuren openzetten is makkelijk maar er zou eigenlijk gelijk al gefilterd moeten worden op de vraag of het aangeboden werk relevant is.

Verslaggever Veere Flink gaat langs bij stichting Onterfd Goed en spreekt Jolande Otten over het belang van ontzameling.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *