Factcheck: Lijken we op onze voornaam?

Factcheck: Lijken we op onze voornaam?

Uit onderzoek blijkt dat we bovengemiddeld vaak op onze voornaam lijken. Dat meldden onder andere het AD en RTL Nieuws op 1 maart 2017. In de artikelen beweren ze dat mensen met andere namen ook een ander uiterlijk hebben en dat mensen met dezelfde naam vaak meer op elkaar lijken.

Waar baseren ze de claim op?

De artikelen baseren zich op een onderzoek dat werd gepubliceerd in het vakblad Journal of Personality and Social Psychology. Het onderzoek waar ze het over hebben is er een geleid door Dr. Ruth Mayo en (destijds) promovendus Yonat Zwebner van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem (HUJI). Dr. Ruth Mayo is een sociaal cognitieve onderzoeker bij de faculteit van psychologie van de HUJI. (Tegenwoordig) Dr. Yonat Zwebner behaalde haar doctoraat in Marketing aan de HUJI.

Is het waar?

De onderzoekers onderzoeken of sociale percepties invloed kunnen hebben op iemands gezichtsuiterlijk en of het daardoor mogelijk wordt voor een andere persoon of computer om iemands naam te matchen aan zijn/haar gezicht. De vraag die ze in het onderzoek stellen is: Kan de manier hoe mensen over ons oordelen beïnvloeden hoe we er uit zien?

Voor het onderzoek werden er enkele honderden proefpersonen uit Frankrijk en Israël gevraagd portretfoto’s van vreemden te bekijken. Vervolgens moesten de proefpersonen kiezen uit een lijst van vier voornamen welke ze het beste bij de persoon in het portret vonden passen. In 35% van de gevallen kozen de proefpersonen het juiste antwoord. Meer dan de 25% (een op vier) die correct zou zijn als de proefpersonen willekeurige antwoorden zouden kiezen.

Uit het onderzoek bleek ook dat het percentage van juiste gokken deels afhankelijk was van de cultuur. Proefpersonen kozen vaker de juiste naam bij mensen uit hun eigen land, dan bij mensen uit een ander land. De Franse proefpersonen raadden de namen van Fransen dus veel beter dan die van Israëliërs en vice versa.

Bij een ander experiment in het onderzoek trainden de onderzoekers computers met portretfoto’s en lieten deze vervolgens bijna 100.000 foto’s aan namen koppelen. Ook hier was het correcte percentage aanzienlijk hoger dan de ‘willekeurige’ 25%.

De onderzoekers wijten dit fenomeen aan de zelf-vervullende voorspelling. Doordat mensen verwachtingen hebben bij een bepaalde naam, projecteren ze dit op personen met die naam en gaan die personen er onbewust ook naar handelen. Zo worden mensen met weinig voorkomende namen in het begin van hun leven vaker sociaal niet geaccepteerd, maar hebben ze wel een groter gevoel van uniekheid, waardoor ze in hun verdere leven bovengemiddeld vaak creatieve beroepen uitoefenen.

Volgens Gerrit Bloothooft, docent/onderzoeker in naamkunde aan de Universiteit Utrecht, klopt de conclusie van het onderzoek echter niet helemaal, vertelt hij aan RTL Nieuws. “Mensen kunnen wel een Pepijn van een Kevin onderscheiden, maar een Pepijn van een Floris niet”, zegt hij, daarmee bedoelt hij dat je eerder een sociale klasse dan een naam herkent op een foto. Lager opgeleiden kiezen volgens hem andere namen dan hoger opgeleiden. Ook hebben mensen uit de arbeidersklasse vaak een ander gezicht dan mensen uit de elite.

De claim is dus grotendeels waar. Hoewel namen en gezichten ook te gokken zijn door o.a. sociale klasse, klopt het wel dat mensen vaak op hun naam lijken. Het onderzoek bewijst dat namen goed te matchen zijn aan gezichten en dat het niet simpelweg een gok is.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *