Factcheck: zijn cyclopen echt of een mythe?

Factcheck: zijn cyclopen echt of een mythe?

Designed by Freepik https://www.freepik.com/free-vector/hand-drawn-flat-design-mythology-illustration_25536180.htm#query=cyclop&position=11&from_view=search

In Joe Rogan’s podcast: The Joe Rogan Experience, aflevering 1805, was driemalig wereldkampioen zwaargewicht bokser Mike Tyson te gast. Hij maakte hierin de claim dat cyclopen echt bestaan en dat er een aangeboren afwijking is die hiervoor zorgt, genaamd Cyclopie. Een cycloop is een reus met één oog in het midden van het gezicht uit de Griekse mythologie. Op 1 uur 48 in de podcast vond er het volgende gesprek plaats tussen Rogan en Tyson.  

Mike Tyson: “We used to be giants, the cyclops disease, can you look that up? They had stories of human cyclops, so they thought it was true. So they found out there is a cyclops disease. In ancient times there was a cyclops disease where you were born with one eye, look it up (…) It was a deformity, just one eye right in the head.” 

Jamie Vernon, de producent van de podcast, vindt de naam: “It’s called cyclopia” 

Joe Rogan: Wow, I always thought that was a myth.” 

Vernon vindt een artikel over Cyclopie op het medisch platform WebMD, die Rogan voorleest: “Cyclopia is derived from the Greek word cyclops, meaning ‘ring-eyed’. It’s a rare condition that causes a child to be born with one eye, no nose, and a proboscis(a nose-like growth) above the eye. However, it isn’t that a baby has one eye, it’s a severe malformation of the baby’s early in the pregnancy. (…) Cyclopia often results in a miscarriage or stillbirth. Survival after birth is mostly a matter of a few hours. Doctors also call it holoprosencephaly. It occurs in about 1 in 100,000 newborns. A form of the condition also exists in animals. There’s no way to prevent cyclopia and there’s currently no cure. 

Iemand die de informatie van het artikel kan beamen is Laurens van Rooy, werkzaam als medisch historicus en conservator bij Museum Vrolik. Museum Vrolik is een anatomisch museum dat onder andere lammetjes met Cyclopie op sterk water in de collectie heeft. 

Eigenlijk is Cyclopie geen goede naam voor de afwijking, omdat daarbij alleen de nadruk ligt op het oog, terwijl het eigenlijk een afwijking is in de ontwikkeling van de hersenen. Holoprosencefalie is een aangeboren afwijking van de grote hersenen. De oorzaak is dat de embryonale voorhersenen (prosencefalon) in de vijfde week niet splitsen in twee hersenhelften. Hierdoor  komen delen van de hersenen in het midden niet goed tot ontwikkeling en delen die gewoonlijk aan de zijkanten ontstaan, vormen zich nu juist in het midden. De ontwikkeling van de hersenen en de ogen hangen nauw samen. Hierdoor ontstaan er geen twee ogen aan weerszijden van de neus, maar in het midden, vaak gefuseerd tot één centrale oogbol. Omdat de ontwikkeling van het schedelbot die van hersenen en zintuigen volgt, heeft de schedel bij holoprosencefalie meestal ook maar één oogkas. 

Conclusie 

Van Rooy: “Vanwege de gelijkenis met de reuzen is het natuurlijk wel verleidelijk om mensen en dieren met deze aandoening een cycloop te noemen– en het is ook zelfs wel aannemelijk dat de geboorte van een kind met holoprosencefalie in de oudheid het geloof in het bestaan van de eenogige reuzen heeft versterkt. Maar een cycloop is een niet bestaand mythologisch levend wezen en een pasgeborene met cyclopie/holoprosencefalie is dan weer wel echt, maar niet levensvatbaar. 

 

 

 

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.