Buitenland: De strijd tegen homofobie in Polen

Buitenland: De strijd tegen homofobie in Polen

Wapperende regenboogvlaggen, joelende mensen en versierde boten. In heel het land is Pride in volle gang. Het vieren van de liefde in al haar vormen staat daarbij centraal. Echter is dit niet overal iets vanzelfsprekends. Zo staat het in polen al jaren slecht gesteld met de rechten voor LHBT+ mensen. Daarom komen er steeds meer mensen in opstand. Zo ook de 20-jarige activist Wiktoria Magnuszewska. Als oprichtster van de organisaties Lex Q en LHBT+ Youth Forum gaat ze de strijd tegen homofobie en intolerantie aan in Polen.

De haat tegen lhbti’ers in Polen neemt toe, onder aanvoering van de PiS-regering van Jaroslaw Kaczynski. Zo bleek uit het rapport van ILGA-Europe dat de status van LGBTQ-rechten in Polen de slechtste van alle landen van de Europese Unie is. De afgelopen jaren werden er omstreden LGBT-vrije zones in het land opgericht. Sinds 2019 hebben meer dan 100 Poolse regio’s, provincies en gemeenten zichzelf vrijverklaard van wat ze de “LGBTQ+-ideologie” noemen. Daarmee willen ze verdraagzaamheid tegenover de gemeenschap ontmoedigen en de financiering tegengaan van organisaties die ijveren tegen discriminatie en voor gelijkheid.

Christelijke gezinswaarden

Een meerderheid van de Poolse bevolking is aangesloten bij de katholieke kerk en als zodanig worden de publieke perceptie en acceptatie van de LGBT-gemeenschap sterk beïnvloed door katholieke morele doctrines. De ideologie van de LHBT-beweging zou de traditionele christelijke gezinswaarden en de Poolse identiteit bedreigen, zo waarschuwde partijleider Jaroslaw Kaczinsky. Activisten die in opstand kwamen tegen de door de staat en de kerk gepropageerde homofobie werden beschuldigd van het beledigen van religieuze gevoelens, waar tot twee jaar gevangenisstraf op staat.

Activisme

De zware straffen die je kan krijgen wanneer je je tegen de PiS-regering verzet weerhouden LGBT-activist Wiktoria er niet van zich uit te spreken over de homofobie en intolerantie die in Polen heerst. Nadat ze twee jaar in het Verenigd Koninkrijk had gestudeerd kwam ze terug naar haar geboorteland en trof een gemeenschap aan die mensen die queer zijn niet met open armen ontvangt. Daarom besloot ze zich in te zetten voor het verbeteren van de rechten van LGBT’ers. Zodoende richtte Wiktoria twee organisaties op. Lex Q en LGBT+ Youth Forum. Lex Q is een niet-gouvernementele organisatie die zich bezighoudt met de rechtsstaat en grondrechten. De organisatie bestaat uit kunstenaars en niet-kunstenaars die ontwrichtende kunst, ‘schokkend’ activisme, daadwerkelijke educatie en belangenbehartiging gebruiken om democratische kwesties en ongelijkheid in systemen die door het heteronormatieve patriarchaat zijn gecreëerd, bloot te leggen en te bestrijden.

“We geloven in intersectionele gelijkheid en we strijden voor mensenrechten voor alle mensen, van nature nauw aan de rechtsstaat. We ondermijnen het gepropageerde mainstream-verhaal door het ongemakkelijke, het van tevoren afgesproken en ronduit oneerlijke te onthullen en werken samen om de ‘ongewenste’ groepen binnen het verhaal te versterken om verandering te inspireren”, vertelt Wiktoria.

Met LGBT+ Youth Forum wordt de strijd tegen intolerantie en homofobie in Polen aangegaan. Als reactie op ontmenselijkende kruistochten tegen de “LHBT-ideologie” geeft het platform een ​​stem aan jongeren, deelt het hun verhalen, organiseert het protesten en verzamelt het jonge activisten die hongerig zijn naar verandering.

Gepolariseerd land

Ondanks het anti-LGBT imago van Polen is niet heel polen het eens is met de LGBT-vrije zones en ‘christelijke gezinswaarden’. Opvallend is dat deze zones allemaal in het zuidoosten van Polen liggen. Dat is ook het hart van de nationalistisch-conservatieve regeringspartij PiS. In het westen van Polen en in de meeste grote steden zijn de LGBT-vrije zones nergens te bekennen. In Gdansk en Warschau heeft het gemeentebestuur zelfs een non-discriminatiebelofte ondertekend. In Warschau gebeurde dat op initiatief van de liberale burgemeester Rafal Trzaskowski.

Zo weerspiegelde de LGBT-problematiek het gespleten, gepolariseerde Polen waar de linkse en liberale oppositie over zowat alles in de clinch ligt met de nationalistisch-conservatieve regeringspartij PiS. De liberale Burgercoalitie scoort bij wie jong, rijk, goed opgeleid, stedelijk, westers gericht en LGBT-tolerant is. PiS doet het prima op het armere, conservatievere, religieuzere, traditionelere platteland en bij minder fortuinlijke mensen uit grauwe voorsteden of vaak wat achtergebleven provinciesteden.

Sancties EU

Het anti-LGBT beleid van de PiS-regering zijn daarnaast ook in strijd met de grondwaarden van de EU. De zones zijn volgens Brussel discriminerend en daarmee in strijd met de EU-regels. Brussel dreigde met het dichtdraaien van de geldkraan. En dat zou een aanslag zijn op de Poolse staatskas. Polen is een van de grootste ontvangers van Europese subsidies. Het land krijgt jaarlijks ruim 12 miljard euro netto. Niet niks, als je bedenkt dat de totale Poolse rijksbegroting dit jaar zo’n 94 miljard euro is. Zowel de druk van de EU als het oplaaiende activisme binnen de Poolse gemeenschap lijken te werken. Polen is de LHBT-vrije zones aan het terugrollen. De eerste stappen richting een toleranter Polen zijn gezet, maar er is nog een lange weg te gaan voordat Polen echt een plek is waar je kan zie wie je bent ongeacht je gender-identiteit of geaardheid.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.