{"id":264,"date":"2019-09-13T10:43:17","date_gmt":"2019-09-13T08:43:17","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/marcmijnlieff\/?page_id=264"},"modified":"2023-11-10T15:27:37","modified_gmt":"2023-11-10T14:27:37","slug":"achtergrondverhaal","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/marcmijnlieff\/portfolio-slow\/achtergrondverhaal\/","title":{"rendered":"Achtergrondverhaal"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n

Het behouden van nieuwe politiek<\/h2>\n\n\n\n

Pieter Omtzigt schudt het politieke landschap op. Zijn nieuwe politieke partij \u2018Nieuw Sociaal Contract\u2019 staat er riant voor in de peilingen. De partij staat voorop in de peilingen en staat op het punt om als eerste nieuwe politieke partij de Tweede Kamerverkiezingen te winnen. We hebben al vaker gezien dat nieuwe partijen goed scoren bij verkiezingen, zoals de Boer Burger Beweging (BBB) en Forum Voor Democratie (FVD) en nog langer geleden de Lijst Pim Fortuyn (LPF). Maar hoe behoud je als nieuwe politieke partij je positie tot de volgende Tweede Kamerverkiezingen?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wat vooraf gaat<\/u><\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

In juli 2023 bereikte de toen alleen nog maar hypothetische partij van Omtzigt 46 zetels in een peiling van bureau I&O Research, en was daarmee met afstand de grootste partij. In de peiling van Maurice de Hond op 20 augustus, de dag na de bekendmaking van Nieuw Sociaal Contract, zit Omtzigt op 27 zetels, nog steeds de grootste. Zo snel zo groot, dat noemt Omtzigt zelf ‘onverantwoord’.\u00a0Toch zeggen de peilingen dat Pieter Omtzigt en zijn Nieuw Sociaal Contract enorm groot gaan worden.<\/p>\n\n\n\n

\u2018\u2019Als nieuwe politieke partij moet je een aantal drempels overkomen\u2019\u2019. Dit zegt Rick Van Well, promovendus politicoloog aan de Universiteit Leiden. Hij vertelt dat je als nieuwe politieke partij drie fases beleeft. \u2018\u2019De eerste fase is het aankondigen dat je een nieuwe politieke partij begint.  In deze fase begin je met een campagne, stel je een kandidatenlijst op en presenteer je het programma van je politieke partij\u2019\u2019. \u201cHierna volgt fase twee\u2019\u2019, vervolgt Van Well. Dit is de fase waar volgens Van Well \u2018\u2019de politieke partij erkend en geautoriseerd wordt bij de Kiesraad\u2019\u2019. De politieke partij moet aan een aantal wettelijke eisen voldoen. Dit houdt in dat er voldoende ondersteuningsverklaringen zijn getekend, handtekeningen van de kandidaten die op de lijst van de partij staan, zijn ondertekend en er moet een waarborgsom zijn betaald. Deze waarborgsom voor kandidaatstelling voor de Tweede Kamer bedraagt \u20ac 11.250. Als dit allemaal goed is verlopen, word je erkend door de Kiesraad. Dit gaat echter niet altijd goed. \u2018\u2019Soms verzuimen partijen\u2019\u2019, begint Van Well. Dit houdt in dat de politieke partij zich niet aan alle voorwaarden heeft gehouden. \u2018\u2019Dit betreft echt slordigheden die, zeker een nieuwe politieke partij, kan maken. Het gaat hier om bijvoorbeeld een handtekening die op een verkeerde plek is gezet of dat er documenten ontbreken\u2019\u2019, legt de politicoloog uit. Politieke partijen krijgen voor dit verzuim twee dagen de tijd van de Kiesraad om dit te herstellen. Als dit uiteindelijk allemaal goed is gegaan, bemachtig je \u2018zendtijd voor politieke partijen\u2019 op de NOS en breekt de derde en tevens laatste fase aan. \u2018\u2019De derde fase is de fase waarin je verkozen wordt in het parlement\u2019\u2019, sluit Van Well af. Om in het parlement te komen moet je de kiesdrempel \u2019overstappen\u2019. \u2018\u2019Die drempel is in Nederland redelijk laag\u2019\u2019, vindt de jonge politicoloog. De kiesdrempel is twee derde van \u00e9\u00e9n procent van alle stemmen voor \u00e9\u00e9n zetel.<\/p>\n\n\n\n

Oud parlementair verslagever Tino Wallaart heeft ook een opvatting over de fases van nieuwe politieke partijen. \u2018\u2019Vaak komen nieuwe politieke partijen binnen met een spectaculaire entree, maar om vervolgens te consolideren en door te groeien, is iets wat vaker fout dan goed gaat\u2019\u2019, begint Wallaart. \u2018\u2019De eerste fase is de verkiezingsfase. In deze fase word je uitgenodigd voor debatten, spreek je mensen op straat aan en word je eigenlijk heel belangrijk gemaakt\u2019\u2019, vervolgt Wallaart. \u2018\u2019Dat is heel leuk, maar de volgende fase is minder\u2019\u2019, zegt de oud parlementair verslagever van onder andere NOS. \u2018\u2019Daarna kom je in een fractie of commissie terecht en ben je dan aan alle regels gebonden om een bepaalde positie in te nemen. Deze fase is echt totaal anders dan de verkiezingsfase, die veel charmanter is. \u2018\u2019Dat is dan nog maar \u00e9\u00e9n uitdaging van een nieuwe politieke partij\u2019\u2019, eindigt Wallaart.<\/p>\n\n\n\n

Uitdagingen<\/u><\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

De politieke partij heeft nu een zetel behaalt, maar er komen dan nog veel meer uitdagingen op het pad. Volgens Van Well maakt het qua uitdagingen niet uit of de partij links of rechts is. \u2018\u2019De twee belangrijkste uitdagingen voor een nieuwe politieke partij zijn de eenheid in de partij bewaren en voldoende media aandacht genereren\u2019\u2019, vertelt Van Well. \u2018\u2019De eenheid bewaren is vaak een grote uitdaging. Dit komt omdat het nog niet altijd duidelijk is wat de koers gaat zijn van de partij\u2019\u2019, zegt Van Well. Volgens Van Well is de kans groot dat door onduidelijkheid van de richting waar de partij zich naartoe gaat bewegen er onderlinge verschillen binnen de partij ontstaan. Het risico hiervan is dat de partij gaat disfunctioneren en daardoor minder zetels gaat halen bij een volgende verkiezing. \u2018\u2019Een duidelijk voorbeeld hiervan is FVD\u2019\u2019, stelt Van Well. \u2018\u2019Zij zijn van een rechtse partij naar een veel meer extremistische en complottheorie partij gegaan\u2019\u2019, aldus Van Well. Bij \u2018FVD\u2019 zijn ze een andere koers gaan varen waar deze oorspronkelijk niet op leek. Ze zijn hierdoor flink gezakt in het aantal zetels en staan er ook minder goed voor in de peilingen, wat bewijst dat deze uitdaging tot gevolg kan hebben dat de partij een zinkend schip wordt.<\/p>\n\n\n\n

Een andere z\u00e9\u00e9r belangrijke uitdaging voor een nieuwe politieke partij is voldoende media aandacht genereren. De meeste politieke partijen genereren de grootste aandacht via de traditionele media. Dit gaat door middel van talkshows, actualiteitenprogramma\u2019s en de zendtijd voor politieke partijen. \u2018\u2019Dit is z\u00e9\u00e9r belangrijk, want zo blijft de politieke partij in het hoofd van de kiezer\u2019\u2019, zegt Van Well. \u2018\u2019Het is ook mogelijk om veel aandacht te genereren zonder de traditionele media, zoals via sociale media platforms, maar dat dit effectief werkt is zeer uitzonderlijk\u2019\u2019, drukt Van Well op het hart. Een voorbeeld hiervan waar de aandacht is gezocht buiten de traditionele media om en waar dit w\u00e9l effectief was, is Forum Voor Democratie. Toch blijven de traditionele media het belangrijkste kanaal voor nieuwe politieke partijen. De invloed die de media hebben op het aantal zetels van een partij is groot. \u2018\u2019Bij de vorige provinciale staten verkiezingen hebben we twee nieuwe partijen op gematigd rechts gezien, namelijk de Boer Burger Beweging en JA21. Ik heb geen formele analyse gedaan, maar het zou mij niks verbazen als lijstrekker van de BBB Caroline van der Plas v\u00e9\u00e9l meer media aandacht heeft gehad afgelopen jaren dan lijstrekker van JA21 Joost Eerdmans. Je ziet wat dit doet in de peilingen waar de BBB er veel beter voor staat dan JA21\u2019\u2019, eindigt Van Well.<\/p>\n\n\n\n

Tino Wallaart sluit zich aan bij de opvatting van Van Well. \u2018\u2019De media zijn een \u2018make or break\u2019 voor nieuwe politieke partijen. Extreem belangrijk dus\u2019\u2019, begint Wallaart. \u2018\u2019Ze hebben de LPF in 2002 keihard onderschat\u2019\u2019, stelt Wallaart. \u2018\u2019Nederland was af. Het ging goed met de economie en mensen waren tevreden. Iedereen van de media dacht dat we door gingen naar paars 3. De LPF werd dus niet echt serieus genomen\u2019\u2019, vertelt Wallaart. De LPF had een boodschap aan het volk, wat de media niet is opgevallen. Dat niet door hebben is een groot trauma geweest voor de media en daar lopen ze nu al zeker 20 jaar mee\u2019\u2019, zegt Wallaart stellig. \u2018\u2019Hierdoor wordt nu elke nieuwe politieke ster uiterst goed gevolgd, zoals bijvoorbeeld Caroline van der Plas\u2019\u2019.<\/p>\n\n\n\n

Als je al deze uitdagingen hebt doorstaan, krijg je als nieuwe politieke partij te maken met de streken en tactieken van de gevestigde parlementari\u00ebrs.<\/p>\n\n\n\n

Tactieken van de gevestigden<\/u><\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Als nieuwe politieke partijen de Tweede Kamer binnentreden, hebben vanaf dan ook de al gevestigde partijen met ze te maken. Zij hebben meerdere tactieken hoe te reageren op deze mogelijke nieuwe dreiging. \u2018\u2019De eerste mogelijke reactie is meebewegen\u2019\u2019, begint Van Well. \u2018\u2019Meestal komen nieuwe politieke partijen binnen door middel van een nieuw thema. Daar kunnen gevestigde politieke partijen in meebewegen. Hier zit w\u00e9l een risico aan vast\u2019\u2019, vervolgt Van Well. \u2018\u2019Het risico is dat je het nieuwe thema nog belangrijker en relevanter maakt, waardoor je de nieuwe politieke partij meer aandacht verschaft. Een ander risico is dat je te veel meebeweegt en je huidige kiezers kwijt raakt\u2019\u2019, aldus Van Well.<\/p>\n\n\n\n

\u2018\u2019De tweede mogelijke reactie is een tegenstelling opzoeken\u2019\u2019, vertelt Van Well verder. Echter, bij deze reactie hoort het risico dat door te veranderen van positie je de bestaande achterban kwijt raakt.<\/p>\n\n\n\n

\u2018\u2019De derde mogelijke reactie is negeren\u2019\u2019, zegt Van Well. Hierbij gaat het er volgens hem om, door de nieuwkomer te negeren hem irrelevant te maken. \u2018\u2019Als nieuwe politieke partijen met veel zetels de Kamer binnenkomen, is deze strategie echter onmogelijk\u2019\u2019, sluit Van Well af. Een voorbeeld hiervan is de BBB.<\/p>\n\n\n\n

Het is voor Van Well nog onduidelijk welke reactie strategie het beste werkt. Wat voor hem w\u00e9l duidelijk is, \u00eds wat de rol van financi\u00ebn zijn voor een nieuwe politieke partij.<\/p>\n\n\n\n

Financi\u00ebn<\/u><\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

De rol van hoeveel een nieuwe politieke partij te besteden heeft en het behouden van de positie tot een volgende verkiezing is minimaal volgens Van Well. Allereerst is het belangrijk om te weten hoe een politieke partij aan geld komt. Dit gaat door middel van ledenwerving en donaties. Ook komen nieuwe politieke partijen als zij een zetel behalen in aanmerking voor een subsidie van de overheid.<\/p>\n\n\n\n

Terug naar de rol van financi\u00ebn, want deze is beperkt volgens Van Well. \u2018\u2019Internationaal vergeleken besteden politieke partijen in Nederland niet zo heel veel geld aan campagnevoering. Het belangrijkste middel van de campagnevoering van partijen zijn de traditionele media, tv debatten en tegenwoordig ook aandacht genereren via sociale media, wat ook relatief beperkt is qua kosten\u2019\u2019, legt Van Well uit. \u2018\u2019Het is dus zeker niet zo dat voor elke euro die je meer besteedt aan de campagne, je meer zetels behaalt\u2019\u2019. Wanneer een nieuwe politieke partij zich voorbereid op een nieuwe verkiezing zijn financi\u00ebn niet het meest belangrijke middel om relevant te blijven. Dat zijn namelijk de media. \u2018\u2019Relevant blijven door middel van de media is veel belangrijker dan geld uitgeven aan de campagne\u2019\u2019. Alleen in de beginfase van een politieke partij zijn de financi\u00ebn belangrijk\u2019\u2019, concludeert Van Well.<\/p>\n\n\n\n

Wallaart is ook duidelijk over de invloed van financi\u00ebn. \u2018\u2019Ik durf te stellen dat financi\u00ebn nul komma nul verschil uitmaken in zetels\u2019\u2019, stelt de oud verslagever. \u2018\u2019Je strategie is het belangrijkst. Is je boodschap overtuigend genoeg en past het bij het thema van de verkiezingen, dan ga je binnen lopen op zetels\u2019\u2019, vertelt Wallaart. \u2018\u2019Is je boodschap niet overtuigend genoeg, dan kan je nog tonnen in filmpjes steken, maar dan lukt het nog niet\u2019\u2019, sluit Wallaart af.<\/p>\n\n\n\n

Data over de afgelopen 10 Tweede Kamerverkiezingen<\/u><\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n