Opinie: Er moet meer mentale gezondheidshulp komen voor jongeren

Opinie: Er moet meer mentale gezondheidshulp komen voor jongeren

Veel jongeren hebben tegenwoordig last van mentale problemen, gediagnosticeerd of niet. Vooral depressie en angststoornissen komen veel voor onder jongeren tussen de 12 en 18 jaar oud. (waarschuwing: dit artikel gaat over psychische problemen en de cijfers daarvan, ook wordt suïcide genoemd, als je gevoelig bent voor het lezen hierover raadt de auteur het af om verder te lezen).

PASCHA SPANGLER, ALMERE. 13 oktober 2020

Mentaal probleem een stoornis?
Er zijn verschillende ‘staten’ waarin iemand zich kan bevinden. Dat heet het mentaal welbevinden. Binnen het mentaal welbevinden vallen er twee categorieën: psychische problemen en psychische stoornissen. Het verschil tussen de twee ligt eraan of jij gediagnosticeerd bent met een mentale ziekte volgens de definitie van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Stel, jij gaat naar de therapeut of psycholoog met klachten van een stoornis, dan zal jij tot je gediagnosticeerd bent onder het kopje ‘psychische problemen’ vallen. Dit betekent niet dat je minderwaardig bent, alleen dat je nog niet gediagnosticeerd bent.

Cijfers over stoornissen onder jongeren
Het gaat heel erg achteruit met de jongeren de druk die op hun schouders wordt gelegd is soms onmogelijk te dragen zelfs voor de sterkste persoon op aarde.  Bijna 1 op de 3 jongeren lijdt aan psychische stoornissen of problemen. De meest frequente daarvan zijn: 15-20% verslaving aan drugs en/of alcohol, 10-15% lijdt aan depressie, 5-15% aan angststoornissen, 2-5% aan eetstoornissen, 2-3% aan borderline persoonlijkheidsstoornissen en 1% lijdt aan schizofrenie of bipolaire stoornis, dit is door een wetenschappelijke nieuwssite aan het eind 2018 bekend gemaakt. De oorzaken zijn bij stoornissen zoals depressie of substantiemisbruik niet moeilijk te achterhalen. Slaaptekort, stress, negatieve denkpatronen en kwetsbaarheid zijn maar een paar dingen waar veel jongeren steeds meer en steeds jonger mee te maken krijgen. “In de laatste tien jaar steeg het percentage van jongeren die leven met een mentale ziekte van 7 procent tot 8 procent, vooral onder meiden van 14 tot 17 jaar en mannen van 22 jaar was er een opvallende stijging”, aldus het RIVM.

Waarom zoeken de jongeren geen hulp?
Gezondheidshulp en daarmee vooral bedoeld: mentale gezondheidshulp, is niet altijd bereikbaar voor jongeren. Er zit vaak een schaamte bij of als je een angststoornis hebt zal je niet willen praten met een vreemde. Ouders weten niet af van hoe het kind zich voelt of wuiven het weg met het argument: “Je bent te jong om depressief te zijn,” of: “Wat heb jij nou om depressief over te zijn?”. Er zijn veel te veel redenen om juist géén hulp te zoeken, maar dat kan en mag wel. Jongeren moeten zich veilig kunnen voelen om te praten over hun ervaringen, trauma en overweldigende gevoelens.

Hoe kunnen de buitenstaande instanties helpen?
Plekken zoals school, werk of thuis zouden een goede haven zijn om jongeren het eerste zetje te geven. Zo is er op school altijd wel een leraar, decaan, afdelingsleider of misschien wel rector die jongeren vertrouwen. Zet deze mensen in om de kinderen te helpen, vooral als zij zien dat er iets begint te ontstaan van een stoornis. Ten tweede op werk. Collega’s kennen elkaar het best. Maak het veilig dat jongeren hun ‘collega-vrienden’ bij een leidinggevende signalen kunnen melden en maak het bespreekbaar. Als laatste gezinnen of familie. Soms kennen ouders hun kinderen slechter dan dat ze denken. Kinderen en jongeren houden vaak stoornissen verborgen voor hun ouders, uit schaamte en angst voor afkeur. De twee zinnen die ik in de vorige alinea noemde zijn voorbeelden van waarom jongeren vaak niet hulp zoeken binnen de familie of het gezin. Ik wil ouders aansporen om beter te letten op tekenen van depressie, substantie misbruik en angststoornissen etc. Als de jongere in kwestie niet met u wilt praten, vertel hen dan alleen dat u er altijd zal zijn, dit is de eerste stap naar de jongere om zich weer wat veiliger te voelen. Invalideer ook niet hun klachten, als zij u vertellen dat ze moe zijn uit het niets of zich heel slap en sip voelen, houdt ze dat extra dagje thuis en steun ze om aan te geven dat ze veilig zijn thuis. Dwing ze vooral niet om te praten, dat geeft hen een onprettig en opdringerig gevoel, houd het gebalanceerd en geef ze ook de ruimte om bijvoorbeeld wel even alleen te zijn als daar om gevraagd wordt.

Eigen ervaring
Jongeren zoals ik en veel van mijn vrienden hebben nog steeds last van depressieve klachten of matige angststoornissen. Ook veel van ons weten niet hoe dat is ontstaan. Wij vinden het niet prettig om ons leeg te voelen en soms resulteert dit in hele vervelende en ongezonde ‘coping mechanisme’, zoals zelfverwonding of zelfs poging tot zelfmoord. Gelukkig ben ik zelf nog hier met milde klachten, dit artikel is geen oproep voor medelijden, het is een oproep aan de instanties om jongeren heen om klachten te her- en erkennen zodat jongeren zich veilig kunnen voelen ergens in die instanties. Zo kunnen we met elkaar steeds een beetje beter psychische stoornissen begrijpen en verhelpen of behandelen, zo worden we steeds allemaal stukje bij beetje mentaal gezonder.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *