‘Je hebt ons huis in dezelfde kleur geschilderd als het politiebureau’

‘Je hebt ons huis in dezelfde kleur geschilderd als het politiebureau’

Colorful painted buildings of Favela in Rio de Janeiro Brazil

Het is vrijdag avond, 1 april. De Laatste avond dat de schilders van United Paintings samen met vrijwilligers en vluchtelingen schilderen aan een kunstwerk in de Oostelijke passagetunnel van het Station Amsterdam Centraal. 8 april is de grote opening. Dre Urhahn is medeoprichter van United Paintings. Hij vertelt ‘United Paintings is ontstaan in een Favela in Rio. Ik wilde de wereld mooier en kleurrijker maken door de favela te veranderen in een gigantisch kunstwerk.’ 

Hoe is United Paintings ontstaan?
‘Het is ontstaan in de favela Vila Cruzeiro. Samen met mijn vriend Jeroen Koolhaas ging ik in 2004 naar deze sloppenwijk om een documentaire te maken over het leven in een favela. Ik leerde dat favela’s ontstonden door immigranten en mensen van het platteland die naar de stad trokken hopend op een betere toekomst. Vila Cruzeiro is bijna een eigen stad in Rio. Bekend van het nieuws, waar verhalen van armoede, misdaad en gewelddadige oorlogen tussen politie en drugsbendes vandaan komen. Het is een stad met eigen regels, afgesloten van de rest van Rio. Op de laatste draaidag van onze documentaire gingen we nog wat drinken. We keken uit over een berg, die bestond uit één grote sloppenwijk. De huizen zijn met de hand gebouwd door de bewoners zelf. Veel huizen zijn niet bepleisterd en bestaan uit ruwe baksteken en golfplatendaken. De meeste huizen zagen eruit alsof ze nog lang niet klaar waren. Opeens kregen Jeroen en ik het idee: ‘Hoe zou het er uit zien als alle huizen, gepleisterd en geverfd waren?’ We stelden ons één groot ontwerp voor. Één groot kunstwerk. Wie zou dat verwachten op een plek als dit?’

Hoe hebben jullie dit idee in werking gezet?
‘We begonnen de huizen te tellen maar raakten al gauw de tel kwijt. Samen met Jeroen vertelde ik onze vriend Nanko, die een NGO runde in Vila Cruzeiro over ons idee. Nanko was meteen enthousiast en zei ‘Iedereen zou hier dolgraag zijn huis beschilderd willen, dan is een huis pas écht af.’ Nanko introduceerde ons bij de juiste mensen. Samen met twee bewoners kozen we drie huizen midden in de favela uit om te beschilderen. We maakten een ontwerp van een jongen met een vlieger. Als eerste verfden we de drie huizen helemaal blauw. Ik vond het er zelf al goed uit zien maar de bewoners haatten het. Ze vroegen: ‘Wat heb je gedaan? Je hebt ons huis in dezelfde kleur geschilderd als het politiebureau.’ Dat kan natuurlijk niet in een favela. Met enige spoed schilderden we de jongen met de vlieger op de gebouwen.’

Hoe gingen jullie verder met jullie project?
‘Lokale media pikte ons project van de jongen met de vlieger op. Zelfs de Guardian schreef erover met de kop: ‘Notorius slum becomes open-air gallery’. Aangemoedigd door dit succes begonnen we aan een tweede project. Samen met Jeroen ontdekte ik een straat die was bedekt met beton. We fantaseerden over een rivier in Japanse stijl met kooikarpers die erin zwommen. We besloten om de rivier te gaan schilderen. Toen we begonnen konden we niet vermoeden dat we een jaar bezig zouden zijn met dit tweede project. Elias hielp ons met schilderen en bood ons zelfs een plek aan in zijn huis. We zijn in de favela gaan wonen, samen met Elias en zijn familie.’

Hoe was het om in de favela te wonen?
‘We trokken in toen er net een nieuwe drugsoorlog uitbrak tussen de politie en de drugsbendes. De schoten waren beangstigend maar we ontdekten dat de mensen in de favela’s elkaar echt steunen in tijden van nood. Elke week organiseerden we barbecues. Want als je een barbecue organiseert verander je van gast in gastheer. Door deze barbecues leerden we iedereen in de buurt kennen. Het project van de kooikarpers was zo groot en zo gedetailleerd dat het me echt bijna tot waanzin dreef maar door dit project heb ik de favela en zijn bewoners wel écht leren kennen.’

Hoe gingen jullie verder?
‘Na al die tijd was de droom van de heuvel er nog steeds. We begonnen met het maken van schetsen, modellen en we bedachten dat onze ideeën en ontwerpen wat simpeler moesten zijn dat de kooikarper rivier. We kregen de kans om dit uit te proberen in Santa Marta, een gemeenschap midden in Rio. We maakten voor deze plek een ontwerp en vonden bewoners bereid die mee wilden werken. Als je idee belachelijk groot is, is het makkelijker is om mensen mee te laten doen. De mensen van Santa Marta werkten samen aan het ontwerp en na iets meer dan een maand was ons ontwerp gerealiseerd. Het resultaat ging de hele wereld rond.’

Wat gebeurde er na het schilderen van Santa Marta?
‘De heuvel van Vila Cruzeiro lag nog op ons te wachten. We gingen op zoek naar financiering en hebben jarenlang geprobeerd om ons plan te realiseren. De financiering kregen we niet rond en we besloten een crowdfunding-campagne te starten. Ruim een maand later hadden we ruim 100.000 dollar opgehaald. Voor mij was dit echt een ongelofelijk moment. Eindelijk hadden we de vrijheid om aan onze droom te gaan beginnen.’

Meike van der Ploeg was aanwezig bij de kunstenaars van United Paintings in het Station Amsterdam Centraal bekijk de video hieronder.

https://www.youtube.com/watch?v=NsjsudzGuLM

Over de auteur

Meike van der Ploeg

Meike van der Ploeg is een jonge journalist met een hart voor human interest. Ze is geboren en opgegroeid in Haarlem en woont sinds kort in het bruisende Amsterdam. Wat haar drijft is het vertellen van verhalen die mensen met elkaar verbinden. Ze studeert met veel enthousiasme aan de Hogeschool Utrecht.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *