<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
[aesop_image img=”https:\/\/svjmedia.nl\/nikkivanderkruk\/wp-content\/uploads\/sites\/631\/2024\/04\/ZSD_5014-scaled.jpg” panorama=”on” imgwidth=”80%” imgheight=”500″ credit=”Nikki van der Kruk” align=”center” lightbox=”on” captionsrc=”custom” caption=”Guggenheim Museum in Bilbao.” captionposition=”left” revealfx=”off” overlay_revealfx=”off”]<\/p>\n
In slechts een paar decennia heeft het Spaanse Bilbao een opmerkelijke transformatie ondergaan. Waar nu het Guggenheim Museum de aandacht trekt en straten gevuld zijn met goedgehumeurde locals en toeristen, was voor de jaren 90 niet veel bijzonders te zien. De Baskische regering besloot in 1991 om van de grauwe industriestad een bruisende toeristische trekpleister te maken. De grootste stad van het Baskenland kende na industri\u00eble hoogtijdagen talloze crises en het doel werd Bilbao nieuw leven in te blazen. <\/span>De transformatie wordt gezien als een succesverhaal, waarin de komst van het Guggenheim de hoofdrol speelt. Het museum met moderne kunst trekt veel toeristen aan, met dit jaar een recordaantal van 1,3 miljoen bezoekers en geeft de economie een boost. Maar het groeiende toerisme brengt ook discussies met zich mee.\u00a0<\/span><\/p>\n Vervuilde industriestad \u00a0<\/i><\/strong><\/p>\n Het gegeven dat een grote stad te maken krijgt met groeiend toerisme, is niet uitzonderlijk. Bilbao kent echter een bijzondere geschiedenis en is in korte tijd aanzienlijk veranderd. De burgemeester van Bilbao, Juan Mar\u00eda Aburto, vertelde in een interview met <\/span>The Guardian<\/span><\/a> dat de stad voor de komst van het Guggenheim Museum veel grauwer en grijzer was en te maken had met enorme luchtverontreiniging vanwege de uitstoot van de staalfabrieken. De waarde van de grote haven en voorheen succesvolle industrie zwakte af door toenemende concurrentie van andere industriesteden. Daarnaast kende de stad, net als heel Europa, veel crises in de 20e eeuw. Een werkloosheidspercentage van 27%, aanslagen van terreurorganisatie ETA en overstromingen met veel schade tot gevolg. Dit heeft allemaal grote impact gehad op de stad en de toekomst zag er dan ook niet rooskleurig uit; Bilbao oogde als een stad in verval.\u00a0<\/span><\/p>\n <\/p>\n [aesop_image img=”https:\/\/svjmedia.nl\/nikkivanderkruk\/wp-content\/uploads\/sites\/631\/2024\/04\/01_009826_F-000118-011-scaled.jpg” panorama=”off” imgwidth=”60%” credit=”Gemeentelijk archief van Bilbao. Fonds: gemeenteraad Bilbao.” align=”center” lightbox=”on” captionsrc=”custom” caption=”Huidige Deustu-brug in Bilbao, 1953. ” captionposition=”left” revealfx=”inplace” overlay_revealfx=”off”]<\/p>\n <\/p>\n Om dit tegen te gaan <\/span>riepen de gemeente Bilbao en de Baskische regering een initiatief in het leven om de stad te herstructureren. Dat initiatief werd geleid door \u2018<\/span>the Association for the Revitalisation of Metropolitan Bilbao\u2019<\/span><\/i>, beter bekend als Bilbao Metropoli-30, opgericht in 1991. Er kwam een uitgebreid plan op tafel om de stad grondig onder handen te nemen met als doel Bilbao te laten herstellen na roerige tijden. Het streven was dat de stad niet alleen meer geassocieerd zou worden met industrie, maar dat de focus zou komen te liggen op recreatie en cultuur.\u00a0<\/span><\/p>\n Dat zo\u2019n groot en opvallend museum terecht is gekomen in toentertijd zo\u2019n kleine industriestad, is niet erg voor de hand liggend. Stichting Guggenheim wilde graag naast het oorspronkelijke museum in New York, een soortgelijke vestiging in Europa. Er bleek echter geen enkele stad ge\u00efnteresseerd, mede omdat er een grote investering van de lokale overheid gevraagd werd. Bilbao daarentegen zag er w\u00e9l potentie in en vond het een uitgelezen kans om het nieuwe imago te helpen cre\u00ebren. \u201cHet idee om cultuur als transformerend element te gebruiken was destijds nog geen bewezen succes, het was een beetje een droom\u201d, zegt de directeur van het Guggenheim Museum Bilbao, Juan Ignacio Vidarte tegen The Guardian. Stichting Guggenheim was dan ook niet meteen overtuigd. Eider Inunciaga, wethouder van EAJ-PNV, de grootste politieke partij in Bilbao, licht dit toe. “Onze stad was in die jaren zo lelijk, vies en onaantrekkelijk dat stichting Guggenheim hier het museum aanvankelijk helemaal niet wilde hebben. De toezegging dat de stad grootscheeps onder handen zou worden genomen en een enorme opknapbeurt zou krijgen, deed Guggenheim overstag gaan. In 1997 opende het museum haar deuren.”<\/span><\/p>\n <\/p>\n [aesop_image img=”https:\/\/svjmedia.nl\/nikkivanderkruk\/wp-content\/uploads\/sites\/631\/2024\/04\/01_009749_F-000119-015.jpg” panorama=”off” imgwidth=”60%” credit=”Gemeentelijk archief van Bilbao. Fonds: Gemeenteraad Bilbao.” align=”center” lightbox=”on” captionsrc=”custom” caption=”Guggenheim Museum in aanbouw, 1996. ” captionposition=”left” revealfx=”inplace” overlay_revealfx=”off”]<\/p>\n De transformatie van Bilbao wordt vaak toegeschreven aan de komst van het Guggenheim Museum, maar Bilbao startte destijds ook andere grote projecten om de stad nieuw leven in te blazen. Sterker nog, deze waren in financi\u00eble omvang zelfs groter dan de bouw van het museum, dat de stad zelf grotendeels financierde. De grootste investering en taak was het aanleggen van een eigen metronetwerk. Na een bouwperiode van zo\u2019n zeven jaar opende de eerste metrolijn in 1995. Daarnaast werd de rivier Nervi\u00f3n gereinigd, die begin jaren tachtig een zuurstofniveau had van nul procent. Na een jarenlange, gigantische schoonmaakoperatie was dit 60 procent.<\/span><\/p>\n \u201cIk herinner me een vreselijk vervuilde riviermonding. En het waren niet alleen de industri\u00eble activiteiten, er was ook geen goede riolering. De geur die uit het water kwam was behoorlijk ondraaglijk\u201d, <\/span>verklaarde<\/span><\/a> de burgemeester. Eider Inunciaga, die wethouder is van onder andere Internationale Zaken, beschouwt de rivier als het fundament van de stad. \u201cEr wordt vaak gesproken over het Guggenheim-effect, maar we benadrukken graag dat het succes niet alleen door het Guggenheim Museum komt, maar door de gehele reconstructie van de stad. Het reinigen van de rivier kostte zelfs zes keer zoveel als het museum.\u201d Bij veel inwoners stuitte dit aanvankelijk op onbegrip. \u201cMen vroeg zich af waarom er zo\u2019n gigantische investering in de rivier en een museum werd gedaan. Een begrijpelijke vraag onder een bevolking die te kampen heeft met hoge werkloosheid. De gedachte was destijds dat dat geld rechtstreeks in die crisis gestoken moest worden en niet in vage toekomstplannen. Maar toen mensen eenmaal de impact van de herstructurering zagen, niet alleen op het toerisme, maar ook als onderdeel van een geheel plan om de stad leefbaarder te maken, dachten ze er anders over”, licht de wethouder toe.<\/span><\/p>\n Toerisme<\/strong><\/p>\n Het plan om Bilbao nieuw leven in te blazen verliep succesvol; het opgeknapte Bilbao trok al gauw een groot aantal toeristen. Voornamelijk het architectonisch opmerkelijke Guggenheim Museum kon al snel rekenen op grote populariteit. In 1998, het jaar na de opening, ontving het museum al 1,3 miljoen bezoekers. Voor de jaren die daarop volgden was dit een piek, maar het museum bleef ieder jaar veel bezoekers ontvangen.\u00a0<\/span><\/p>\n Vanaf 2018 houdt de gemeente de toerismecijfers nauwkeurig bij. De verwachting was dat de coronacrisis, net zoals in veel andere steden, een blijvend negatief effect zou hebben op het toerisme. Echter bleek uit deze gegevens dat in 2022 de bezoekers- en toerismecijfers weer hersteld waren en zelfs een hoogtepunt hadden bereikt; er waren niet eerder zoveel toeristen geweest.\u00a0<\/span><\/p>\n