{"id":1229,"date":"2025-11-07T16:45:54","date_gmt":"2025-11-07T15:45:54","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/onair\/?p=1229"},"modified":"2025-11-07T23:28:19","modified_gmt":"2025-11-07T22:28:19","slug":"factcheck-dat-de-schoolgaande-jeugd-rechtser-stemt-dan-volwassenen-doordat-ze-minder-lezen-is-ongefundeerd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/onair\/1229\/factcheck-dat-de-schoolgaande-jeugd-rechtser-stemt-dan-volwassenen-doordat-ze-minder-lezen-is-ongefundeerd\/","title":{"rendered":"FACTCHECK: Dat de schoolgaande jeugd rechtser stemt dan volwassenen doordat ze minder lezen, is ongefundeerd"},"content":{"rendered":"

Let op: Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.<\/strong><\/p>\n

Bewering<\/strong><\/p>\n

Doordat jongeren steeds minder lezen en zonder reflectie, stemt de schoolgaande jeugd nog rechtser dan volwassenen.<\/span><\/p>\n

Oordeel<\/strong><\/p>\n

Ongefundeerd<\/span><\/p>\n

Context<\/strong><\/p>\n

Dagelijks is er in het Dagblad Trouw een gedeelte voor de opinie van lezers. In deze lezersreacties kunnen de lezers hun visie delen over bepaalde onderwerpen. Aangezien de verkiezingsuitslag op 31 oktober bekend werd, is er op 3 november een lezersreactie gepubliceerd over de uitslag. \u2018Doordat jongeren steeds minder lezen en zonder reflectie, stemt de schoolgaande jeugd nog rechtser dan volwassenen\u2019, stelt docent Nederlands Pascal Meijer. Deze reactie is de moeite waard om te controleren, aangezien er eerder al een artikel in de Volkskrant met de kop \u2018Waarom veel jongeren op rechtse partijen stemmen\u2019. De reactie van Meijer zou dus een verklaring zijn voor dit standpunt. Daarnaast is het rechtser stemmen van jongeren ook een duiding van de toekomst van de politiek, waardoor een redenering over hoe deze toekomst tot stand is gekomen de moeite waard is om een factcheck over te maken.\u00a0<\/span><\/p>\n

Leesvaardigheid<\/strong><\/p>\n

Om de stelling te onderbouwen wordt er een onderzoek aangehaald van het PISA-onderzoek, uitgevoerd door onder andere onderzoekers van de Universiteit Twente, het Expertisecentrum Nederlands en KBA Nijmegen<\/span>. In het <\/span>PISA-onderzoek<\/span><\/a> wordt de leesvaardigheid van 15-jarigen onderzocht, hierbij is er een daling van de leesvaardigheid te zien van de Nederlandse jeugd. Het is namelijk van 485 punten in 2018 met ongeveer 30 punten gedaald in 2022. Leesvaardigheid is daarentegen van belang, zo staat er in het PISA-onderzoek: \u2018Een goede leesvaardigheid is essentieel voor een succesvolle deelname aan de maatschappij. Goed kunnen lezen is bijvoorbeeld nodig om vacatures te begrijpen, een sollicitatieformulier in te vullen of de betrouwbaarheid van een tekst te evalueren.\u2019 Deze vaardigheid is dus ook nodig om partijprogramma\u2019s te begrijpen en te interpreteren. Het is dus te bevestigen dat het slechter gaat met de leesvaardigheid van jongeren, maar of het van invloed is op het stemgedrag van de jongeren is onduidelijk. Onderzoeker Nikki Dekker doet onderzoek naar de politieke opvattingen van jongeren. Over de claim van Meijer zegt Dekker het volgende: \u2018Ik zou zeggen dat het niet klopt, omdat we breder moeten kijken dan leesvaardigheid. Er is meer gaande, waaronder de opkomst van sociale media. Daarentegen merk ik wel dat <\/span>bijna altijd jongens significant conservatiever <\/span>zijn in hun opvattingen.\u2019<\/span><\/p>\n

Schoolgaande jeugd<\/strong><\/p>\n

De bewering van Meijer duidt erop dat het gaat om schoolgaande jeugd, oftewel middelbare scholieren. Aangezien deze bevolkingsgroep nog niet kiesgerechtigd is, vinden er aparte Scholierenverkiezingen plaats op het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Uit deze Scholieren Tweede Kamerverkiezingen is volgens organisator <\/span>ProDemos<\/span><\/a> op te maken hoe de politiek vorm zou krijgen indien deze jongeren het voor het zeggen hadden. Daarnaast stimuleert het jongeren om te gaan stemmen op de wanneer ze kiesgerechtigd zijn. Uit <\/span>onderzoek van de <\/span>Political Science Research and Methods van de Cambridge Universiteit<\/span><\/a> blijkt dat vroegtijdige ervaringen op het gebied van stemmen voor verkiezingen, aanmoedigen tot opkomst bij soortgelijke verkiezingen. Oftewel, de scholierenverkiezingen geven een duiding over hoe de Nederlandse politiek er in de toekomst uit gaat zien. Daarnaast is het volgens onderzoeker Nikki Dekker, een misvatting dat jongeren geen interesse hebben in de politiek. Dekker: \u2018In vergelijking met volwassenen zijn jongeren zeker niet minder ge\u00efnteresseerd, eigenlijk is er geen verschil van elkaar. Jongeren vinden het concept van politiek minder interessant, maar de specifieke thema\u2019s gaan ze wel aan.\u2019\u00a0<\/span><\/p>\n

Scholierenverkiezingen 2025<\/strong><\/p>\n

Om te onderzoeken of de schoolgaande jeugd rechtser stemt dan volwassenen, heb ik gekeken naar de uitslag van de Scholierenverkiezingen<\/a> voor de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Bij deze verkiezingen waren 160812 geldige stemmen, dit aantal is nodig om de kiesdeler te berekenen. De Tweede Kamer bevat 150 zetels. De kiesdeler wordt berekend door het aantal geldige stemmen te delen door het aantal zetels, waardoor de kiesdeler 1072,08 wordt. De kiesdeler kon vervolgens worden toegepast op het totaal aantal stemmen per partij om te berekenen welk aantal volle zetels ze krijgen. Hieruit volgt een lijst van achttien partijen die door de scholieren de \u2018Tweede Kamer\u2019 in zijn gestemd (Bijlage 1).<\/span><\/p>\n