{"id":2103,"date":"2026-03-26T15:46:37","date_gmt":"2026-03-26T14:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/onair\/?p=2103"},"modified":"2026-03-26T15:46:37","modified_gmt":"2026-03-26T14:46:37","slug":"factcheck-relationele-en-seksuele-vorming-rsv-cse-maakt-kinderen-niet-seksueel-actiever","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/onair\/2103\/factcheck-relationele-en-seksuele-vorming-rsv-cse-maakt-kinderen-niet-seksueel-actiever\/","title":{"rendered":"Factcheck: Relationele en seksuele vorming (RSV\/CSE) maakt kinderen niet seksueel actiever."},"content":{"rendered":"
“Relationele en seksuele vorming (RSV\/CSE) maakt kinderen juist seksueel actiever.\u201d<\/a> Die claim komt naar voren in een artikel van Gezin in Gevaar<\/a> over de Week van de Lentekriebels. Volgens de organisatie zou seksuele voorlichting op scholen juist negatieve effecten hebben op jongeren, zoals meer of eerder seksueel gedrag. Ik onderzocht waarop deze uitspraak is gebaseerd en wat het wetenschappelijk bewijs laat zien.<\/strong><\/p>\n De claim: “Relationele en seksuele vorming (RSV\/CSE) maakt kinderen juist seksueel actiever.\u201d<\/a><\/strong><\/p>\n Oordeel: onjuist.<\/strong><\/p>\n De claim van Gezin in Gevaar<\/a><\/strong><\/p>\n In het artikel \u201cWeek van de Lentekriebels: 7 schadelijke gevolgen van relationele seksuele vorming\u201d<\/a>\u00a0 stelt Gezin in Gevaar<\/a> dat relationele en seksuele vorming negatieve gevolgen kan hebben voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren, en dat programma\u2019s voor seksuele vorming jongeren meer sexualiseren. Daarbij verwijst het platform onder andere naar een analyse<\/a> van het Amerikaanse Institute for Research and Evaluation (IRE)<\/a> die volgens Gezin in Gevaar<\/a> laat zien dat veel programma\u2019s voor seksuele vorming geen positief effect hebben. Deze IRE\u2011analyse<\/a> bekeek internationale studies buiten de Verenigde Staten en concludeerde volgens de originele auteurs dat er weinig bewijs is voor de effectiviteit van CSE.<\/p>\n Kritiek op de IRE\u2011analyse<\/strong><\/p>\n In de wetenschappelijke literatuur is een heranalyse gepubliceerd die de methodologie van het IRE\u2011rapport kritisch beoordeelt. In Sexual and Reproductive Health Matters<\/a> beargumenteren VanTreeck, Elnakib en Chandra\u2011Mouli dat het IRE\u2011rapport ernstige tekortkomingen heeft in zijn methodologie en analyse. Zij schrijven dat het originele rapport geen duidelijke zoekstrategie en selectiecriteria hanteerde, studies zonder de benodigde uitkomstgegevens als \u201cineffectief\u201d bestempelde, het analytisch kader zo was opgezet dat positieve effecten werden geminimaliseerd en dat in 74% van de studies die werden hergeanalyseerd fouten in de data werden gevonden.<\/p>\n Deze heranalyse concludeert dat de methodologische gebreken de juistheid van de conclusies ondermijnen. Parallel hieraan verscheen een korte kritische commentaarpublicatie<\/a> in Journal of Adolescent Health<\/a> die soortgelijke problemen benoemt in de classificatie van effecten van CSE in het oorspronkelijke rapport JAH\u2011commentaar.<\/p>\n Rutgers verwijst in haar reactie bij ons naar deze kritiek. Josien Jacobs persvoorlichter van Rutgers<\/a> verteld: \u201cDe beweringen van Gezin in Gevaar<\/a> kloppen niet. Het \u2018onderzoek\u2019 wat aangehaald wordt door Civitas is drie jaar geleden al uitvoerig onderzocht en als onwettenschappelijk bestempeld\u201d. Josien verteld daarover verder: \u201cDe wetenschappers stelden zelfs dat de analyse van IRE een poging lijkt om de effectiviteit van CSE bewust te ondermijnen ten gunste van ideologische standpunten.”De heranalyse<\/a> verscheen in het Journal of Adolescent Health<\/a>.<\/p>\n Buitenlandse programma\u2019s niet \u00e9\u00e9n\u2011op\u2011\u00e9\u00e9n vergelijkbaar met Nederland<\/strong><\/p>\n Gezin in Gevaar<\/a> verwijst naar Amerikaanse programma\u2019s zoals It\u2019s Your Game\u2026Keep It Real! (IYG), \u00a1Cu\u00eddate! en Teen Outreach Program als bewijs dat relationele en seksuele vorming jongeren \u201cseksueler maakt\u201d. IYG is een curricula-gebaseerd programma voor middelbare scholieren dat kennis en vaardigheden over relaties, seksualiteit en veilige keuzes wil vergroten.<\/p>\n Een computergebaseerde variant, It\u2019s Your Game\u2011Tech, richt zich ook op het vergroten van kennis en zelfvertrouwen in veilig gedrag bij middelbare scholieren. Evaluatiestudies tonen verbeteringen in kennis en houdingen, maar geen significante verschillen in daadwerkelijke seksuele activiteit tussen interventie en controlegroepen (PMC).<\/p>\n Deze programma\u2019s richten zich specifiek op middelbare scholieren (ongeveer 12\u201315 jaar) binnen de Amerikaanse context. Ze zijn getest met controlegroepen en longitudinale metingen. De programma\u2019s, doelgroep en context verschillen fundamenteel van de Nederlandse basisschool en VO\/MBO-lesprogramma\u2019s zoals de Week van de Lentekriebels<\/a> en Lang Leve de Liefde<\/a>. Daardoor kunnen de resultaten van deze Amerikaanse studies niet \u00e9\u00e9n op \u00e9\u00e9n worden toegepast op Nederlandse leerlingen.<\/p>\n Evaluatierapporten over relationele en seksuele vorming<\/strong><\/p>\n Naast internationale studies bestaan er ook meerdere Nederlandse evaluaties van relationele en seksuele vorming (RSV). Uit een landelijke peiling onder basisscholen blijkt dat scholen RSV vooral inzetten om sociale veiligheid, weerbaarheid en relationele vaardigheden te versterken, en niet primair om seksueel gedrag te stimuleren. In de Peiling Relationele en seksuele vorming in het basisonderwijs (Gendi, 2022)<\/a> wordt beschreven dat scholen aandacht besteden aan thema\u2019s als grenzen aangeven, respectvolle omgang en mediawijsheid.<\/p>\n Ook verwijst de Rijksoverheid<\/a> naar internationaal en Nederlands onderzoek waaruit volgt dat relationele en seksuele vorming samenhangt met betere kennis, positievere attitudes en veiliger gedrag onder jongeren, zonder aanwijzingen dat leerlingen eerder seksueel actief worden.<\/p>\n Aanvullend beschrijft het achtergronddossier van Rutgers<\/a> dat effectieve programma\u2019s zich richten op relationele vaardigheden, consent en weerbaarheid, en dat wetenschappelijke evaluaties juist wijzen op uitstel van seksueel debut en veiliger gedrag wanneer seksuele voorlichting structureel wordt aangeboden.<\/p>\n Bredere evaluaties van CSE, waaronder internationale richtlijnen en overzichten, laten doorgaans een ander beeld zien van de effecten van seksuele voorlichting. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie<\/a> is er geen bewijs dat CSE seksuele activiteit vergroot; in veel gevallen lijkt het integendeel samen te hangen met veiliger gedrag en later seksueel debut.<\/p>\n Reactie gevraagd aan Gezin in Gevaar<\/strong><\/p>\n