{"id":264,"date":"2019-09-13T10:43:17","date_gmt":"2019-09-13T08:43:17","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/pepijnvanwezenberg\/?page_id=264"},"modified":"2020-10-24T16:51:12","modified_gmt":"2020-10-24T14:51:12","slug":"achtergrondverhaal","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/pepijnvanwezenberg\/portfolio-slow\/achtergrondverhaal\/","title":{"rendered":"Pas op, daar komt een oudje"},"content":{"rendered":"

[aesop_image img=”https:\/\/svjmedia.nl\/pepijnvanwezenberg\/wp-content\/uploads\/sites\/421\/2020\/10\/Fietsende-ouderen-scaled.jpg” panorama=”off” align=”center” lightbox=”on” captionsrc=”custom” captionposition=”left” revealfx=”off” overlay_revealfx=”off”]<\/p>\n

Het aantal 70-plussers dat omkwam op de fiets steeg in de afgelopen twintig jaar met 68 procent. I Foto: Pepijn van Wezenberg<\/em><\/p>\n

Met 37.000 kilometer aan fietspad en bijna 23 miljoen fietsen kan met recht worden gezegd dat Nederland een fietsland is. Toch blijkt de veiligheid van ouderen op de fiets niet te kunnen worden gegarandeerd. De afgelopen twintig jaar steeg het aantal 70-plussers dat omkwam op de fiets met 68 procent. Wat is hieraan te doen?<\/strong><\/p>\n

Ouderen op de fiets, genietend van de natuur op een pas aangeschafte e-bike. Het is een idyllisch tafereeltje. Echter, dit standaard fenomeen dat iedere verkeersdeelnemer zich eenvoudig voor de geest kan halen, blijkt helemaal niet zo rooskleurig als het lijkt. Van de in totaal 203 doden die het afgelopen jaar omkwamen door een fietsongeluk, zijn 119 slachtoffers ouder dan zeventig jaar, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is 68 procent meer dan twintig jaar geleden, terwijl het aantal fietsdoden in het algemeen juist daalde.<\/p>\n

Toch is de forse stijging onder 70-plussers niet geheel verrassend. Nederland vergrijst en ziet het aantal ouderen toenemen. Dit betekent niet alleen dat meer bejaarden op een tweewieler stappen. Het betekent ook dat de verkeersveiligheid afneemt. Met het ouder worden verslechtert het gezichts-, gehoor- en reactievermogen. Bovendien hebben ouderen problemen met het verdelen van aandacht. In combinatie met hun fysieke kwetsbaarheid leidt dit ertoe dat zij minder veilig op de fiets stappen dan andere leeftijdsgroepen.<\/p>\n

Een voorbeeld van een voor ouderen lastige situatie is het links afslaan op een druk kruispunt. Volgens Patrick Rugebregt, woordvoerder van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), komen hier een aantal probleempunten samen. \u201cOp een kruispunt moet je op meerdere dingen tegelijk letten, iets waar juist ouderen last van ervaren. Ze reageren trager en kunnen bijvoorbeeld niet over hun schouder kijken. Een brede middenberm kan dan oplossing bieden. Fietsers nemen het kruispunt in twee stappen en hebben de tijd om halverwege te rusten.\u201d<\/p>\n

Gebrekkige fietspaden<\/strong>
\nNaast de vergrijzing is er nog een factor die zorgt voor een hoog aantal dodelijke fietsongelukken onder 70-plussers: de infrastructuur. In 2008 deed Rijkswaterstaat voor het eerst onderzoek naar de rol van infrastructuur bij eenzijdige ongelukken. Daaruit bleek dat deze in ruim de helft van de ongevallen waar maar \u00e9\u00e9n verkeersdeelnemer aanwezig was een rol speelde. Ruim tien jaar later blijkt dit nog steeds het geval.<\/p>\n

\u201cDe fietsinfrastructuur kan niet meegroeien met de toenemende drukte op de fietspaden\u201d, legt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen uit. \u201cDe oude wegen die nog uit de vorige eeuw stammen zijn niet meer geschikt voor het huidige verkeer.\u201d Uit onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) blijkt dat het fietsgebruik de afgelopen tien jaar met bijna 11 procent is toegenomen. Daarnaast heeft de opkomst van de e-bike ervoor gezorgd dat de snelheidsverschillen op het fietspad groter zijn geworden. \u201cHier zijn ouderen, de groep die juist een e-bike aanschaft, vaak de dupe van.\u201d<\/p>\n

Voorbereid de weg op<\/strong>
\nDoet de overheid dan niets tegen het hoge aantal ongelukken onder ouderen? Wel degelijk. Zo is speciaal voor ouderen het programma \u2018Doortrappen\u2019 ontwikkeld. Door samen te werken met bijvoorbeeld fysiotherapeuten, fietsenmakers, klaverjasclubjes en de ouderenbond krijgen ouderen tips om veilig op de fiets te stappen. Bij campagnes als deze gaat het om voorlichting. Ouderen worden op de hoogte gesteld van eventuele gevaren op de weg en krijgen tips om hun eigen veiligheid te verbeteren.<\/p>\n

Desalniettemin denkt Tertoolen dat het juist verstandiger is om n\u00f3g meer te investeren in een betere fietsinfrastructuur dan in voorlichtingsactiviteiten. Als verkeerspsycholoog ziet hij een verband tussen leeftijd en gedrag in het verkeer. \u201cOuderen hebben vaker moeite met het inschatten van hun eigen capaciteiten. Ze zijn zich er bijvoorbeeld niet van bewust hoe hard ze gaan op een e-bike binnen de bebouwde kom. Voor ze het weten, vliegen ze uit de bocht.”<\/p>\n