Volgens Truijens begint het probleem in de klas bij de manier waarop kinderen leren lezen. Ze moeten al snel aan de slag met losse oefeningen, werkbladen en toetsen, terwijl juist verhalen en plezier zouden moeten domineren. \u201cHet vak begrijpend lezen heeft lezen kapotgemaakt,\u201d zegt ze. \u201cKinderen leren trucjes om vragen te beantwoorden, maar ze begrijpen de tekst niet echt.\u201d Leraren krijgen, of nemen, volgens haar te weinig tijd om voor te lezen of gesprekken over boeken te voeren, omdat ze zich moeten houden aan methodes en opbrengstdoelen. \u201cLezen is iets levends, geen meetbaar vak. Toch hebben we die levendigheid er bijna uitgeperst.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Masterplan<\/strong><\/p>\n\n\n\n De PISA-resultaten van 2018 en 2022 \u2013 het internationale onderzoek dat elke drie jaar de vaardigheden van jongeren test op het gebied van lezen, wiskunde en natuurwetenschappen \u2013 zorgden voor oproer in Den Haag. Politici kregen plots voorgeschoteld hoe zorgwekkend het gesteld is met de leesvaardigheid van Nederlandse jongeren. Bij de laatste meting had maar liefst een derde van de vijftienjarigen zo\u2019n zwakke leesvaardigheid dat ze moeite zouden hebben om goed mee te komen in de maatschappij. PISA liet zien dat Nederland sneller achteruitging dan de meeste andere landen. Om die trend te keren presenteerde het toenmalige kabinet in 2022 het Masterplan Basisvaardigheden. Dat plan moest scholen helpen om het taal- en rekenonderwijs te versterken, onder meer via subsidies voor nieuwe leermaterialen en nascholing van leraren. In 2024 had ruim 60 procent van de basisscholen een bijdrage ontvangen, en het ministerie verwacht dat dit jaar vrijwel alle leerlingen, 95 procent, worden bereikt.<\/p>\n\n\n\n Toch is Truijens sceptisch over de manier waarop Den Haag reageert. \u201cPas als de cijfers dramatisch zijn, wordt er ingegrepen,\u201d zegt ze. Volgens haar stapelen ministers de ene onderwijsvernieuwing op de andere, zonder structurele verandering te brengen en te kijken of het goed werkt. \u201cEr is steeds een nieuw plan, een nieuwe subsidie, maar geen rust of continu\u00efteit.\u201d Wat scholen volgens haar vooral nodig hebben, is tijd, kennis en vertrouwen om goed leesonderwijs te geven \u2013 niet nog een beleidsronde die over een paar jaar weer wordt vervangen.<\/p>\n\n\n\n Beloftes vanuit de politiek<\/strong><\/p>\n\n\n\n De verkiezingen zijn net achter de rug en de kans is re\u00ebel dat een kabinet met \u00e9\u00e9n of meerdere van de partijen GroenLinks-PvdA, D66, VVD en CDA de komende jaren het onderwijsbeleid bepaalt. In hun programma\u2019s zegt vrijwel elke partij dat het beter moet met taal en rekenen, maar volgens Aleid Truijens zijn het plichtmatige papieren beloftes. \u201cDe VVD ziet onderwijs vooral als middel om de economie draaiende te houden,\u201d zegt ze. \u201cD66 en GroenLinks-PvdA hebben mooie plannen voor gelijke kansen, kleinere klassen en goed opgeleide leraren, maar toch ontbreekt het nog aan echte daadkracht.” Ook het CDA blijft volgens haar te voorzichtig: \u201cZe willen terug naar \u2018de basis\u2019, maar zeggen niet h\u00f3e. Iedereen wil het beter doen, niemand durft iets echt te veranderen.\u201d<\/p>\n\n\n\n Goede leraren en goede boeken<\/strong><\/p>\n\n\n\n Maar wat moet er dan w\u00e9l gebeuren volgens haar? Truijens benadrukt dat structurele verbetering begint bij de mensen voor de klas. \u201cAlles valt of staat met goede leraren,\u201d zegt ze. \u201cDie moeten weten wat ze doen, en ook weten wat het effect daarvan is.\u201d Volgens Truijens begint die professionaliteit al op de pabo, waar de lat volgens haar te laag ligt. \u201cAanstaande leraren leren daar te weinig over taal en literatuur,\u201d zegt ze. \u201cVeel van hen hebben zelf nooit geleerd om van lezen een gewoonte te maken en dan ga je nooit echt van lezen houden. Hoe kun je kinderen dan enthousiast maken voor boeken?\u201d De opleiding zou volgens haar meer moeten draaien om kennis, cultuur en taalgevoel, in plaats van om didactische modellen en reflectieverslagen. \u201cEen leraar Nederlands moet zelf ook echt van taal houden. Dat kan je niet faken.\u201d<\/p>\n\n\n\n Daarnaast heeft het volgens haar weinig zin om telkens nieuwe projecten of methodes te lanceren als de basis niet op orde is. Leraren moeten de ruimte krijgen om te doen wat werkt: veel lezen met kinderen, goede boeken gebruiken en erover praten. \u201cGoede leraren, goede boeken en tijd om te lezen,\u201d vat ze samen. \u201cDat is wat werkt. Niet weer een nieuwe methode, of een eenmalige subsidie.\u201d<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/svjmedia.nl\/remikerkhoven\/wp-content\/uploads\/sites\/1096\/2025\/10\/2-1024x637.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/svjmedia.nl\/remikerkhoven\/wp-content\/uploads\/sites\/1096\/2025\/10\/3-1024x918.jpg\")
<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"