In gesprek met rector Han van Krieken over het BSA

In gesprek met rector Han van Krieken over het BSA

Rector Han van Krieken. Foto: Radboud Universiteit

Het bindend studieadvies is de laatste tijd een actueel discussiepunt in Den Haag. Partijen als D66, GroenLinks en de SP spreken zich uit tegen de huidige vorm van het BSA. Het zou er voor zorgen dat studenten onnodige studievertraging oplopen. Ook zou er een gebrek aan maatwerk en ondersteuning zijn vanuit de onderwijsinstellingen. De VSNU (Vereniging van Universiteiten) is echter nog steeds voor een Bindend Studieadvies. Rector magnificus Han van Krieken van de Radboud Universiteit in Nijmegen legt uit wat hij ziet in het bindend studieadvies en wat de meerwaarde is van een stok achter de deur.

Waarom is het BSA eigenlijk bedacht?

“Het bindend studieadvies moest bijdragen aan het studiesucces. Het moest er ook voor zorgen dat de juiste student op de juiste plek terecht komt. Een goede opleiding kiezen is moeilijk, heel moeilijk. Ondanks alle goede voorlichting precies weten wat een opleiding van je vraagt is lastig. Soms kiest iemand een opleiding die niet past. Dat kan gebeuren en is niet te voorkomen. Het BSA zorgt ervoor dat studenten in zo’n geval niet onnodig tijd verliezen bij die opleiding maar tijdig voor een andere opleiding te kiezen.”

Denkt u dat het bindend studieadvies de studenten zelf goed doet?

“Als je te horen krijgt dat je niet verder mag met de studie, lijkt dat in eerste instantie heel vervelend. Toch is het voor de meeste studenten juist goed. Het helpt je met het maken van een andere en beter passende studiekeuze. Het is misschien vervelend maar geen doodzonde als je er binnen een jaar achter komt dat een studie niet past. Dat is het wel als je die conclusie pas na jaren trekt.”

Een veelgenoemd tegenargument is dat studenten dezelfde opleiding dan alsnog op een andere instelling gaan doen en dus onnodige vertraging oplopen. Hoe kijkt u hier tegenaan?

“Ik ken dat argument maar bij universiteiten zie je dat wat minder dan bij hogescholen. Wij geven studenten in januari een voorlopig bindend studieadvies, wanneer deze negatief is kiezen veel studenten er voor om zich uit te schrijven. Ik vind het helemaal niet zo erg wanneer studenten een jaar hebben wat niet helemaal goed gelopen is. Daar leer je heel veel van en je ontwikkelt jezelf. Belangrijk is het dan wel om in je nieuwe jaar goed te beginnen. En laten we wel wezen, voor iedereen is het lastig wanneer je er achter komt dat je niet het goede besluit hebt genomen. Misschien heb je te veel gefeest aan het begin van het jaar. Ik vind dat overigens prima, feesten en een nieuw leven starten. Maar als de studie er onder heeft geleden, dan is een nieuwe start beter dan doorrollen. Wij zien niet veel studenten die met een negatief bindend studieadvies ergens anders dezelfde opleiding gaan doen. Wij zien veel meer studenten die bij het voorlopig bindend studieadvies even stoppen, en dan opnieuw beginnen aan diezelfde opleiding het jaar er na.”

Krijgen studenten die het niet halen wel genoeg begeleiding?

“Wanneer je een voorlopig bindend studieadvies krijgt komen er gesprekken op gang met studieadviseurs, soms ook met andere begeleiding nog. Soms is sprake van overmacht en veroorzaken persoonlijke omstandigheden studievertraging, bijvoorbeeld ziekte of mantelzorg. Soms gaat het studeren minder snel doordat een student ook topsport bedrijft. Die studenten kunnen een aangehouden bindend studieadvies krijgen. Dat betekent dat ze een jaar langer over het BSA mogen doen.  Bij ons moeten zij in het tweede jaar wel alle 60 punten van de propedeuse halen. De basis moet er nou eenmaal bij studenten goed inzitten om je goed te kunnen ontwikkelen. Bij een bachelor is het eerste jaar meer gestructureerd en het laatste jaar minder gestructureerd, de ontwikkeling van de student moet hier in meelopen.”

Maar waarom moet dit advies nou bindend? Zou een adviserend in plaats van een bindend advies niet een beter alternatief zijn?

“Veel mensen die van deskundigen te horen krijgen dat iets waarschijnlijk niet gaat lukken, hebben de neiging dat toch niet te accepteren. Zij denken: ‘Mij lukt het heus wel.’ ‘Ik laat nog wel even zien wat ik kan.’ Heel soms gaat dat misschien zo, maar meestal niet. Een echte stok achter de deur helpt om tegen jezelf te zeggen: ‘ik moet een reset doen.’ Ik denk dat een vrijblijvend advies daarin en onvoldoende effect heeft. 

Dus dat het bindende karakter als motivatie gaat dienen om het advies serieus te nemen? 

“Inderdaad. Het vraagt de student om toe te geven: ‘Ik zit fout.’ Misschien is de studie prima geschikt, maar is de student ergens de fout ingegaan met als gevolg dat de basis van de studie niet op orde is. Voor veel studenten is het op kamers gaan een hele nieuwe wereld. Studeren moet hier ook een plekje in krijgen en dat is echt niet makkelijk. Ik gun deze studenten de tijd om dat nieuwe leven te leren kennen, misschien iets meer relaties op te doen, misschien verantwoord leren omgaan met alcohol. Op het moment dat je ineens zelfstandig bent moet je dat ook allemaal leren. Dat is een hele wijze en goede les om te krijgen. En als de studie daar onder heeft geleden, is opnieuw beginnen hartstikke goed. Ik zou dan tegen die studenten zeggen: dat is geen jaar studievertraging, dat is een jaar waarin je jezelf geweldig goed hebt ontwikkeld. De studie komt daarna wel.”

Het is misschien geen studievertraging, maar het kost wel een jaar extra collegegeld. 

“Dat vind ik een terecht punt, ik gun iedere student een goede studententijd. Laat ik het zo zeggen en mensen vinden het niet altijd leuk als ik dit zeg: ik vind het helemaal prima als iemand vier jaar over zijn bachelor doet, als die daarnaast ook allerlei andere dingen onderneemt. Sommigen doen bijvoorbeeld een bestuursjaar, anderen kiezen ervoor om extra vakken bij andere opleidingen te doen, weer anderen gaan misschien sporten of veel feesten. Dat vind ik eerlijk gezegd niet zo erg. Dat iedereen zo snel mogelijk door zijn studententijd heen moet vind ik erg jammer. Ik kom uit een tijd dat er veel langer over studies werd gedaan en ik heb dat zeker als verrijkend ervaren. Ik hoop dat we het met z’n allen mogelijk maken voor studenten om voldoende tijd te krijgen voor een goede en passende opleiding.” 

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *