Joodse gemeenschappen vieren Pesach anders vanwege corona

Joodse gemeenschappen vieren Pesach anders vanwege corona

Pesach is een Joods feest die nu anders gevierd moet worden dan men gewend is, vanwege de coronamaatregelen. 27 maart tot en met 4 april stond in het teken van het Joodse paasfeest. Hierbij komen families samen om aan een lange tafel met zijn alle de cederavond te vieren. Door de maatregelen is dit helaas niet mogelijk en zijn er alternatieven bedacht.

Met Pesach wordt herdacht dat Mozes met Gods hulp het Israëlische volk uit Egypte van slavernij heeft bevrijd. Het feest wordt gevierd op de 14e Nissan, de eerste volle maan in de lente. Dit kan dus per jaar verschillen. De eerste dag is vaak het belangrijkst. Op deze avond wordt er dan met familie en vrienden eerst een soort ritueel gevolgd, en vervolgens een cedermaaltijd gegeten. Orthodoxe gemeenschappen vieren het echter vaak de eerste twee dagen, in plaats van enkel de eerste dag zoals liberale gemeenschappen dat gewend zijn.

Kelvin Verboom, een 19-jarige jongen met een liberaal Joodse achtergrond, viert met zijn familie elk jaar Pesach. Hij vertelt me hoe dat er dit jaar met corona aan toe ging. ‘We waren nu alleen met ons gezin. Ik woon met drie broertjes, een zusje en allebei mijn ouders in Rotterdam. Ook mijn oma was erbij, omdat zij weinig van computers afweet. De rest van de familie hebben we tijdens de cedermaaltijd een zoommeeting mee gedaan, om toch dat gevoel van verbintenis te behouden.’ Eerst worden er kaarsen aangestoken en wenst iedereen elkaar een fijn Pesach. Vervolgens wordt er rode wijn of druivensap ingeschonken, waarvan de beker rondgaat en iedereen een slok neemt. ‘Gelukkig is dat bij ons altijd druivensap.’ zei Verboom met een lacherige toon. Zelf is hij geen groot fan van wijn. Ook legt hij uit dat er matses gegeten worden. Dit zijn platte broden die ze eten om te herdenken dat de Israëliërs toen geen tijd hadden om het brood te laten rijzen. Ondanks de wijzigingen van de viering dit jaar, vond Verboom het alsnog geslaagd. ‘Het idee blijft hetzelfde, alleen wordt het in een kleinere kring gevierd. Ik vind wel dat het volgend jaar weer gevierd mag worden zoals ik gewend ben, dat is toch gezelliger.’

Er zijn twee soorten Joodse gemeenschappen: de liberale en de orthodoxe gemeenschap. Beide gemeenschappen leven op hun eigen manier de Joodse geloofsovertuiging na. Zoals de naam eigenlijk al verklapt is de liberale gemeenschap wat vrijer op de regels van het Joodse geloof dan de orthodoxe gemeenschap. Zo wordt ook Pesach door beide gemeenschappen op een andere manier gevierd.

Een platform die erg handig en populair is nu in coronatijd is Zoom. Je kunt contacten leggen met mensen zonder dat er sprake is van fysiek contact, om zo besmetting te vermijden. Voor de viering van zo’n familiefeest kan dit dus erg handig uitkomen. Toch zijn liberale gemeenschappen hier soepeler in dan orthodoxe gemeenschappen. Volgens Ingrid Petiet, voorzitter van de Joodse gemeente Zwolle, mogen orthodoxe Joden geen gebruik maken van elektronica op Pesach. Ook mogen ze geen gegiste artikelen meer nuttigen. Denk hierbij aan brood, of whisky. Dit geldt voor alle 8 dagen van Pesach. Dit jaar hebben ze zich dus netjes de coronamaatregelen gehouden en het feest met enkel het gezin gevierd. Toch zegt Petiet dat ook orthodoxe Joden niet alle regels altijd volgen, en dat het aan de mensen zelf is wat ze wel en niet belangrijk vinden.

Zoals eerder beschreven zijn liberale gemeenschappen net wat minder streng. Zo vieren zij het alleen de eerste dag uitgebreid, en mogen ze gebruik maken van computers om zo familie en vrienden alsnog te kunnen bereiken. Henri Heymans, directeur van alle liberaal Joodse gemeenschappen, vertelde me dat ze vanuit de synagoge van Den Haag een grote zoommeting hebben gehouden. Zo kunnen ze toch nog dat gevoel van Pesach geven aan de mensen die het graag in de synagoge vieren. Wat hij ook vertelde is dat op sabbat, feest- en rustdagen van het Joodse geloof, orthodoxe Joden geen dingen mogen doen zoals de kookplaat aanzetten of auto rijden. ‘Het is dan echt dé rustdag, dus dat soort dingen zijn voor hen niet toegestaan.’ Aldus Heymans. Liberale Joden mogen dit wel. Toch blijft het de keuze van de mensen zelf. Wat men wel en niet wil doen is aan hen om te beslissen.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *