Dick de Graaf

Dick de Graaf

Dick de Graaf is saxofonist, componist en leraar. Vanaf 1980 is hij actief in de Nederlandse en buitenlandse jazzwereld. Sinds 1981 is Dick actief als cultureel ondernemer, dat wil zeggen dat hij sindsdien met eigen bands speelt. Dit heeft geresulteerd in veel tours vanaf de jaren 90 en maar liefst 27 cd’s. ‘Jazzmuziek is mijn passie. Ik ben jazz steeds meer gaan zien als een gastvrije ontvangstruimte voor andere genres.’  6 augustus brengt Dick zijn nieuwe album ‘Festive’ uit in het kader van zijn 40-jarif jubileum als beroepsmuzikant

Nieuw album ‘Festive’

In de teaser-video op de site staat dat de nummers je carrière omschrijven. Hoe zit dat?

‘Je praat dan over de beweegredenen die ik heb waarom ik de stukken heb opgenomen. Dit is omdat ik een terugblik en een vooruitblik wilde maken. Een vooruitblik door dit album op te nemen met nieuwe musici waarmee ik hopelijk mee ga touren. Een terugblik om uit te zoeken wat mijn trends zijn geweest de afgelopen 40 jaar. Daarbij heb ik een boek geschreven over wat ik al die tijd heb gedaan. Er zitten cross-overs in met popmuziek. Ook cross-overs met klassieke muziek qua compositietechnieken. Ik ben tien jaar lang twee weken per jaar gastdocent geweest in West-Afrika en heb ook invloeden uit die muziekcultuur erin verwerkt. Er staat ook een cover op: Eleanor Rigby van The Beatles. Dit nummer is symfonisch en heeft veel klassieke elementen maar ik heb het gereharmoniseerd. (Andere akkoorden onder geplaatst)Dit album is toegankelijker dan voorheen, dat is een bewuste keuze geweest.’

Wat betekent muziek voor jou?

‘Muziek is een parallelle wereld waar ik me erg in thuis voel. De stap naar professional heeft te maken met de dynamiek van geïmproviseerde muziek en de beleving van het moment. Het creëren van een magische sfeer in een vrijheid met beperkingen. Vrijheid is altijd gerelateerd aan onvrij, denk aan een stijl, kader, techniek of periode. Maar vooral dat je een muzikaal idee kunt ontwikkelen en kunt voorstellen an medemusici waarna je het gezamenlijk uitontwikkeld op een podium waar de mensen bij zijn. Dit wordt gedirigeerd door jezelf, de medemusici, het publiek, de akoestiek en de reis naar het concert; fascinerend!’

De route naar jazz

Dick is opgegroeid met rockmuziek. Op de middelbare school bracht hij zijn tijd door met het spelen van drums, gitaar of bas in bandjes. Op zijn 17e stapte Dick over naar dwarsfluit. Daarmee ontstond zijn interesse voor symfonische rock; rockmuziek maar dan experimenteler, langer met veel tempo- en themawisselingen en uitgebreide melodieën. Denk aan Frank Zappa, Emerson Lake & Palmer, Brainbox en Focus. Binnen dit genre werd interessant gecomponeerd en veel geïmproviseerd. De stap naar jazz was snel gezet. Vanaf de dwarsfluit werd Dick fanatiek. Hij had een klassiek docent en deze man rook wel aanleg. Hij tipte Dick om auditie te doen op conservatorium Utrecht. Daar werd Dick volledig de grond ingeboord. Een vriend van hem speelde saxofoon in een studenten-bigband. Dick pakte zijn saxofoon en kon eigenlijk direct erop spelen. In de bigband kwam een plek vrij waar Dick tenorsax ging spelen.

Dick groeide op in Hilversum waar hij graag naar jazzprogramma’s zoals ‘Session’ luisterde die daar op de radio werden gemaakt. Amsterdam was zijn uitgaansgebied. In Amsterdam kwamen toen al aardig wat freejazz artiesten; Mischa Mengelberg, Han Bennink, Willem Breuker en Willem van Manen. De jazz in Amsterdam en Hilversum waren twee verschillende werelden waartussen Dick maneuvreerde. Destijds stikte het van de muzikanten. Dick noemt de jaren 80 ook wel de tweede renaissance van de jazz in Nederland’. In Amsterdam kwam de jazz enorm op, tegelijkertijd had je de meer mainstream jazz die zich ging organiseren in conservatoria door het land. In Rotterdam kwam in 1970 de opleiding ‘lichte muziek’ op het conservatorium. Hier is Dick in 1980 aangenomen nadat hij is gestopt met zijn studie ‘Nederlands’ in Utrecht. In zijn tijd op het conservatorium heeft Dick ontzettend veel gespeeld. Buiten de opleiding volgde hij veel workshops. In 1981 won Dick met een duo een competitie. Vanaf hier werd hij veel gevraagd. In Utrecht werd hij opgepikt door een Schotse trompettist; Jeff Reynolds. Toen speelde hij veel in het American Hotel in Amsterdam. Daar ontmoette Dick Frank Grasso. Een andere trompettist die hem wederom in zijn band wilde. Dick zat in zijn tweede studiejaar. Deze band ging als een speer. ‘Er was zoveel te spelen destijds. Ik zat er vet in. Ik was op het juiste moment op de juiste plek én ik had de tijd echt mee.’ Ze speelden elke vrijdagnacht van een tot vier, kwamen op tv en speelden op North Sea Jazz en af en toe in Duitsland en Spanje. De grote doorbraak is er niet geweest want het ging niet goed tussen Frank en zijn vriendin. Toen Dick naar zijn 5e jaar van de opleiding ging, werd hij aangenomen als docent op conservatorium Arnhem. In 1985 is hij afgestudeerd. Het conservatorium onderwijs was nog erg nieuw. In bepaalde kringen en op bepaalde plekken kon je soms beter niet zeggen dat je conservatorium had gedaan. Dan werd je met scheve ogen aangekeken, vertelt Dick. 

Werk als docent

Dick heeft laatst ontslag genomen bij conservatorium Rotterdam waar hij 30 jaar heeft gewerkt. De opleiding waar hij zelf ook gestudeerd heeft en waar zijn carrière in de muziek van start is gegaan. Binnen de opleiding heeft hij veel verschillende dingen gedaan. Eerst alleen saxofoon docent, toen een tijdje in de staff en hij is ook research coach geweest. ‘Ik ben toen aangenomen omdat ze iemand zochten die met beide benen op het podium stond en vanuit zijn eigen ervaring les kon geven. Zo heb ik dat altijd gedaan. In mijn lange tijd op conservatorium Rotterdam zijn er kansen geweest om ergens anders heen te gaan maar daar werd ik niet beter van.’ Dick noemt het componeren van nieuwe muziek het leukste onderdeel van het vak. Hij is een muzikant die op een podium hoort te staan om zijn eigen muziek te kunnen spelen voor publiek. Zijn baan op het conservatorium heeft Dick ook altijd gewaardeerd. 

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *