{"id":20048,"date":"2025-06-13T17:34:38","date_gmt":"2025-06-13T15:34:38","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/?p=20048"},"modified":"2025-06-14T13:32:37","modified_gmt":"2025-06-14T11:32:37","slug":"wat-verliezen-we-als-jongeren-niet-meer-lezen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/20048\/wat-verliezen-we-als-jongeren-niet-meer-lezen\/","title":{"rendered":"Wat verliezen we als jongeren niet meer lezen?"},"content":{"rendered":"
Lezen was ooit vanzelfsprekend. Boeken hoorden bij hoe je opgroeide, bij school, vakantie en op je nachtkastje. Ze waren stil gezelschap in een rumoerige wereld. Maar voor een groeiende groep jongeren is dat gevoel verdwenen. Lezen is traag, vermoeiend, overbodig en de cijfers zijn zorgwekkend. Nederland zakt internationaal steeds verder weg, in 2022 presteerde een derde van de vijftienjarigen onder het minimumniveau van leesvaardigheid. Dat betekent geen krant begrijpen, moeilijk een formulier kunnen invullen en geen bijsluiter kunnen lezen of begrijpen.<\/strong><\/p>\n Zodra je ‘s ochtends je telefoon ontgrendelt begint het, appjes, Insta-captions, reacties, voice-memo’s en zelfs memes vereisen taalgevoel. Waar we vroeger belden, typen we nu eindeloos. We schrijven ons door dagen heen. We lezen op schermen, in flitsen, in fragmenten, maar wel continu.<\/p>\n En toch klinkt het alarmerend: ‘ontlezing’. Alsof alles verloren is als jongeren minder romans openslaan. Maar is dat wel zo? Of missen we de taalontwikkeling die onder onze ogen plaatsvindt gewoon in een andere vorm?<\/p>\n Tot diep in de 20e eeuw was lezen in Nederland vanzelfsprekend. Boeken, kranten en tijdschriften vormden het hart van opvoeding, vrije tijd en onderwijs. Literatuur was niet alleen lesstof, het was onderdeel van onze cultuur, kinderen leerden zichzelf en hun samenleving begrijpen door de verhalen.<\/p>\n Dat veranderde vanaf de jaren \u201990. In het onderwijs ging het steeds minder over verhalen en steeds meer over taalvaardigheden zoals begrijpend lezen. Ondertussen werd in de politiek druk gedebatteerd over \u2018de Nederlandse identiteit\u2019. Cultuur werd iets ingewikkelds en juist daardoor raakte het literaire en persoonlijke deel van het taalonderwijs steeds meer op de achtergrond.<\/p>\n En dat bleef niet zonder gevolgen. Jongeren kregen minder kans om lezen echt leuk te gaan vinden en ondertussen wonnen schermen terrein. Jongeren tussen de 13 en 19 lezen gemiddeld nog maar 14 minuten per dag, 40% minder dan vijf jaar geleden.<\/p>\nLeescrisis<\/strong><\/h3>\n