{"id":22094,"date":"2026-01-20T13:46:55","date_gmt":"2026-01-20T12:46:55","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/?p=22094"},"modified":"2026-01-21T01:05:05","modified_gmt":"2026-01-21T00:05:05","slug":"de-vaccinatiegraad-in-beweging-tussen-vertrouwen-en-twijfel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/22094\/de-vaccinatiegraad-in-beweging-tussen-vertrouwen-en-twijfel\/","title":{"rendered":"De vaccinatiegraad in beweging: tussen vertrouwen en twijfel"},"content":{"rendered":"

De vaccinatiegraad komt de laatste jaren opvallend vaak terug in het nieuws. In grote steden, maar ook in kleinere gemeenten klinkt dezelfde vraag: waarom haken sommige ouders en jongeren af bij vaccinaties die jarenlang vanzelfsprekend waren? Het Rijkinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) spreekt van een ontwikkeling die aandacht vraagt. Tussen de werelden van cijfers, gevoelens, beleid en persoonlijke keuzes, speelt zich een debat af.<\/strong><\/p>\n

Het verhaal achter de vaccinatiegraad is complexer, dan in een zin is vast te leggen. Want naast een kleine groep overtuigde anti-vaxxers is er een veel grotere groep twijfelaars. Ouders en jongeren die wel willen begrijpen, maar verdwalen in tegenstrijdige informatie.<\/p>\n

Van polio tot prikmoeheid<\/strong><\/p>\n

Het Rijksvaccinatieprogramma bestaat sinds 1957 en wordt internationaal gezien als een succes. Infectieziekten als polio, difterie en tetanus verdwenen grotendeels uit het dagelijks leven. Die winst werkt nu tegenstrijdig, zegt Alies van Lier, epidemioloog bij het RIVM. \u2018Mensen zien de ziektes niet meer. Niemand kent nog iemand die is overleden aan polio. In de tijd dat dat wel zo was, dacht je geen seconde na over wel of niet vaccineren.\u2019 Het is een bekend patroon in de epidemiologie: vaccinatiegraad daalt, uitbraken volgen en daarna herstelt het vertrouwen weer.<\/p>\n

In de media overheerst het frame van \u201cde dalende vaccinatiegraad\u201d. Maar dat beeld is volgens Van Lier te eenzijdig. \u2018Net voor de coronapandemie zagen we de deelname aan de bof, mazelen en rodehond (BMR) vaccinatie juist weer heel licht stijgen. Ik merk dat er in de berichtgeving veel nadruk licht op een “voortdurende daling” terwijl de meeste ouders nog steeds hun kind laten vaccineren. Al is de vaccinatiegraad natuurlijk wel lager dan in het verleden en zijn er ook grote verschillen tussen groepen.’<\/span><\/p>\n

Cijfers over de vaccinatiegraad in Nederland zijn minder hard dan ze lijken. Volgens het Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland, Verslagjaar 2025<\/a><\/em>\u00a0<\/span>van het RIVM blijkt dat sinds 1 januari 2022 vaccinaties alleen met persoonsgegevens worden geregistreerd als ouders en\/of de jongere zelf hiervoor<\/span> toestemming geven. Een deel van de vaccinaties komt daardoor anoniem binnen en kan niet goed worden meegeteld in offici\u00eble statistieken. Dit zorgt ervoor dat de vaccinatiegraad lager wordt gerapporteerd dan hij daadwerkelijk is.<\/p>\n

Dat maakt beleid lastig. \u2018Als je niet precies weet hoe hoog de vaccinatiegraad in een gemeente is, hoe bepaal je dan of je extra maatregelen neemt?\u2019 zegt Van Lier.\u00a0 Juist daarom werkt de overheid aan een wetswijziging om gegevensuitwisseling te verbeteren. In het wetsvoorstel Verzamelwet gegevensverwerking VWS<\/em> \u00a0<\/a>wordt onder meer gekeken naar een aanpassing van gegevensuitwisseling tussen uitvoerders van het Rijksvaccinatieprogramma en het RIVM.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

In dit audiofragment hoor je Marit, 24 jaar oud, over wat zij vindt van vaccinaties
\n