{"id":23798,"date":"2026-06-11T21:28:05","date_gmt":"2026-06-11T19:28:05","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/?p=23798"},"modified":"2026-06-11T22:06:29","modified_gmt":"2026-06-11T20:06:29","slug":"tussen-de-boekenplanken-van-boedapest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/23798\/tussen-de-boekenplanken-van-boedapest\/","title":{"rendered":"Tussen de boekenplanken van Boedapest"},"content":{"rendered":"\r\n
Hoe Hongaarse vrouwen navigeren tussen de erfenis van Orb\u00e1n en de beloftes van Magyar<\/em><\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n Terwijl Hongarije een nieuw politiek hoofdstuk ingaat onder premier P\u00e9ter Magyar, vragen veel vrouwen zich af hoeveel er werkelijk zal veranderen aan hun positie in de samenleving. In een feministische bibliotheek in Boedapest komen studenten, onderzoekers en jonge professionals samen om daarover te praten. Hun gesprekken bieden een inkijkje in hoe vrouwen de erfenis van het Orb\u00e1n-tijdperk ervaren en welke verwachtingen zij hebben van de toekomst.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Op de bovenverdieping van een oud pand in het centrum van Boedapest schuiven bezoekers hun stoelen dichter naar elkaar toe. De houten kasten puilen uit van feministische klassiekers, romans en studies over gender en maatschappij. Buiten dendert de avondspits over de boulevard, binnen wordt thee ingeschonken en slaat iemand een boek open.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Vanavond bespreekt de groep een roman waarin zorgarbeid, klasse en identiteit centraal staan. Het gesprek begint bij literatuur, maar verschuift al snel naar persoonlijke ervaringen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n \u2018Op mijn werk praat ik hier niet over,\u2019 zegt een jonge vrouw. \u2018Hier kan dat wel.\u2019<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n Rond de tafel zitten Hongaarse studenten, expats, onderzoekers en jonge professionals. Sommigen komen voor de boeken, anderen voor de gesprekken. De bijeenkomst is onderdeel van Feminista Meetup, een boeken- en filmclub die sinds 2022 maandelijks samenkomt in de Feminist Community Library, beter bekend als K\u00f6zkincs. Voor velen is het een van de weinige plekken in de stad waar thema\u2019s als gender en queer-identiteit openlijk worden besproken.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Het zaaltje kijkt uit op een drukke straat in het historische centrum van Boedapest. Terwijl buiten het verkeer voorbijraast, wordt binnen gelachen om een herkenbare passage uit het boek. Iemand schenkt thee bij, een ander bladert terug naar een gemarkeerde pagina.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n <\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n Pas daarna verschuift het gesprek naar een bredere vraag: hoe ervaren vrouwen hun positie in Hongarije? De antwoorden zijn verschillend, maar raken vaak aan dezelfde thema\u2019s: verwachtingen rondom werk en gezin, maatschappelijke normen en de politieke ontwikkelingen van de afgelopen jaren.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n \u2018Het voelt alsof mensen weer iets meer durven te praten over de toekomst,\u2019 vertelt een bezoeker.<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n Een bibliotheek achter een gewone voordeur<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Wie de smalle trap opgaat, komt uit in een ruimte die meer weg heeft van een huiskamer dan van een klassieke bibliotheek. Boeken die duidelijk door vele handen zijn gegaan, vullen de kasten. Aan de muur hangen posters van eerdere lezingen en campagnes rond vrouwenrechten. Op een tafel liggen flyers van maatschappelijke organisaties naast kopjes thee en zelfgebakken koekjes.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n De bibliotheek ontstond uit de persoonlijke collectie van Antonia Burrows, een Britse feminist die in de jaren tachtig naar Hongarije verhuisde. Ze werkte destijds in Duitsland en kwam via een netwerk dat zich bezighield met democratisering en burgerrechten in Hongarije terecht. Antonia was naar eigen zeggen \u2018degene die het woord feminisme \u00fcberhaupt in de groep introduceerde\u2019.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Wat begon als een verzameling boeken in haar woonkamer, groeide uit tot een openbare bibliotheek. Ze organiseerde lezingen, verzamelde feministische literatuur die destijds moeilijk verkrijgbaar was in Hongarije en stelde haar collectie open voor studenten, onderzoekers en activisten. \u2018Ik had simpelweg meer boeken dan ik zelf kon gebruiken,\u2019 vertelt ze.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Maar de collectie werd meer dan een archief. Mensen kwamen niet alleen om boeken te lenen, maar ook om met elkaar in gesprek te gaan. Ruim dertig jaar later ontvangt dezelfde bibliotheek een generatie vrouwen die grotendeels opgroeide tijdens het premierschap van Viktor Orb\u00e1n.<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n Van universiteitscollege naar bibliotheek<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n In de jaren negentig gaf Antonia aan de universiteit ELTE colleges over gender, seksualiteit en vrouwenrechten. \u2018De studenten hingen bijna aan de kroonluchters,\u2019 vertelt ze, half lachend, half verbaasd over de belangstelling van toen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ruim dertig jaar later ziet het academische landschap er anders uit. In 2018 schafte de Hongaarse regering de accreditatie van de master Genderstudies af. Voorstanders noemden het een kwestie van arbeidsmarktperspectief; critici zagen er vooral een politieke boodschap in, onderdeel van de bredere strijd tegen wat regeringsleden \u2018genderideologie\u2019 noemen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Sindsdien is de ruimte voor gendergerelateerde thema\u2019s in het publieke debat zichtbaar kleiner geworden. \u2018Je voelt dat sommige onderwerpen minder vanzelfsprekend zijn om hardop te bespreken,\u2019 zegt Antonia.<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\r\n