{"id":23934,"date":"2026-06-12T12:37:44","date_gmt":"2026-06-12T10:37:44","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/?p=23934"},"modified":"2026-06-30T17:01:16","modified_gmt":"2026-06-30T15:01:16","slug":"zij-hoopt-want-ze-is-jong-maar-ik-ben-ervaren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/23934\/zij-hoopt-want-ze-is-jong-maar-ik-ben-ervaren\/","title":{"rendered":"\u201cZij hoopt, want ze is jong, maar ik ben ervaren\u201d"},"content":{"rendered":"\n

12 juni 2026 – Boedapest<\/em><\/p>\n\n\n\n

Door Isabella van de Luijtgaarden en Noor Prummel<\/em><\/p>\n\n\n\n

De Roma vormen de grootste etnische minderheid van Hongarije, maar tegelijkertijd ook een van de meest gemarginaliseerde groepen van het land. Al eeuwenlang kampen zij met uitsluiting, discriminatie en hardnekkige vooroordelen. Ondanks pogingen tot integratie blijven veel Roma in sociaal en economisch kwetsbare posities terechtkomen, terwijl negatieve stereotypen hun beeldvorming in de samenleving blijven bepalen.<\/p>\n\n\n\n

Tegelijkertijd klinkt vanuit de gemeenschap zelf een groeiende roep om verandering. Niet alleen door betere kansen op onderwijs en werk, maar ook door meer zichtbaarheid en vertegenwoordiging in de media. In Boedapest proberen journalisten, programmamakers en juristen daar ieder op hun eigen manier aan bij te dragen. Terwijl Hongarije na een politieke machtswisseling een nieuwe koers probeert te varen, rijst de vraag of ook de positie van de Roma daadwerkelijk kan veranderen.<\/p>\n\n\n\n

Aan de buitenkant lijkt het allesbehalve een mediagebouw. Beneden zit een kapper en een sportschool en vervolgens moet men door een security om binnen te komen. Net over de rivier aan de Boeda-zijde van de stad Boedapest staat een 15 verdiepingen hoog gebouw met hier en daar een satellietschotel.<\/p>\n\n\n\n

Het gammele liftje stijgt naar de 6e verdieping. Boven opent de deur naar een grauwe, lange, nauwe gang met een bordje \u2018Dikh TV\u2019 en daarnaast \u2018Radio Dikh\u2019. Links van de lift zit een kamer met een grote ronde tafel met vier verschillende bureaustoelen eraan. \u201cDit is een soort algemene redactieruimte,\u201d vertelt redacteur Lajos Puporka. Hij biedt een kop koffie aan. \u201cMet room?\u201d vraagt hij, waarna hij met een bus slagroom uit het keukentje loopt.<\/p>\n\n\n\n

De met IKEA-meubels gevulde ruimte was niet heel sfeervol. Het enige wat de aandacht trok, was het programma van de dag dat in gekleurde letters groots op het whiteboard stond geschreven. \u2018Roma-volksmuziek 06:00 uur-07:00 uur\u2019 trok meteen de aandacht. Iedereen neemt ondertussen plaats. Naast Lajos, een kleine, getinte man met een wankel brilletje, schuift ook Andras Fai, algemeen directeur, aan.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Planning van Radio Dikh (Noor Prummel)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Dikh TV is de eerste Hongaarse commerci\u00eble 24-uurszender met een Roma-thema. Wat in 2012 begon als een YouTube-kanaal met muziekvideo\u2019s, is sinds maart 2019 uitgegroeid tot een landelijke zender. Het doel van het platform is om de heersende negatieve stereotypen, zoals arm, asociaal of crimineel, rondom de Roma-gemeenschap in de media te doorbreken. Zij hebben de missie dit beeld te vervangen door realistische, positieve en authentieke representaties.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Zo trots als een vader vertelt Andr\u00e1s over het platform. Lajos knikt af en toe instemmend. Het is erg stil in de ruimte en tijdens het gesprek klinkt er een kleine echo. \u201cHet gaat dan wellicht over Roma, maar uiteindelijk is het voor iedereen,\u201d benadrukt Andr\u00e1s.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cHet gaat dan wellicht over Roma, maar uiteindelijk is het voor iedereen.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Ondertussen loopt er een kleurrijk geklede vrouw de ruimte binnen. Ze groet iedereen opgewekt en opent een deur. Er verschijnt een kleine regiekamer met daarachter een radiostudio. Ze rommelt wat rond, maar neemt al vrij snel plaats in de studio. \u201cZij zal de komende uren op de radio te horen zijn,\u201d vertelt Lajos.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Sinds 2022 is het platform uitgebreid met Radio Dikh. De radio zendt voornamelijk Roma-programma’s uit. Er wordt voornamelijk Roma-muziek gedraaid, aangevuld met kennis van de artiesten en daarnaast maakt taal- en dansonderwijs ook deel uit van hun programma. Op de agenda staat ook vaak Roma-kunst, dan worden literatuur, theater en film besproken. Elke twee uur wordt er op de radio een korte taalles gegeven om de Roma-taal te behouden.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Dikh Media heeft een bijzondere positie binnen Hongarije. Het platform is de enige omroep die zich volledig richt op de Roma-gemeenschap en haar cultuur. “Als wij er niet zouden zijn, dan zouden we niet vertegenwoordigd worden binnen de media”, zegt Lajos Puporka.<\/p>\n\n\n\n

Dat streven naar zichtbaarheid komt op een bijzonder moment. Na zestien jaar onder premier Viktor Orb\u00e1n kreeg Hongarije dit voorjaar een nieuwe regering onder leiding van P\u00e9ter Magyar. Voor veel Hongaren betekende dat een politieke aardverschuiving. Ook binnen de Roma-gemeenschap wordt voorzichtig gekeken naar wat die machtswisseling kan betekenen.<\/p>\n\n\n\n

Op de redactie van Dikh Media lopen de verwachtingen uiteen. Vivien Vida, programmamanager bij het platform, kijkt optimistisch naar de toekomst. “Ik ben blij met de regimewisseling. Het regime van Orb\u00e1n was te veel. Hij was zestien jaar aan de macht en het is tijd voor verandering.”<\/p>\n\n\n\n

Ze denkt dat de nieuwe regering mogelijk ook gunstig kan uitpakken voor de Roma-gemeenschap. Nog voordat ze haar gedachte heeft afgemaakt, reageert Lajos.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Studio van Radio Dikh (Noor Prummel)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n

“Zij hoopt, want ze is jong, maar ik ben ervaren.”<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Aan tafel wordt gelachen. Toch schuilt achter die opmerking meer dan een generatieverschil. Voor Lajos weerspiegelt ze eeuwen aan ervaringen van een gemeenschap die telkens opnieuw hoorde dat verandering eraan kwam.<\/p>\n\n\n\n

“Maar aan de andere kant,” vult hij aan, “als je niet denkt dat het morgen beter zal zijn, is het misschien beter om jezelf op te hangen. Je moet altijd hoopvol blijven.”<\/p>\n\n\n\n

De scepsis van Lajos komt niet uit het niets. De geschiedenis van de Roma in Hongarije wordt al eeuwen gekenmerkt door uitsluiting, discriminatie en mislukte integratiepogingen.<\/p>\n\n\n\n

Historische context<\/h3>\n\n\n\n

Lajos staat op en stelt voor een kleine rondleiding te geven over de redactie. Hij loopt voorop en straalt wanneer hij uitleg geeft bij elke deur van de verdieping.<\/p>\n\n\n\n

Dat Dikh Media de enige omroep is die zich volledig focust op de Roma-gemeenschap, heeft onder andere te maken met het negatieve beeld binnen de Hongaarse samenleving over de gemeenschap. Zij worden al jarenlang structureel sociaal uitgesloten en zelfs gediscrimineerd. \u201cHet probleem is dat je zo makkelijk ziet dat wij Roma zijn en anderen niet,\u201d vertelt Lajos.<\/p>\n\n\n\n

Hij loopt nog steeds voorop richting de tv-studio. Dat hij deel uitmaakt van de Roma-gemeenschap, betekent niet dat hij dagelijks wordt geconfronteerd met vragen over het leven als een Roma. Hij wacht eerst af, maar komt daarna wat losser om ook meer over zijn persoonlijk verhaal te delen.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

De beeldvorming rondom de Roma gaat ver terug in de tijd, tot de 15e eeuw, toen de gemeenschap zich in Hongarije vestigde. Hun wortels reiken terug tot in India. De exacte reden waarom zij vanuit daar toentertijd naar het westen trokken, is niet helemaal helder en blijft een punt van discussie. De \u00e9\u00e9n zegt dat ze moesten vluchten voor Turkse troepen, terwijl anderen beweren dat ze deze juist volgden naar het Karpatenbekken, een laaglandgebied in Centraal- en Zuidoost-Europa, dat ook wel bekendstaat als het Pannonische Bekken.<\/p>\n\n\n\n

Volgens Lajos was het voor de Roma nagenoeg onmogelijk om in de samenleving te integreren. Hun gedwongen integratie begon met Maria Theresia, de toenmalige keizerin van de Habsburgse monarchie. Vanaf het begin wordt de Roma-gemeenschap geconfronteerd met discriminatie, iets wat diepgeworteld raakte in de samenleving. Zo voerde de Habsburgse monarchie destijds al campagne voor de vestiging en assimilatie van de Roma, wat samenging met extreme uitsluiting. \u201cZij dwong de Roma zich te vestigen. Door haar handelen raakte de gemeenschap verdeeld, omdat het verboden was om de Roma-taal te spreken,\u201d vertelt Lajos.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Hij zit er kalm bij en vertelt dit verhaal alsof het een voor-het-slapen-gaan-verhaal is. Ondertussen pakt hij een nieuw glaasje water dat hij vervolgens in zijn handen voor zich blijft houden.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

In de periode van 1920 tot de Tweede Wereldoorlog werden Roma beschuldigd van het veroorzaken van epidemie\u00ebn en kregen ze te maken met discriminerende wetten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam de uitsluiting alleen maar toe, wat uiteindelijk zelfs leidde tot genocide. Er wordt geschat dat tussen de 5.000 en 30.000 Roma zijn vermoord door de nazi\u2019s.<\/p>\n\n\n\n

In 1961 werd de \u2018Roma-kwestie\u2019 gezien als een sociaal (economisch) probleem in plaats van een etnische kwestie. Volgens Lajos was dit het eerste concrete besluit van de communistische partij om de Roma-bevolking te integreren. Destijds woonden veel Roma in de bossen en op het platteland. Zij werden vervolgens naar de rand van dorpen en steden gebracht, waar huizen voor hen werden gebouwd. Pas in 1993 zorgde een progressieve wet ervoor dat de Roma officieel werden erkend als etnische minderheid.<\/p>\n\n\n\n

In de jaren 90 kwamen Roma in de media vooral negatief in beeld. Ze werden vaak geschetst als arm en crimineel. Om dit beeld te veranderen, werden in de vroege jaren van 2000 vaker Roma-personages ge\u00efntroduceerd in televisieseries of realityshows. Dit pakte echter averechts uit. In plaats van een verbetering van het beeld bleven de negatieve stereotypen bestaan, wat vooroordelen bij het publiek in stand hield.<\/p>\n\n\n\n

Het absolute kantelpunt volgde in 2006, na een fatale mishandeling van een leraar door een groep Roma. De leraar, die met zijn twee kinderen in de auto reed, raakte bijna een Roma-meisje. Hoewel zij niet gewond raakte, trokken Roma-buurtbewoners de man uit zijn auto. Ze sloegen hem in elkaar tot hij voor de ogen van zijn kinderen overleed. Dit incident werd opgepakt door de media en politiek, met als gevolg dat de discriminatie van de Roma-gemeenschap sindsdien enorm is toegenomen.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u201cHet is een probleem dat van beide kanten komt, zowel vanuit de Roma-gemeenschap als de rest van de samenleving,\u201d legt jurist Brun\u00f3 Farag\u00f3 uit. Brun\u00f3 zet zich al langere tijd in voor de Roma-gemeenschap door onder andere erg aanwezig te zijn in de media en zich daar uit te spreken over de gemeenschap. Ook moedigde hij mensen aan om te gaan stemmen voor verandering tijdens de afgelopen verkiezingen. Hij voegt daaraan toe: \u201cEr is de afgelopen dertig jaar een bepaald beeld gecre\u00eberd dat nog altijd standhoudt, dat komt doordat mensen zich niet uitspreken; ze zwijgen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDie situatie bestaat nog steeds, omdat hun huizen getto\u2019s zijn geworden en dat is in het kort het verhaal van de Roma en waarom ze niet ge\u00efntegreerd zijn.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Lajos zet zijn glas water, dat ondertussen leeg is, terug op tafel en slaakt een zucht. \u201cDat is in het kort het verhaal van de Roma en waarom we niet ge\u00efntegreerd zijn.\u201d Tegenwoordig wonen de meeste Roma, zoals Lajos het zelf beschrijft, in de getto\u2019s. \u201cAls je in de getto woont, heb je niets anders dan een klein huisje. In Oost-Europa bestaat deze situatie overal en al heel lang. Afgescheiden van de rest van de bevolking.\u201d Aangezien veel Roma hier ook niet de (financi\u00eble) middelen hebben om door te groeien in de samenleving, blijft dit vaak generatie op generatie in stand.<\/p>\n\n\n\n

Ondanks de unieke propositie die Dikh Media heeft binnen Hongarije, denken ze niet dat ze het negatieve perspectief van de samenleving op de Roma-gemeenschap kunnen veranderen. \u201cDe media spelen natuurlijk een rol, dat is normaal, maar ze kunnen je kijk op de wereld niet veranderen\u201d, aldus Lajos.<\/p>\n\n\n\n

Enige \u2018zichtbare\u2019 minderheidsgroep<\/h3>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Er is een duidelijk verschil zichtbaar tussen de etnische minderheidsgroepen in Nederland en Hongarije. De Nederlandse samenleving is pluriformer van aard. Er wonen veel verschillende grote etnische groepen, zoals mensen met een Marokkaanse, Turkse, Surinaamse, Afrikaanse of Aziatische achtergrond. Hierdoor is het in Nederland heel normaal om op straat iemand tegen te komen die er uiterlijk anders uitziet dan zichzelf.<\/p>\n\n\n\n

In Hongarije ligt dit anders. Volgens de Hongaarse volkstelling van 2022 identificeerden ruim 210.000 personen zich als Roma (2,2% van de bevolking). Onderzoekers wijzen er echter op dat deze cijfers waarschijnlijk een onderschatting vormen, omdat etnische afkomst via vrijwillige zelfidentificatie wordt geregistreerd. Internationale organisaties zoals de Raad van Europa schatten het aantal Roma in Hongarije op ongeveer 700.000 personen (ongeveer 7% van de bevolking), terwijl recente Hongaarse demografische studies uitkomen op ongeveer 600.000 tot 775.000 personen.<\/p>\n\n\n\n

Hoewel ook Duitsers, Slowaken en Roemenen grote minderheidsgroepen in het land vormen, is er een belangrijk verschil. De Roma-gemeenschap is de enige grote minderheid die zich door specifieke fysieke kenmerken uiterlijk onderscheidt van de meerderheid. Doordat zij de enige \u2018zichtbare\u2019 minderheid zijn, vallen zij binnen de Hongaarse samenleving veel meer op.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n