{"id":24167,"date":"2026-06-17T15:26:21","date_gmt":"2026-06-17T13:26:21","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/?p=24167"},"modified":"2026-06-17T15:28:29","modified_gmt":"2026-06-17T13:28:29","slug":"de-bijlmer-bookstore-onontdekte-verhalen-die-er-altijd-zijn-geweest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/specialisaties\/24167\/de-bijlmer-bookstore-onontdekte-verhalen-die-er-altijd-zijn-geweest\/","title":{"rendered":"De Bijlmer Bookstore: Onontdekte verhalen die er altijd zijn geweest"},"content":{"rendered":"
Verstopt tussen de hoogbouw en flats midden in de Bijlmer bevindt zich een kleine boekhandel. Door een donkerraam is het logo te zien van de Bijlmer Bookstore. Wanneer je door het donkere raam heen kijkt, zitten daar twee jonge vrouwen te werken achter hun laptop naast een kastenwand vol boeken vari\u00ebrend van kinderboeken met vrolijke kleuren en boeken over het slavernijverleden. <\/strong><\/p>\n De een zit op de bank met haar laptop op schoot en de ander zit aan een tafel en staat af en toe op de boeken goed te zetten. De boekenwinkel is in 2019 opgericht door de zussen Nathifa en Zuwena Elshot. De jonge vrouwen zijn geboren en getogen in de Bijlmer. Dit stadsdeel van Amsterdam staat bekent om haar multi culturele karakter, waar verschillende gemeenschapen gemoedelijk samen en naast elkaar leven. Toch liepen de zusjes tegen het volgende probleem aan:<\/p>\n \u201cWanneer we verjaardagen vierden van onze neefjes en nichtjes, wilden ze liever boeken cadeau geven dan nog meer speelgoed. Maar telkens moesten ze buiten hun eigen stadsdeel op zoek naar boeken waar onze neefjes en nichtjes zichzelf in kunnen herkennen. Zelfs in grotere boekwinkels viel op hoe beperkt het aanbod was en in een stad als Amsterdam waar er zoveel verschillende culturen en achtergronden naast elkaar leven\u201d.<\/p>\n\n\n Ze liepen niet alleen tegen dit probleem aan m Nathifa herinnert zich een belangrijk moment uit haar middelbareschooltijd: \u201cIk weet nog heel goed het eerste moment dat ik me bewust werd van het feit dat er w\u00e9l zwarte auteurs zijn. Ik pakte op een dag pakte een boek uit de kast en toen ik het omdraaide, zag ik een zwarte vrouw op de achterkant zag staan. Ik dacht even \u2018Iemand waarin me in kan herkennen en die op mij lijkt.\u2019<\/em> Vanaf daar ging ik verder zoeken naar boeken van en over zwarte mensen en zo kwam ik er voor het eerst achter dat die moeilijk te krijgen zijn.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Waar het aanbod ophoudt, begint initiatief <\/strong><\/p>\n \u201cEerst waren we vooral aan het klagen dat er geen boekwinkel was,\u201d vertelt Nathifa met een lach op haar gezicht. \u201cOp een gegeven moment besloten we: dan beginnen we er zelf gewoon \u00e9\u00e9n.\u201d En al snel liepen ze binnen bij de kamer van Koophandel om hun bedrijf officieel te starten.<\/p>\n Tijdens het oprichten van de boekwinkel ontdekten de zussen dat de uitdaging verder ging dan alleen het verzamelen van boeken. Omdat het Nederlandse taalgebied relatief klein is, verschijnen veel diverse verhalen alleen in het Engels.<\/p>\n \u201cWe merkten dat vertalingen niet altijd recht deden aan de oorspronkelijke culturele context. Vooral bij boeken van auteurs uit niet-westerse gemeenschappen gingen volgens hen belangrijke nuances verloren. Dat heeft vaak te maken met culturele verschillen die niet letterlijk te vertalen zijn. Een aanspreekvorm die binnen een bepaalde cultuur respectvol en vanzelfsprekend is, bijvoorbeeld dat in de meeste culturen van zwarte mensen we vaker \u201cU\u201d zeggen tegen ouders en grootouders dan de meeste witte mensen. Die kleine nuances zijn belangrijk en kan in een Nederlandse vertaling vanuit het Engels volledig verdwijnen.\u201d<\/p>\n Daaraan merk je dat de vertaling is gedaan door witte mensen, dat op zich niet een probleem is, maar daaruit blijkt wel dat die nuances die wel belangrijk zijn om de cultuur en context van een boek te kunnen begrijpen. Het verhaal wordt daardoor erg be\u00efnvloed vanuit het wereldbeeld en beleving van witte mensen. Daardoor kan het lijken alsof de Westerse of witte benadering zwaarder weegt en daarbij wordt het perspectief van de zwarte vergeten.<\/p>\n Ook het opzetten van de boekwinkel zelf verliep niet zonder obstakels. \u201cDe inschrijving bij de Kamer van Koophandel verliep eigenlijk heel soepel. We liepen op een middag gewoon naar binnen zonder duidelijk plan en geen idee hoe je bedrijf precies moest runnen. Terwijl Zuwena haar zus lachend aankeek. Nathifa keek met een bevestigende blik terug en vulde haar zusje aan. \u201cBij de KVK waren ze erg behulpzaam, maar toen bleek het opbouwen van relaties met uitgeverijen ingewikkelder. Nederlandse uitgevers reageerden in eerste instantie terughoudend. Er werden veel vragen gesteld over wie zij waren, waarom zij juist deze specifieke boeken wilden bestellen en wat hun plannen precies waren.\u201d<\/em><\/p>\n Met de uitgeverijen in Engeland verliep dat vaak veel eenvoudiger: \u201cBoeken werden besteld, betaald en verzonden. In Nederland moesten we ons eerst bewijzen voordat uitgevers vertrouwen kregen in ons concept. Het voelde een beetje wantrouwig aan alsof we niet voor de boeken zouden betalen.\u201d <\/em>Vertelde Zuwena met verbazing in haar stem<\/p>\n Veel kennis over de boekenwereld moesten zij bovendien zelf vergaren. Pas later ontdekten ze bijvoorbeeld dat veel boekhandels boeken op consignatie ontvangen: ze hoeven pas te betalen wanneer een boek verkocht wordt en mogen onverkochte exemplaren retourneren. Zelf hadden zij jarenlang alle boeken vooraf ingekocht, simpelweg omdat niemand hen vertelde dat er ook andere mogelijkheden bestonden. Toch kijken ze niet met spijt terug op die periode. \u201cJuist het pionieren gaf ons energie. Wel hadden we soms gehoopt op meer ondersteuning vanuit de sector.\u201d <\/em><\/p>\n Toen de winkel werd opgericht, studeerde ze iets heel anders. \u201cIk heb psychologie gestudeerd.\u201d <\/em>Ook haar zusje Zuwena had geen achtergrond in de boekenbranche. Veel kennis moesten ze zichzelf aanleren als het ging over het starten van een bedrijf.<\/p>\n Ondernemers kloof<\/strong><\/p>\n Er is in Nederland opvallend weinig onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van kapitaal en ondersteuning voor makers en ondernemers van kleur. Zeker in vergelijking met de Verenigde Staten, waar dit onderwerp al langer onderzocht wordt.<\/p>\n Uit onderzoek van Cook et al. (2022) Funding Black High-Growth Startups blijkt dat zwarte ondernemers structureel minder \u2018venture capital\u2019<\/em> ontvangen. Venture capital is een financieringsvorm waarbij investeerders kapitaal verstrekken aan startende en jonge, snelgroeiende bedrijven.<\/p>\n Zwarte ondernemers halen gemiddeld slechts ongeveer \u00e9\u00e9n derde van het venture capital in vergelijking met niet-zwarte oprichters. Een deel van deze kloof komt doordat zwarte ondernemers onder andere minder toegang hebben tot netwerken van investeerders.<\/p>\n\n Dit leidde uiteindelijk naar het werk van Matapica en Do Diversity door de oprichter Martin van den Engel. \u201cDe organisaties heb ik opgezet met idee dat ik vind dat er te weinig inclusiviteit, diversiteit binnen de culturele sector doorgevoerd moet worden en systeemverandering van groot belang is om hier verandering in te brengen. Niet alleen door onderzoek te doen, maar ook door jongeren actief te begeleiden, netwerken op te bouwen en alternatieve manieren van talentontwikkeling te cre\u00ebren.\u201d<\/em><\/p>\n Volgens van den Engel zitten de obstakels vaak ingebakken in bestaande systemen en structuren. \u201cIdee\u00ebn, talent en ambitie zijn er genoeg, maar veel jongeren en ondernemers van kleur lopen telkens opnieuw tegen dezelfde muren aan: ze worden niet serieus genomen, krijgen minder kansen of passen simpelweg niet binnen de traditionele normen waarop instellingen selecteren.\u201d<\/em><\/p>\n\n Duurzame diversiteit<\/strong><\/p>\n Nathifa merkt op dat veel organisaties diversiteit willen stimuleren binnen hun eigen organisatie of bedrijf. \u201cZe vragen ons om advies hoe ze meer divers kunnen zijn, maar het voelt een beetje als een box die ze willen afvinken. Ze willen het niet \u00e9cht, want de oplossingen die ze hebben zijn niet duurzaam. Ze willen bijvoorbeeld van ons weten welke boeken van zwarte auteurs nu relevant zijn, dan kopen ze die in en vervolgens liggen die daar jaren op de plank en lijkt het divers. Terwijl er in die volgende jaren natuurlijk nieuwe boeken op de markt komen van zwarte auteurs, maar daar kijken ze vervolgens niet of nauwelijks naar.\u201d <\/em><\/p>\n Ze vervolgd haar verhaal met een concreet voorbeeld: \u201cOok huurt zo een bedrijf een persoon in om dat \u2018project\u2019 van diversiteit op te pakken en zo komen ze bij ons terecht, terwijl ze beter een van ons kunnen aannemen of inhuren om zich met boeken bezig houden die ze in hun catalogus zouden kunnen verwerken om de diversiteit continue te houden. Dat doen ze niet en daarom is het lastig \u00e9cht die diversiteit bij boekenhandels of uitgeverijen vanzelfsprekend te maken.\u201d Uiteindelijk is het doel voor de ondernemers dat uitgeverijen en andere boekhandels meer divers worden. Ook dat het niet langer iets uitzonderlijks is, maar een vanzelfsprekend onderdeel vormt van iedere boekenkast. Nathifa legt uit \u201cAls gewone boekwinkels een diverse collectie hadden gehad en dat al standaard was,\u201d vertelde ze, \u201cdan hoefden wij eigenlijk niet te bestaan.\u201d<\/p>\n Tot slot sluit Zuwena zich aan bij wat haar zus vertelt en vult ze haar nogmaals aan: \u201cWij zijn trots op de Bijlmer Bookstore, maar in een ideale wereld zouden we niet die strijd aan moeten gaan en is die gelijkwaardigheid voor iedereen.\u201d<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Verstopt tussen de hoogbouw en flats midden in de Bijlmer bevindt zich een kleine boekhandel. Door een donkerraam is het logo te zien van de Bijlmer Bookstore. Wanneer je door het donkere raam heen kijkt, zitten daar twee jonge vrouwen te werken achter hun laptop naast een kastenwand vol boeken vari\u00ebrend van kinderboeken met vrolijke […]<\/p>\n","protected":false},"author":937,"featured_media":24175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-24167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kcl","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"acf":[],"yoast_head":"\n
et hun neefjes en nichtjes, maar ook met hun eigen werk. Beiden werken ze met jonge kinderen. Ze merkten dat boeken van zwarte auteurs, zowel voor kinderen als volwassenen, opvallend moeilijk te vinden waren. \u201cHet probleem is dat de boeken van zwarte auteurs en de verhalen over zwarte mensen er wel zijn, maar ze worden nauwelijks aangeboden. Daardoor lijkt het alsof ze niet bestaan.\u201d Legt Zuwena uit.<\/p>\n
<\/em><\/p>\n